Andy Burnham wstrzyma się od głosu w sprawie ustawy o wspomaganym umieraniu

Wstrzymanie się od głosu w drugim czytaniu

Premier Andy Burnham poinformował w piątek 28 sierpnia 2026 r. członków parlamentu z ramienia Partii Pracy, że wstrzyma się od głosu podczas zaplanowanego na przyszły miesiąc drugiego czytania ustawy o wspomaganym umieraniu. Burnham, który jest katolikiem, stwierdził, że podjął tę decyzję, aby zapewnić parlamentarzystom poczucie, że głosowanie jest w pełni wolne. Jego stanowisko stanowi proceduralną zmianę względem byłego premiera sir Keira Starmera, który podczas swoich rządów głosował za ustawodawstwem dotyczącym wspomaganego umierania w drugim i trzecim czytaniu, zachowując jednocześnie formalną neutralność swojego gabinetu. Burnham odnosił się do tego tematu w rolach regionalnych i krajowych, wskazując na poparcie co do zasady podczas sprawowania urzędu burmistrza Greater Manchester, jednak w czerwcu ostrzegał, że zmiany prawne będą trudne do wprowadzenia bez wcześniejszej poprawy opieki paliatywnej i społecznej.

Nie chcę również jako premier wywierać nadmiernego wpływu na debatę i zależy mi, aby każdy kolega wiedział, że jest to głosowanie w pełni wolne. Z tych powodów podjąłem decyzję, że najwłaściwsze będzie dla mnie niewzięcie udziału w głosowaniu w drugim czytaniu.

Wytyczne dla ministrów i członków gabinetu

Oprócz komunikatu skierowanego do parlamentarnej frakcji Partii Pracy, Burnham wysłał bezpośredni list do ministrów rządu, instruując ich, aby nie wykorzystywali swoich urzędów do wpływania na wynik wolnego głosowania. Przedstawiciele Downing Street powtórzyli, że premier nie ma zamiaru kierować procesem parlamentarnym w żadną stronę, pozostawiając ustawodawcom różnych opcji politycznych możliwość wyrobienia sobie własnego zdania. Podczas poprzednich debat nad identycznymi propozycjami kilku członków gabinetu wyraziło zastrzeżenia dotyczące szerszych konsekwencji zmiany prawa. Wes Streeting, który w tamtym czasie pełnił funkcję ministra zdrowia, a obecnie odpowiada za resort obrony, publicznie wyraził obawy dotyczące operacyjnego wpływu procedur wspomaganego umierania na placówki i personel National Health Service. Downing Street potwierdziło, że władza wykonawcza pozostanie neutralna w trakcie prac parlamentarnych nad projektem ustawy.

Historia parlamentarna od 2024 roku

Propozycja powracająca do Izby Gmin stanowi kontynuację procesu legislacyjnego rozpoczętego w 2024 r., kiedy posłanka Partii Pracy Kim Leadbeater przedstawiła pierwotny projekt ustawy prywatnej. Pierwsza wersja uzyskała poparcie w Izbie Gmin w dwóch oddzielnych głosowaniach, choć wsparcie parlamentarne malało między kolejnymi etapami. Ustawa przeszła pierwszy test w Izbie Gmin większością 55 głosów, jednak przewaga ta spadła do 23 głosów podczas kolejnego głosowania w 2025 r. Ostatecznie prace nad ustawą załamały się w kwietniu, gdy członkowie Izby Lordów zgłosili 1 200 poprawek, wyczerpując dostępny czas parlamentarny przed zakończeniem sesji. Po tej porażce posłanka Partii Pracy Lauren Edwards zajęła drugie miejsce w majowym losowaniu projektów prywatnych i przedłożyła niemal identyczny środek, aby wznowić proces legislacyjny.

Kryteria prawne i harmonogram wrześniowy

Przywrócona ustawa o osobach terminalnie chorych (Terminally Ill Adults (End of Life) Bill) określa konkretne warunki prawne wymagane do przeprowadzenia wspomaganej śmierci w Anglii i Walii. Zgodnie z treścią projektu, uprawnienia ograniczono do osób dorosłych w wieku 18 lat i starszych, u których zdiagnozowano chorobę terminalną i którym pozostało mniej niż sześć miesięcy życia. Każdy wniosek w ramach proponowanego systemu wymaga niezależnej oceny i formalnej zgody dwóch lekarzy oraz panelu ekspertów, zanim pomoc będzie mogła zostać udzielona. Debata nad ustawą w Izbie Gmin ma rozpocząć się 11 września.