Dokument „NAZA” o zabójstwach w Strefie Gazy wchodzi do francuskich kin 12 października

Premiera we Francji

Film „NAZA” trafi do wybranych francuskich kin w poniedziałek 12 października oraz we wtorek 13 października. Według „Le Monde” produkcja otrzymała specjalną wizę obejmującą 500 pokazów. „Le Figaro” potwierdza dwudniowy termin i dodaje, że po wyborach parlamentarnych w Izraelu film będzie dostępny za darmo w internecie. „Le Monde” wskazuje natomiast na listopad jako datę premiery online. „Le Figaro” zaznacza również, że film krytykuje strategię armii izraelskiej w Strefie Gazy. Jak podaje „La Vanguardia”, w tym tygodniu film trafi także do hiszpańskich kin. Poniższa oś czasu przedstawia harmonogram francuskiej premiery.

Świadectwa z wnętrza systemu

Reżyserzy Yuval Abraham i Rachel Szor przeprowadzili wywiady z 24 byłymi oficerami wywiadu i żołnierzami izraelskimi. Nagrania powstały nocą na dachach budynków w Tel Awiwie, a twarze i głosy rozmówców zostały ukryte. Według „La Vanguardia” rozmówcy opisują, jak za pomocą programu sztucznej inteligencji identyfikowali domniemanych członków Hamasu w Strefie Gazy, a następnie jak armia ich eliminowała. „El País” podaje, że zeznania zostały potwierdzone przez ponad stu innych świadków, a współproducentem filmu jest „The Guardian”. Tytuł filmu pochodzi od akronimu armii „NAZA”, który według „El Confidencial” oznacza „nezek agavi” i jest eufemizmem używanym wobec cywilów zabitych jako straty poboczne. Liczba ofiar śmiertelnych różni się w zależności od źródła: „La Vanguardia” podaje ponad 70 000 zabitych Palestyńczyków, „El País” wskazuje na 73 000, a „El Confidencial” na 72 945 osób.

Twórcy i presja

Abraham i Szor wyreżyserowali wspólnie z palestyńskimi twórcami Baselem Adrą i Hamdanem Ballalem film „No Other Land” (2024), który według „El Confidencial” zdobył Oscara w 2025 roku. „NAZA” otrzymała Nagrodę Specjalną Jury na Festiwalu Filmowym w Wenecji. „El Confidencial” przypomina, że rok wcześniej Srebrnego Lwa zdobył film „La voz de Hind” w reżyserii Kaouther Ben Hanii. Gazeta donosi również, że członkowie rządu Benjamina Netanjahu grozili reżyserom odebraniem izraelskiego obywatelstwa. „El País” zauważa, że twórcy kierują film do izraelskiej opinii publicznej oraz państw wspierających Izrael, przede wszystkim Stanów Zjednoczonych i Niemiec. Film pojawia się dwa dni po trzeciej rocznicy ataków z 7 października, w których według „El Confidencial” zginęło 1195 Izraelczyków. „El País” przytacza dane Komitetu Ochrony Dziennikarzy, według których armia izraelska zabiła w Strefie Gazy ponad 200 palestyńskich reporterów.

Odbiór i dalsze losy

W eseju dla „The Guardian” opublikowanym 9 października Omer Bartov napisał, że spokojny, techniczny ton wypowiedzi rozmówców przypomniał mu Wernera Besta, wysokiego rangą urzędnika SS i prawnika, który współorganizował nazistowskie szwadrony śmierci. Bartov argumentuje, że współczesne ludobójstwo opiera się na technokratach i planistach pracujących z dala od miejsca zbrodni, a nie na brutalnych oprawcach. Francuskie pokazy kinowe odbędą się 12 i 13 października, a bezpłatna wersja online pojawi się w listopadzie według „Le Monde” lub po wyborach parlamentarnych w Izraelu według „Le Figaro”. Artykuły nie podają daty tych wyborów, więc termin premiery internetowej pozostaje z nimi powiązany.