Napięta wymiana zdań w Manili

Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow i sekretarz stanu USA Marco Rubio spotkali się w czwartek w Manili na marginesie szczytu szefów dyplomacji państw ASEAN. Było to ich pierwsze bezpośrednie spotkanie od września 2025 roku, które trwało od 30 do 35 minut. W składzie delegacji rosyjskiej znaleźli się wiceminister spraw zagranicznych Andriej Rudienko, dyrektor departamentu planowania polityki zagranicznej Aleksiej Drobinin oraz przedstawiciel prezydenta przy ASEAN Jewgienij Zagajnow. Delegację USA reprezentowali podsekretarz stanu ds. politycznych Alison Hooker oraz specjalny wysłannik prezydenta Sergio Gor. Obie strony określiły rozmowę jako szczerą, jednak nie odnotowano żadnego konkretnego postępu w kwestii zakończenia wojny w Ukrainie.

Żądania i oskarżenia Ławrowa

Jak podano w komunikacie rosyjskiego MSZ, Ławrow przekazał Rubio, że dalsze dostawy amerykańskiej broni dla Ukrainy są „niedopuszczalne”. Oskarżył kraje europejskie o prowadzenie „destabilizującej polityki”, której celem jest zadanie Rosji „strategicznej porażki”. Rosyjski minister potwierdził również zaangażowanie Moskwy w propozycje omawiane przez prezydentów Władimira Putina i Donalda Trumpa podczas szczytu w Anchorage na Alasce w sierpniu 2025 roku, twierdząc, że Waszyngton ich nie odrzucił. Treść tych propozycji nigdy nie została upubliczniona, choć zachodnie media informowały wówczas, że Trump był skłonny zaakceptować rosyjską kontrolę nad niektórymi terytoriami.

„Dalsze zbrojenie kijowskiego reżimu jest niedopuszczalne.”

Rubio wzywa do nowych pomysłów

Rubio stwierdził, że Stany Zjednoczone pozostają gotowe do odegrania „konstruktywnej roli” w zakończeniu tego, co nazwał „bezsensowną wojną”. Zauważył, że poprzednie propozycje pokojowe nie były akceptowalne dla Ukrainy, a obecnie są jeszcze mniej realne. „Jeśli nadejdzie pokój, stanie się to dzięki nowym pomysłom i koncepcjom. Jesteśmy gotowi zaproponować niektóre z nich w odpowiednim kontekście i formie, jeśli pojawi się okazja, a warunki będą sprzyjające” – powiedział Rubio. Podkreślił, że polityka USA dotycząca sprzedaży broni w ramach mechanizmu NATO PURL nie uległa zmianie. Rubio opisał wojnę jako „bardzo krwawą” i dodał, że obie strony mają powody, by ją zakończyć.

„Jesteśmy gotowi odegrać konstruktywną rolę w zakończeniu bezsensownej wojny i jesteśmy gotowi to zrobić.”

Kreml zaostrza stanowisko

Spotkanie odbyło się w czasie, gdy agencja Bloomberg, powołując się na źródła w Moskwie, podała, że Kreml porzucił pomysł wymiany terytorialnej z Kijowem. Putin nie zamierza już zwracać części obwodów sumskiego i charkowskiego, chcąc utrzymać je jako strefę buforową. Nadal wierzy w zajęcie całego Donbasu do końca 2026 roku, choć źródła w rosyjskim ministerstwie obrony uważają ten termin za zbyt optymistyczny i widzą bardziej realistyczny koniec wojny dopiero w 2027 roku. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow przekazał, że Rosja ma nadzieję na rychłą wizytę wysłanników USA Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera w Moskwie oraz kontynuację dialogu. Ławrow wcześniej oskarżył USA o naruszenie porozumień z Anchorage i stwierdził, że Moskwa nie zamierza zatrzymywać wojny na obecnej linii frontu.

Równoległa dyplomacja Zełenskiego

Na kilka godzin przed spotkaniem Ławrow-Rubio prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski rozmawiał z amerykańskimi wysłannikami w celu „ożywienia dyplomacji”. Napisał na platformie X, że rozmowa była „owocna i ważna”, a Ukraina jest gotowa na „pokój z godnością”. Dyplomatyczne zabiegi odbywały się w cieniu ciągłej przemocy: ukraiński atak na kontrolowany przez Rosję Krym zabił jedną osobę i ranił cztery, w tym dwoje dzieci, jak podał mianowany przez Moskwę gubernator.

„Pokój jest konieczny – pokój z godnością – a Ukraina jest na niego gotowa od dawna.”

Szersze napięcia

Dyplomaci wymienili również poglądy na temat Bliskiego Wschodu, gdzie Rosja potępiła niedawne ataki USA na Iran. Rubio przyznał, że wojna w Ukrainie komplikuje relacje amerykańsko-rosyjskie, ale zaznaczył, że dialog pozostaje niezbędny ze względu na arsenały nuklearne obu państw. „Byłoby nierozsądne i nieodpowiedzialne, gdybyśmy ze sobą nie rozmawiali” – powiedział dzień przed spotkaniem. Trump wyraził poparcie dla ukraińskich uderzeń dalekiego zasięgu w rosyjską infrastrukturę energetyczną, twierdząc, że mogą one pomóc w zakończeniu wojny.