Bart De Wever potwierdza tymczasowe zasady budżetowe, król Filip rozważa dymisję premiera

Dymisja z powodu budżetu

Premier Belgii Bart De Wever złożył dymisję na ręce króla Filipa w poniedziałek, 2 listopada, po tym, jak rząd nie zdołał porozumieć się w sprawie budżetu wieloletniego. W czwartek, 5 listopada, wystąpił w parlamencie po raz pierwszy od tamtego momentu, wykorzystując trzy z pięciu minut przeznaczonych na pytania ustne. Poinformował posłów, że niedzielne spotkanie (1 listopada) w formacie kern przekonało go, iż porozumienie w sprawie budżetu wieloletniego nie zostanie osiągnięte. Biorąc odpowiedzialność na siebie, stwierdził, że wynik ten jest porażką rządu i jako szef zespołu złożył rezygnację. Ostrzegł również przed gwałtownym wzrostem długu publicznego i wspomniał o nadchodzącej katastrofie.

„Rząd nie zdołał sfinalizować budżetu wieloletniego. Rząd poniósł poważną porażkę, dlatego złożyłem rezygnację.”

Prowizorium budżetowe na nadchodzący rok

Bez porozumienia budżetowego Belgia rozpocznie nadchodzący rok budżetowy w oparciu o prowizorium, procedurę utrzymującą kredyty z poprzedniego roku bez planowanej konsolidacji. W tym trybie państwo może wydawać miesięcznie tylko jedną dwunastą wydatków z poprzedniego roku i nie posiada pełnego budżetu. Istniała niewielka szansa, że rząd zdoła zawrzeć porozumienie w ciągu najbliższych godzin i dni, aby uniknąć tej procedury, ale De Wever wykluczył taką możliwość. Powiedział to wprost.

„Będziemy musieli przejść na prowizorium budżetowe.”

Rozwiązanie to będzie obowiązywać co najmniej przez pierwsze miesiące nadchodzącego roku budżetowego, co De Wever określił jako drugi rok z rzędu na takich zasadach. Jesienią chciał uniknąć tego reżimu za wszelką cenę, a zmianę swojego stanowiska potwierdził w parlamencie w czwartek.

Koszty odsetek i szacunki MFW

De Wever wskazał na czerwcowe szacunki MFW, według których wysiłki rządu przyniosłyby strukturalną poprawę budżetu o blisko 2% PKB do końca dekady, czyli około 12 mld euro rocznie. Nazwał te liczby znaczącymi, ale dodał, że sytuacja gospodarcza jest tak niekorzystna, iż kraj wciąż jest daleki od celu. Odniósł się do najnowszych prognoz Banku Narodowego i Federalnej Agencji Długu dotyczących rosnących kosztów odsetek. W tym roku wszystkie władze łącznie zapłacą 16 mld euro odsetek od długu, a on ostrzegł, że rachunek ten może osiągnąć 50 mld euro do 2035 roku, jeśli okoliczności pozostaną bez zmian. Argumentował, że koszty te nie spadną tylko na przyszłe pokolenia, ponieważ rachunek ten przychodzi znacznie szybciej i dotknie wszystkich.

Płatności odsetek, wszystkie władze, bieżący rok (2026)16

Szacunki MFW dotyczące rocznej poprawy strukturalnej do końca dekady12

Płatności odsetek, wszystkie władze, bieżący rok (2026)

16 mld euro

Szacunki MFW dotyczące rocznej poprawy strukturalnej do końca dekady

12 mld euro

Dane z tekstu artykułu

Kolejne kroki i reakcje

Król Filip spędził tydzień na spotkaniach z przewodniczącymi partii koalicji Arizona, aby ocenić ich gotowość do kontynuowania pracy z obecnym zespołem. Konsultacje zakończyły się w czwartek w południe. Król spotka się ponownie z De Weverem w piątek, 6 listopada, i musi zdecydować, czy przyjąć dymisję, czy dać rządowi więcej czasu. De Wever nie wskazał, czego się spodziewa. Powiedział, że król przekaże mu decyzję w piątek, a najbliższe dni i tygodnie pokażą, jak rozwinie się sytuacja.

Partie opozycyjne zintensyfikowały krytykę koalicji Arizona, a atmosfera wewnątrz niej pozostaje napięta. Maxime Prévot wezwał do zbiorowego otrzeźwienia i odrzucił interpretację kryzysu przez MR, która obwinia niektóre partie o odmowę głosowania za nowymi środkami oszczędnościowymi. Georges-Louis Bouchez po raz pierwszy zareagował na swoje spotkanie z królem w wywiadach dla RTL Info i RTBF. De Wever powiedział, że chce być premierem tylko pod jednym warunkiem.

„Chcę być premierem tylko takiego rządu, dla którego ta misja jest priorytetem.”