Pierwsza wizyta od 71 lat

Prezydent Chile José Antonio Kast wylądował na lotnisku El Alto pod La Paz w piątek rano, 16 października 2026 r., rozpoczynając pierwszą od ponad 70 lat oficjalną wizytę chilijskiej głowy państwa w Boliwii. Na miejscu powitali go boliwijski minister spraw zagranicznych Héctor Huanca oraz gubernator La Paz Luis Revilla. Kastowi towarzyszyli minister spraw zagranicznych Chile Francisco Pérez Mackenna, minister energii Ximena Rincón oraz gubernatorzy chilijskich regionów graniczących z Boliwią. Na placu Murillo, przed pałacem prezydenckim, prezydent Boliwii Rodrigo Paz przywitał go z honorami wojskowymi. Przywódcy odbyli rozmowę w cztery oczy, a następnie spotkali się z ministrami i gubernatorami przygranicznymi obu krajów. Kast uczestniczył w zaprzysiężeniu Paza w listopadzie 2025 r., co czyni to spotkanie ich drugim oficjalnym kontaktem. W serwisie X Kast napisał:

„Dziś, po 71 latach, prezydent Chile powraca z oficjalną wizytą do La Paz. Zacznijmy wspólnie budować przyszłość naszych narodów.”

Porozumienia w zakresie energii, bezpieczeństwa i handlu

Paz i Kast podpisali umowy dotyczące energii, bezpieczeństwa i infrastruktury. Obejmują one memorandum o współpracy górniczej oraz pierwsze kroki w kierunku połączenia sieci energetycznych obu krajów. Rządy poparły również plan budowy transoceanicznego korytarza światłowodowego, który ma połączyć oceany Spokojny i Atlantycki przez terytoria obu państw. W kwestii paliw uzgodniono przyspieszenie projektu odwrócenia przepływu rurociągu między Sica-Sica a Aricą. Boliwijski minister prezydencji Fernando Aramayo przekazał, że celem jest umożliwienie krajowi importu dużych ilości paliwa z Chile, co ma pomóc w obliczu niedoborów i rosnących cen obciążających administrację Paza. W zakresie bezpieczeństwa kraje zobowiązały się do ściślejszej koordynacji sił policyjnych, wymiany danych wywiadowczych i wspólnego zarządzania przepływami migracyjnymi. Agencja AP podaje, że oba rządy dołączyły również do koalicji administracji Trumpa „Tarcza Ameryk” (Shield of the Americas) wymierzonej w handel narkotykami.

Handel, porty i kwestia Pacyfiku

Boliwia pozostaje krajem śródlądowym od czasu wojny o Pacyfik i wciąż jest silnie uzależniona od chilijskich portów. AP szacuje, że około 70% handlu zagranicznego Boliwii odbywa się przez północne Chile, podczas gdy dziennik „El País”, powołując się na dane celne z Puerto Seco de Oruro, podaje, że ponad 76% importu i eksportu przechodzi przez Iquique i Aricę. Wśród tematów rozmów znalazła się reaktywacja linii kolejowej Arica–La Paz jako międzynarodowego korytarza handlowego. Paz zaproponował również Chile dostęp do drogi wodnej Paragwaj–Parana, łączącej Brazylię, Paragwaj, Argentynę i Urugwaj z Atlantykiem. AP informuje, że żądanie Boliwii dotyczące korytarza lądowego do Pacyfiku nie znalazło się w agendzie. Paz zaznaczył w swoim wystąpieniu, że boliwijska konstytucja nadal zawiera roszczenia morskie, jednak kraj nie może wiązać swojego rozwoju wyłącznie z tą historią. Kast przyznał, że istnieją realne różnice historyczne, ale nie mogą one stanowić wymówki dla paraliżu.

Relacje pozostają zamrożone

Boliwia i Chile nie utrzymują relacji na szczeblu ambasadorskim od marca 1978 r., a od tamtego czasu kontakty ograniczają się do konsulatów. Urzędnicy przekazali, że przywrócenie pełnych stosunków dyplomatycznych nie było przedmiotem rozmów. Aramayo stwierdził, że jest za wcześnie na dyskusję o tej kwestii i że zmiana podejścia wymaga czasu:

„Jest za wcześnie. Przed nami droga do zmiany podejścia do relacji i zajmie to czas.”

Kast powiedział Pazowi, że oba kraje przestały odwracać się od siebie plecami, dodając, że rozmowy mają na celu napisanie nowego rozdziału, a nie tylko wykonanie symbolicznego gestu. Wizyta nie niweluje luki dyplomatycznej, podczas gdy oba rządy dążą do współpracy w handlu, bezpieczeństwie granic i sprawach konsularnych.