Rzecznik generalny TSUE: chatboty AI mogą naruszać prawa wydawców prasowych

Opinia rzecznika

We wtorek, 3 listopada 2026 r., rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Maciej Szpunar przedstawił opinię w sporze między Like Company a Google. Jest to pierwsza sprawa przed Trybunałem dotycząca generatywnej sztucznej inteligencji. Opinia rzecznika jest propozycją rozstrzygnięcia dla sędziów, a nie wiążącą decyzją; wyrok zapadnie w późniejszym terminie. Spór rozpoczął się na Węgrzech, gdzie Like Company, operator kilku portali informacyjnych, pozwał Google przed sąd regionalny w Budapeszcie. Sąd ten skierował pytania prejudycjalne do Luksemburga, a ostatecznie to węgierski sąd rozstrzygnie sprawę w granicach wyznaczonych przez odpowiedzi Trybunału.

Zarzuty wydawcy

Like Company twierdzi, że chatbot Gemini firmy Google wygenerował podsumowanie artykułu z jednego z portali firmy, które było na tyle szczegółowe, że użytkownik nie musiał odwiedzać strony. Według spółki ograniczyło to ruch na portalu i jej przychody z reklam. Gemini wykorzystuje mechanizm wyszukiwania rozszerzonego (RAG), który pozwala modelowi na zbieranie informacji z sieci w czasie rzeczywistym, a chatbot często pobiera artykuły prasowe dostępne online podczas odpowiadania na pytania o aktualności. Firma zarzuca również, że Google wykorzystało jej artykuły do trenowania Gemini, a chatbot udostępniał je w odpowiedziach między 13 czerwca 2023 r. a 31 maja 2024 r. Szpunar zauważył, że w aktach sprawy brak jest dowodów na to, że artykuły Like Company posłużyły do trenowania modeli Gemini.

Kwestia trenowania modeli

Szpunar zaleca, aby Trybunał uznał za niedopuszczalne dwa pytania węgierskiego sądu dotyczące trenowania modeli AI. Uważa je za hipotetyczne, ponieważ nie ma dowodów, że artykuły powoda zostały wykorzystane do trenowania Gemini. Wyraził również pogląd, że trenowanie dużego modelu językowego nie stanowi korzystania z publikacji prasowych w internecie. Wskazał, że co do zasady wykorzystanie chronionego materiału do trenowania modelu mieści się w unijnym wyjątku dotyczącym eksploracji tekstów i danych. Zawnioskował, aby Trybunał skupił się na pytaniach dotyczących odpowiedzi chatbotów, które uznał za istotne dla głównego postępowania.

Kiedy odpowiedzi mogą naruszać prawo

Centralny punkt opinii dotyczy pobierania artykułów w czasie rzeczywistym i ich ponownego wykorzystania w odpowiedziach chatbota. Szpunar stwierdził, że prawo wydawcy nie chroni faktów zawartych w wiadomościach, a jedynie konkretną formę wyrazu i inwestycję niezbędną do stworzenia publikacji, i nie ma na celu przyznania wydawcom monopolu na informacje. To, czy kopiowanie mieści się w prawie do zwielokrotniania, zależy od dwóch czynników. Pierwszym jest to, czy chatbot uzyskał dostęp do artykułu w sposób bezprawny, na przykład poprzez obejście paywalla lub scrapowanie strony. Drugim jest to, czy odpowiedź jedynie relacjonuje fakty, czy też wykorzystuje formę wyrazu w rozpoznawalny sposób, tak że czytelnik nie ma powodu, by otwierać oryginał. Według Szpunara prawo do udostępniania treści publiczności jest zazwyczaj naruszane, gdy dany wyraz jest systematycznie rozpoznawalny w odpowiedziach.

Co dalej

Trybunał jeszcze nie wydał wyroku, który zostanie ogłoszony w późniejszym terminie. Opinie nie są wiążące, więc sędziowie mogą przychylić się do zaproponowanego podejścia lub od niego odstąpić. Po udzieleniu odpowiedzi przez Trybunał, sąd w Budapeszcie rozstrzygnie spór, będąc związanym wykładnią prawa unijnego. Wynik sprawy określi zakres ochrony praw wydawcy w sytuacji, gdy chatbot pobiera i podsumowuje treści prasowe w czasie rzeczywistym.