Rodzina Franco wystawia na aukcję w Madrycie 689 przedmiotów wywiezionych z Pazo de Meirás

Dawna letnia rezydencja

Pazo de Meirás w Sada w prowincji A Coruña zostało zaprojektowane przez pisarkę Emilię Pardo Bazán, która wraz z matką stworzyła posiadłość z trzema kwadratowymi, krenelażowymi wieżami, granitowymi fasadami i ponad 2100 metrami kwadratowymi powierzchni. Wewnątrz znajduje się wielka klatka schodowa, biblioteki wyłożone ciemnym drewnem oraz kaplica w stylu romańskim. W Torre de la Quimera mieściła się biblioteka pisarki, a dom otaczają ogrody z magnoliami i bambusami. W latach 1938–1975 posiadłość służyła jako letnia rezydencja Francisco Franco, a zakup z 1941 roku, który sądy uznały później za pozorowany, stanowi sedno długiego sporu prawnego o własność obiektu.

Sądy zwracają budynek państwu

Wymiar sprawiedliwości uznał własność państwową pazo w 2020 roku, a Sąd Najwyższy potwierdził to w marcu 2026 roku po latach sporów z potomkami Franco. Raporty opisują budynek jako dar z 1938 roku dla dyktatora od grupy galicyjskich notabli, a pozorowana sprzedaż z 1941 roku stanowi podstawę do uznania nieruchomości za własność państwa hiszpańskiego. Orzeczenia rozstrzygnęły również, które elementy wyposażenia należą do domeny publicznej. W listopadzie 2024 roku sąd w Madrycie uznał 559 przedmiotów za dziedzictwo publiczne, ponieważ były one związane z wykorzystywaniem budynku jako oficjalnej rezydencji głowy państwa.

Wywózka i sprzedaż w Madrycie

Rodzina Franco wywiozła meble i przedmioty dekoracyjne z pazo latem 2026 roku, choć źródła różnią się co do miesiąca, wskazując na czerwiec lub lipiec. Przedmioty, które nie znalazły się na liście 559 obiektów dziedzictwa publicznego, powierzono domowi aukcyjnemu Magna Art Auctions, który określa sprzedaż jako wyjątkową i unikalną. Katalog obejmuje 689 pozycji, od mebli, porcelany, lamp i dywanów po obrazy, zegary i dzieła religijne. Ceny wywoławcze wahają się od 20 do 5000 euro. Wśród obiektów frankistowskich znajduje się kasztanowa szafa ozdobiona orłem, jarzmem i strzałami z ceną wywoławczą 700 euro, gobelin z herbem frankistowskim za 850 euro oraz dwa portrety Franco wycenione na kwoty od 100 do 300 euro.

Tekst katalogu aukcyjnego, napisany przez dyrektora domu aukcyjnego José Miguela Carrillo de Albornoza, przedstawia kolekcję jako coś więcej niż sumę przedmiotów, przywołując historię domu i rodziny, która była jego właścicielem.

„Ten zestaw posiada wartość wykraczającą poza wartość samych przedmiotów.”

Sprzeciwy i zainteresowanie kupujących

Stowarzyszenie na rzecz Odzyskania Pamięci Historycznej (ARMH) nazwało aukcję grabieżą dóbr publicznych i wnioskowało o zabezpieczające wstrzymanie sprzedaży, jednak wniosek ten nie został uwzględniony. Pracownicy galerii informują o dużym zainteresowaniu, a kilka ofert złożono jeszcze przed otwarciem aukcji. Wśród kupujących są zarówno starsi mężczyźni, jak i młodsze osoby, które nie licytują, ale przyciąga je znaczenie historyczne przedmiotów.