Zdrowie i edukacja · Berlin

Bundesrat kieruje ustawę o testach w przedszkolach do komisji mediacyjnej z powodu sporu o finansowanie

Bundesrat zwołał w piątek 20 listopada 2026 r. komisję mediacyjną w sprawie ustawy o wczesnej edukacji, która wprowadza ogólnokrajowe testy językowe i rozwojowe dla czterolatków. Kraje związkowe popierają merytoryczną treść przepisów, ale wskazują, że finansowanie federalne kończy się w 2034 r., podczas gdy nowe obowiązki mają charakter stały.

Tekst AI na podstawie relacji tagesschau.de, Berliner Zeitung, Spiegel Online i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Berlin · Niemcy
Jak do tego doszło
  1. 20.11Bundesrat zwołuje komisję mediacyjną w sprawie ustawy Startchancen
  2. 2029Początek wiążących ogólnokrajowych ocen rozwoju w przedszkolach
  3. 2034Koniec udziału rządu federalnego w finansowaniu przedszkoli zgodnie z ustawą
  4. 2035Brak planowanych środków federalnych na przedszkola od tego roku

Bundesrat zwołuje komisję mediacyjną

W piątek 20 listopada 2026 r. Bundesrat zdecydowaną większością głosów przegłosował zwołanie komisji mediacyjnej (Vermittlungsausschuss) w sprawie Startchancen- und Qualitätsentwicklungsgesetz, rządowej ustawy o wczesnej edukacji. Decyzja ta wstrzymuje wejście w życie przepisów, a rząd federalny oraz kraje związkowe mają wypracować kompromis. Bundestag przyjął ustawę w połowie listopada, na nieco ponad tydzień przed głosowaniem w Bundesracie. Zgoda izby wyższej jest niezbędna, a obie strony dążą do porozumienia jeszcze w tym roku. Kraje związkowe deklarują poparcie dla założeń ustawy, więc spór koncentruje się na kwestiach finansowych i strukturze nowych zadań.

Co zakłada ustawa

Projekt wymaga gromadzenia danych o stanie rozwoju każdego dziecka najpóźniej od czwartego roku życia w kilku obszarach. Główny nacisk położono na język, a następnie na rozwój społeczno-emocjonalny, motoryczny oraz umiejętności matematyczne. Dzieci z deficytami mają otrzymywać wsparcie przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej. Przedszkola w trudniejszej sytuacji mają otrzymać dodatkowy personel, a według doniesień oceny staną się wiążące w całym kraju od 2029 r., co zwiększy obciążenie kadrowe.

Spór o finansowanie

Rząd federalny oferuje krajom związkowym łącznie około 9,25 mld euro na lata 2027–2034, przy czym roczne kwoty mają być stopniowo zmniejszane. Od 2035 r. środki federalne nie są planowane, choć źródła różnią się co do daty końcowej: „stern” podaje, że udział rządu kończy się w 2034 r., podczas gdy „Spiegel” wskazuje na wygaszenie finansowania do zera do 2035 r. Wcześniej rząd przekazywał krajom około dwóch miliardów euro rocznie na jakość edukacji przedszkolnej, a nowa ustawa przewiduje średnioroczne wsparcie poniżej tego poziomu. Kraje związkowe argumentują, że podmiot nakładający stałe obowiązki musi je trwale finansować. Stanowisko to Bundesrat zajmował już przed głosowaniem w Bundestagu, jednak bezskutecznie. Saksoński minister edukacji Conrad Clemens (CDU) oskarżył rząd podczas debaty w Bundestagu o chęć zmniejszenia finansowania o połowę. Minister edukacji Saary Christine Streichert-Clivot (SPD) nazwała w swoim wystąpieniu w Bundesracie stopniowe wycofywanie się z finansowania niespójnym.

„Kto na stałe ustala wyższe standardy jakości, musi również zapewnić, że będą one możliwe do wdrożenia. Dzieci nie potrzebują obietnic jakości na czas określony.”

Christine Streichert-Clivot, minister edukacji Saary

Sprzeciw krajów związkowych

Szlezwik-Holsztyn nie poprze ustawy. Minister spraw społecznych tego kraju Aminata Touré (Zieloni) nazwała projekt „zamkiem na piasku” bez fundamentów finansowych, wskazując, że oznaczałoby to około 20 mln euro mniej dla przedszkoli rocznie w ciągu najbliższych dwóch lat. Krajowe stowarzyszenie gmin popiera cele ustawy, ale odrzuca sposób jej wdrożenia, ponieważ to gminy poniosłyby konsekwencje niedofinansowania. Meklemburgia-Pomorze Przednie również wstrzyma się od poparcia. Premier Manuela Schwesig (SPD) z zadowoleniem przyjęła kontynuację finansowania federalnego i planowane oceny językowe, ale odrzuciła stopniowe wycofywanie się rządu, ostrzegając przed załamaniem finansowania wczesnej edukacji. Berlińska senator ds. edukacji Katharina Günther-Wünsch stwierdziła, że jeśli rząd federalny nakłada wiążące zadania, musi również partycypować w ich finansowaniu.

„Rząd federalny nie może narzucać nam, krajom związkowym, nowych i dodatkowych standardów, jednocześnie wycofując się z ich finansowania.”

Verena Schäffer, minister ds. dzieci i rodziny Nadrenii Północnej-Westfalii

Reakcja rządu i inne ustawy

Federalna minister edukacji Karin Prien (CDU) argumentowała, że ustawa jest najważniejszym projektem edukacyjnym tej kadencji, ponieważ tworzy pierwsze wiążące ogólnokrajowe standardy dla przedszkoli. Dodała, że rząd federalny jest gotowy do procedury mediacyjnej bez zwłoki i że istnieją już propozycje rozwiązań.

„Jestem przekonana, że osiągniemy rozwiązania, które służą wszystkim naszym dzieciom.”

Karin Prien, federalna minister edukacji

Podczas tej samej sesji Bundesrat omówił 20 projektów ustaw. Zatwierdził program wczesnego oszczędzania (Frühstartrente), który może wejść w życie z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r., przy czym państwo wpłaca dziesięć euro miesięcznie na osobiste konto oszczędnościowe dzieci urodzonych w 2020 r. Rodzice lub dziadkowie mogą dopłacać do 6840 euro rocznie. Izba zatwierdziła również reformę opieki doraźnej oraz dała zielone światło dla cyfrowego portfela.

Co dalej

Komisja mediacyjna musi teraz wypracować kompromis między rządem federalnym a krajami związkowymi, a obie strony dążą do porozumienia jeszcze w tym roku. Zgoda Bundesratu jest nadal wymagana, aby ustawa mogła wejść w życie. Szlezwik-Holsztyn i Meklemburgia-Pomorze Przednie zapowiedziały, że nie poprą projektu, więc warunki finansowania pozostają głównym punktem rozmów.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Miejsca
Berlin

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar