Brazylia przed wyborami powszechnymi: Luiz Inácio Lula da Silva i Flávio Bolsonaro na czele sondaży

Mechanizmy wyborcze i główni kandydaci

W niedzielę 4 października 2026 r. 159 milionów zarejestrowanych wyborców w Brazylii odda głosy w pierwszej turze wyborów powszechnych. Obywatele wybiorą prezydenta, 513 deputowanych do Izby Deputowanych, 54 senatorów, 26 gubernatorów stanowych, gubernatora Dystryktu Federalnego oraz ponad 1000 radnych stanowych. Głosowanie jest obowiązkowe dla osób w wieku od 18 do 69 lat (kara za absencję wynosi 3,5 reala) i dobrowolne dla osób niepiśmiennych oraz obywateli w wieku 16, 17 lat lub powyżej 70 lat. Proces odbywa się przy użyciu elektronicznych urn wyborczych z identyfikacją biometryczną, wprowadzonych w 1996 r. Kobiety stanowią ponad połowę elektoratu, choć zajmują 18% miejsc w Izbie Deputowanych.

Wyścig prezydencki i mniejsi kandydaci

Urzędujący prezydent Luiz Inácio Lula da Silva (80 lat) ubiega się o czwartą, niekolejną kadencję, mierząc się z głównym rywalem, 45-letnim senatorem Flávio Bolsonaro. Choć Lula utrzymuje niewielką przewagę w sondażach, różnica wskazuje na konieczność przeprowadzenia drugiej tury. Na karcie wyborczej pojawi się jedenastu innych kandydatów, jednak żaden z nich nie przekroczył progu jednocyfrowego poparcia. Pisarz i psycholog Augusto Cury oraz gubernator stanu Goiás Ronaldo Caiado notują po 4% poparcia, prawicowy aktywista Renan Santos 3%, a gubernator stanu Minas Gerais Romeu Zema 1%.

Debata o suwerenności i dochodzenie w sprawie funduszy z USA

Relacje zewnętrzne stały się głównym tematem kampanii po zarzutach dotyczących finansowego zaangażowania USA w sprawy Brazylii. Prokuratura Generalna Unii formalnie zwróciła się do Policji Federalnej i Federalnego Ministerstwa Publicznego o zbadanie, czy amerykańskie fundusze wspierały krajowe grupy działające przeciwko Federalnemu Sądowi Najwyższemu. Wniosek jest pokłosiem doniesień, według których administracja prezydenta Donalda Trumpa przekierowała ponad 175 mln dolarów z funduszu demokratycznego Departamentu Stanu na programy konserwatywne za granicą, w tym 1 mln dolarów na inicjatywy w Brazylii.

Nie można dopuścić do tego, aby zagraniczne interesy polityczne próbowały ingerować w funkcjonowanie brazylijskich instytucji lub wpływać, bezpośrednio bądź pośrednio, na decyzje, które należą wyłącznie do narodu brazylijskiego.

Presja gospodarcza i polityka klimatyczna

Wyborcy mierzą się z gospodarką charakteryzującą się wysokimi kosztami kredytów i spowolnieniem wzrostu. Bank Centralny Brazylii prognozuje wzrost PKB na poziomie 1,8% w 2026 r. i 1,4% w 2027 r., wobec 2,3% w 2025 r. Kwartalny wzrost PKB wyhamował z 1,1% w pierwszym kwartale 2026 r. do 0,5% w drugim kwartale. Aby kontrolować inflację, bank centralny utrzymał we wrześniu 2026 r. stopę referencyjną Selic na poziomie 13,75%, po wcześniejszym podniesieniu jej do 15%. Dług publiczny wynosi 82,5% PKB, a obsługa zadłużenia pochłania ponad 8% krajowego produktu.

Polityka środowiskowa stanowi kolejny obszar podziałów między kandydatami. Analiza sieci Obserwatorium Klimatycznego, zrzeszającej ponad 170 organizacji, wykazała, że kwestie środowiskowe pozostają w dużej mierze drugoplanowe w programach wyborczych, mimo dotkliwych susz, powodzi i pożarów lasów. Choć program Luli zawiera zobowiązania do odbudowy zarządzania środowiskowego, utrzymuje on również poparcie dla produkcji paliw kopalnych.

Obecnie, w trakcie kampanii, Lula jest jedynym, który przedstawia bardziej spójny plan w kwestiach klimatycznych. Odzwierciedla to w pewnym stopniu to, co dzieje się w zakresie polityki klimatycznej i środowiskowej w szerszym ujęciu.