Berlińska Volksbühne otwiera darmowy basen w cieniu debaty o finansowaniu kultury

Basen na placu

W piątek 7 sierpnia Matthias Lilienthal, nowy dyrektor berlińskiej Volksbühne, otworzył tymczasowy basen na Rosa-Luxemburg-Platz, bezpośrednio przed budynkiem teatru. Obiekt o nazwie „Volksbad” ma 25 metrów długości, 5 metrów szerokości i 1,30 metra głębokości, dzięki czemu jest dostępny również dla osób niepływających. Wstęp jest bezpłatny, a odwiedzający nie muszą przechodzić kontroli tożsamości, co jest standardem na innych publicznych pływalniach w Berlinie. Miejsca rezerwuje się online z trzydniowym wyprzedzeniem, a najbliższe terminy są już zajęte. Basen będzie czynny do 1 października. Obok znajduje się stoisko z frytkami, które według Lilienthala oferuje najtańsze przekąski w całym Berlinie.

Lilienthal przekazał agencji Deutsche Presse-Agentur, że przez dwa tygodnie miasto debatowało, czy Volksbad to świetny pomysł, czy absurd. Mieszkańcy dzielnicy podchodzili do niego przed otwarciem, komentując projekt w berlińskim dialekcie. Jedna z kobiet stwierdziła, że dyrektor „całkowicie postradał zmysły”, po czym dodała, że uwielbia Volksbad. Para z Drezna przyjechała do Berlina specjalnie dla basenu, nazywając go „świetną inicjatywą i typowo berlińskim przedsięwzięciem”.

Koszty i kontrowersje

Projekt kosztował około 300 000 euro, które pochodzą z publicznych dotacji teatru. Z tej kwoty 90 000 euro przeznaczono na konstrukcję basenu, a 210 000 euro na personel, planowanie i ochronę. Volksbühne otrzymuje rocznie ponad 20 mln euro dotacji. Krytycy kwestionują zasadność wydawania środków na tymczasowy basen, zauważając, że 300 000 euro mogłoby sfinansować jedną lub dwie produkcje teatralne.

Lilienthal nazwał Volksbad „nowym cudem Mitte” i przedstawił go jako polityczny manifest przeciwko niszczejącej infrastrukturze Berlina. Zestawił 720 mln euro zainwestowane w mosty drogowe z zaniedbaniami w szkołach i teatrach. Sama Volksbühne musi ograniczyć budżet o 1,25 mln euro, co stanowi redukcję o 5,5 procent, podczas gdy inne berlińskie teatry mierzą się z cięciami rzędu 3 procent. Podobne obciążenie dotyczy jedynie teatru Gorkiego.

Teatr jako życie miejskie

Dla Lilienthala granica między teatrem a życiem miejskim nie jest sztywna. Uważa, że dwie osoby pluskające się w wodzie przed Volksbühne to już akt teatralny.

Dla mnie teatrem jest również to, gdy dwie osoby pluskają się przed Volksbühne. To już jest akt teatralny.

Projekt inspirowany jest twórczością artystki Florentiny Holzinger, która obecnie prowadzi pawilon austriacki na Biennale w Wenecji, a wcześniej wystawiła w Volksbühne spektakl „Ophelia's Got Talent” z wykorzystaniem basenu. Lilienthal zadedykował akcję pamięci reżysera Christopha Schlingensiefa, który zawsze narzekał na obrazowanie Berlina w filmie Wima Wendersa „Niebo nad Berlinem”. Lilienthal przyznał, że gdy pływał na plecach i patrzył w górę, uznał, że niebo nad Berlinem wcale nie jest takie głupie. Odwołał się również do Franka Castorfa, na którego pracy w Volksbühne bazuje Volksbad. O Schlingensiefie Lilienthal powiedział:

Wiem, że siedzi teraz w niebie i mówi: Ale gówno, że mnie przy tym nie ma.

Burmistrz dzielnicy Stefanie Remmlinger z partii Bündnis 90/Die Grünen wspierała Lilienthala podczas otwarcia i pochwaliła projekt.

Dziękuję za pokazanie, że sztuka wciąż potrafi wywoływać debaty.

Co dalej

Pierwszy oficjalny sezon teatralny Lilienthala rozpocznie się w październiku, kiedy basen zostanie zamknięty, a zmodernizowana maszyneria głównej sceny wewnątrz Volksbühne powinna być gotowa. Lilienthal zastępuje René Pollescha, który zmarł niespodziewanie dwa lata temu. Maszyneria sceny jest obecnie remontowana, dlatego Lilienthal zorganizował wodny spektakl przed rozpoczęciem sezonu. Do października berlińczycy i turyści mogą pływać za darmo przed jednym z najważniejszych teatrów w Niemczech.