ESA wybiera Warszawę na pierwsze centrum poza państwami założycielskimi, Polska podwaja wydatki na kosmos

Warszawa wybrana na pierwsze centrum ESA poza państwami założycielskimi

Europejska Agencja Kosmiczna otworzy swoje pierwsze centrum w kraju, który dołączył po założeniu agencji w 1975 roku, wybierając Warszawę jako lokalizację. Dyrektor Generalny ESA Josef Aschbacher ogłosił to w poniedziałek podczas konferencji w Centrum Nauki Kopernik, stojąc obok premiera Polski Donalda Tuska. Agencja zatrudnia około 6 500 osób i prowadzi obiekty w całej Europie, ale do tej pory wszystkie znajdowały się w pierwotnych państwach sygnatariuszach.

Polska jest pierwszym z nowych członków ESA, w którym powstanie takie centrum.

Premier Tusk określił decyzję jako „bardzo ważny dzień” dla Warszawy i kraju. Podkreślił, że Polska jest pierwszym krajem na wschodniej flance Unii Europejskiej, który gości obiekt ESA.

Centrum technologii podwójnego zastosowania i zarządzania kryzysowego

Nowe centrum skupi się na technologiach podwójnego zastosowania, które służą zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym, a także na bezpieczeństwie i zarządzaniu kryzysowym. Aschbacher powiedział, że Polska stała się liderem w inwestycjach obronnych i przemyśle kosmicznym, a te dwa sektory są ze sobą ściśle powiązane.

Jedno nie może być skutecznie wykonywane bez drugiego i odwrotnie.

Centrum ma ściśle współpracować z polskim przemysłem i uniwersytetami, opierając się na istniejących badaniach w dziedzinie danych satelitarnych, obserwacji Ziemi i bezpiecznej komunikacji.

Fundusz 500 milionów PLN i podwojenie wydatków kosmicznych

Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański ogłosił, że Bank Gospodarstwa Krajowego oraz spółki z grupy PFR wkrótce uruchomią dedykowany fundusz o aktywach sięgających 500 milionów złotych. Pieniądze zostaną zainwestowane w polskie firmy z sektora kosmicznego. Domański powiedział również, że BGK zaoferuje specjalną linię finansowania dla samorządów w celu rozwoju infrastruktury kosmicznej w miastach, które ubiegały się o centrum. Rząd zdecydował się podwoić krajowe wydatki na przemysł kosmiczny, a Tusk potwierdził plany budowy „pierwszego polskiego statku kosmicznego” zdolnego do serwisowania, tankowania i transportu ładunków między Ziemią a satelitami.

Warszawa będzie w centrum, ale inne miasta również skorzystają z tego wspaniałego programu.

Według rządu, każde euro zainwestowane w sektor kosmiczny przynosi od sześciu do siedmiu euro zwrotu dla całej gospodarki.

Nieudane oferty innych polskich miast

Kilka dużych miast rywalizowało o centrum, w tym Kraków, Katowice, Wrocław, Łódź, Poznań i Gdańsk. Urząd miasta Wrocławia pogratulował stolicy i stwierdził, że sama oferta wzmocniła współpracę między lokalnymi uniwersytetami, firmami technologicznymi i instytucjami publicznymi.

Przyjmujemy decyzję z szacunkiem. Trudno konkurować ze stolicą, zwłaszcza ze względu na bliskość agencji państwowych.

Gdańsk zebrał poparcie ponad 100 instytucji i honorowy podpis byłego prezydenta Lecha Wałęsy, argumentując, że jego status jako siedziby Polskiej Agencji Kosmicznej czyni go naturalnym wyborem. Rząd obiecał, że miasta, które uczestniczyły w selekcji, zostaną włączone do krajowej sieci integrującej infrastrukturę kosmiczną i otrzymają wsparcie w ramach nowych instrumentów finansowania.

Rosnące ambicje kosmiczne Polski

Aschbacher przypomniał misję z 2025 roku polskiego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, który poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną jako członek załogi Ax-4. „Sławosz jest moim pracownikiem i inspiracją dla wielu Polaków i wielu firm” – powiedział. Lot astronauty, wraz z rozwijającą się działalnością krajowych firm, postrzegany jest jako katalizator budowania głębszej wiedzy kosmicznej w Polsce. Niedawny raport Agencji Rozwoju Przemysłu wykazał, że Polska ma potencjał, aby w ciągu dekady stać się regionalnym hubem kosmicznym dla Europy Środkowo-Wschodniej. Aschbacher zauważył, że sukcesy Polski w kosmosie są „również sukcesami Europy”. Nowe centrum w Warszawie będzie służyć jako pomost między polskimi podmiotami a szerszym europejskim programem kosmicznym.