Wielka Brytania oskarża lekarza Vincenta Browna o ludobójstwo w Rwandzie w 1994 roku

Pierwsze zarzuty o ludobójstwo w Wielkiej Brytanii

Brytyjskie władze aresztowały i oskarżyły 65-letniego Vincenta Browna 21 września 2026 roku w związku z jego domniemaną rolą w ludobójstwie w Rwandzie w 1994 roku. Aresztowanie jest wynikiem siedmioletniego dochodzenia prowadzonego przez detektywów z wydziału ds. zbrodni wojennych Metropolitan Police po tym, jak wcześniejsze próby ekstradycji zakończyły się niepowodzeniem. Prokuratorzy postawili Brownowi jeden zarzut działań pomocniczych wobec ludobójstwa oraz sześć zarzutów współudziału w zbrodniach przeciwko ludzkości. Brytyjskie prawo pozwala prokuratorom na wnoszenie oskarżeń o zbrodnie międzynarodowe, takie jak ludobójstwo, niezależnie od miejsca ich popełnienia. Urzędnicy potwierdzili, że jest to pierwszy przypadek, w którym w Wielkiej Brytanii postawiono zarzuty związane z ludobójstwem Tutsi w Rwandzie.

Frank Ferguson, szef wydziału antyterrorystycznego Crown Prosecution Service, przedstawił szczegóły oskarżeń wobec Browna.

„Zarzuca mu się kierowanie i podżeganie do morderstw oraz aktów ludobójstwa dokonywanych przez inne osoby.”

Spór prawny i blokada ekstradycji

Brown, lekarz pochodzący z Kigali, który wcześniej używał nazwiska Vincent Bajinya, przybył do Wielkiej Brytanii w 1998 roku jako osoba ubiegająca się o azyl. W 2004 roku otrzymał brytyjskie obywatelstwo i zmienił nazwisko. Władze Rwandy wydały nakazy aresztowania w celu jego ekstradycji, co doprowadziło do pierwszego aresztowania w Wielkiej Brytanii w 2006 roku oraz drugiego, wraz z czterema innymi podejrzanymi, w 2013 roku. Sąd w Londynie oddalił wniosek o ekstradycję w 2015 roku, a brytyjski High Court podtrzymał tę decyzję w lipcu 2017 roku, argumentując, że podejrzanym grozi w Rwandzie brak sprawiedliwego procesu. Po orzeczeniu sądu rząd Rwandy wezwał brytyjskie władze do wszczęcia niezależnego śledztwa krajowego.

Śledztwo Metropolitan Police

Śledczy ds. zbrodni wojennych z Metropolitan Police rozpoczęli niezależne dochodzenie w sprawie Browna w 2019 roku. W chwili aresztowania podejrzany mieszkał w Londynie i pracował dla organizacji charytatywnej pomagającej pielęgniarkom i położnym uchodźczym w znalezieniu zatrudnienia. Brown został tymczasowo aresztowany i ma stanąć przed Westminster Magistrates' Court 22 września 2026 roku. Przedstawiciele policji poinformowali, że śledczy nadal badają sprawy innych podejrzanych powiązanych z ludobójstwem z 1994 roku, którzy przebywają w Wielkiej Brytanii.

Komendant Helen Flanagan, szefowa policji antyterrorystycznej, wyjaśniła zakres działań organów ścigania.

„Ta sprawa pokazuje, że Wielka Brytania nie jest bezpieczną przystanią dla osób podejrzanych o popełnienie zbrodni międzynarodowych.”

Europejskie procesy dotyczące masowych mordów z 1994 roku

Oskarżenia wobec Browna dotyczą zabójstwa około 800 000 osób, głównie etnicznych Tutsi i umiarkowanych Hutu, podczas 100 dni masakr w 1994 roku. Zabójstwa rozpoczęły się w kwietniu 1994 roku po ataku na samolot, którym podróżował prezydent Rwandy Juvénal Habyarimana. Sprawa w Londynie jest kontynuacją postępowań sądowych w innych krajach europejskich dotyczących podejrzanych z Rwandy. W lipcu władze niemieckie aresztowały obywatela Niemiec i Rwandy pod zarzutem udziału w ludobójstwie i dokonania morderstwa. W Holandii organy sądowe skazały mężczyznę na karę dożywotniego pozbawienia wolności za ataki na domy mieszkalne i wystrzelenie granatu w stronę ukrywających się cywilów z plemienia Tutsi.