Iran ostrzeliwuje tankowce w cieśninie Ormuz, ceny ropy przekraczają 90 dolarów. Teheran: żaden transport ropy nie przejdzie

Początek działań wojennych

Amerykańskie Centralne Dowództwo potwierdziło, że w nocy z niedzieli na poniedziałek siły USA dziewiątą noc z rzędu atakowały irańskie centra dowodzenia, systemy obrony powietrznej, posterunki obserwacji wybrzeża, infrastrukturę morską, wyrzutnie rakiet i dronów oraz sieci łączności. Jak podało CENTCOM, naloty trwały około trzech godzin i miały na celu ograniczenie zdolności Iranu do atakowania statków handlowych i cywilnych marynarzy w cieśninie Ormuz.

Irańska półoficjalna agencja Tasnim poinformowała, że w poniedziałek rano amerykańskie pociski uderzyły w Tabriz, Czabahar, Konarak, Bandar-e Mahszahr oraz Bandar-e Imam Chomejni.

Dwa tankowce unieruchomione na południowym szlaku

Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ogłosił późnym wieczorem w niedzielę, że dwa tankowce eksplodowały podczas próby przepłynięcia przez południowy korytarz cieśniny, który Teheran określa mianem niebezpiecznego. Według IRGC jednostki znajdowały się pod presją USA, wyłączyły systemy nawigacyjne i zignorowały ostrzeżenia bazy kontrolnej.

Ten korytarz nie będzie bezpieczny dla tranzytu produktów petrochemicznych ani nawet dla pojedynczej kropli ropy i gazu.

Brytyjska organizacja UK Maritime Trade Operations poinformowała o pożarze na statku osiem mil morskich na północny zachód od Kumzar w północnym Omanie. Według IRGC dwa inne statki zrezygnowały z próby przepłynięcia.

Reakcja cen ropy

Cena ropy Brent w dostawach na wrzesień przekroczyła w poniedziałek podczas handlu w Azji poziom 90 dolarów za baryłkę, co zdarzyło się po raz pierwszy od 11 czerwca. Ropa Brent zdrożała na giełdzie ICE o 2,64 proc. do 90,43 dolara, a amerykańska ropa West Texas Intermediate w dostawach na lipiec wzrosła o 2,34 proc. do 84,42 dolara na giełdzie NYMEX. Jak podaje Financial Times, ceny wzrosły w tym miesiącu o ponad 23 proc., co oznacza najszybszy miesięczny wzrost od marca.

Analitycy ANZ zauważyli, że ruch tankowców przez cieśninę Ormuz załamał się w obliczu obaw o bezpieczeństwo. Dodali, że zwiększone wydobycie w USA nie wystarczyło, aby zrównoważyć zakłócenia w Zatoce Perskiej.

Regionalne ataki odwetowe

Poza cieśniną IRGC wystrzeliło pociski balistyczne w stronę amerykańskich samolotów stacjonujących na lotnisku w Akabie w Jordanii oraz uderzyło w amerykańskie aktywa wojskowe w obozie Al-Adiri i bazie lotniczej Ali Al Salem w Kuwejcie, a także w cele w Syrii. Władze Jordanii poinformowały o przechwyceniu części pocisków. Sztab Generalny Kuwejtu potwierdził atak wrogiego drona, który według IRGC zniszczył radar wczesnego ostrzegania i hangar dla dronów MQ-9 w bazie Ali Al Salem. Urzędnicy kuwejccy utrzymują, że atak uderzył w cywilną stację odsalania wody.

Syreny zawyły w stolicy Bahrajnu, Manamie, a ambasada USA ostrzegła przed możliwymi atakami w centrum miasta. Iran uderzył również w punkt dowodzenia sił specjalnych w Al-Tanf w Syrii. Waszyngton potwierdził śmierć co najmniej trzech żołnierzy USA od piątku, a w Jordanii odnaleziono szczątki prawdopodobnie czwartego.

Krótkotrwały rozejm i rekordowy eksport ropy

Zanim rozejm załamał się na początku lipca, Iran wykorzystał miesięczne okno czasowe, aby wysłać rekordowe ilości ropy do Chin. Między połową czerwca a połową lipca Teheran sprzedał około 70 mln baryłek ropy o wartości od 5 do 6 mld dolarów, jak podaje Wall Street Journal. Pod koniec czerwca z irańskich portów wypłynęło około 20 tankowców, w tym Diona, Hero II, Sonia 1 oraz Stream.

Wykorzystując swoją flotę cieni oraz port w Czabaharze, który leży poza cieśniną Ormuz i ma bezpośredni dostęp do otwartych wód, Iran dostarczył do chińskich portów blisko 50 mln baryłek ropy i kondensatu w zaledwie dwa tygodnie. Jest to rekord odnotowany przez systemy monitorowania tankowców, na które powołuje się Euronews. Część ładunków została przeładowana w operacjach typu statek-statek u wybrzeży wschodniej Malezji, zanim trafiła do prywatnych chińskich rafinerii.

Zerwanie rozejmu i powrót sankcji

14-punktowe memorandum podpisane 17 czerwca przestało obowiązywać po niespełna miesiącu. Prezydent Donald Trump ogłosił koniec rozejmu na początku lipca, a Waszyngton przywrócił blokadę irańskiego eksportu ropy. Teheran odpowiedział zamknięciem cieśniny i atakami na sojuszników USA w regionie.

Wielokrotnie próbowaliśmy nawiązać dialog z Iranem i będziemy to robić nadal. Jeśli pojawi się okazja do rozmów, chętnie z niej skorzystamy.

Irański minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi powiedział agencji IRNA, że Teheran zakończy wojnę dopiero po uzyskaniu przewagi militarnej na polu bitwy, co otworzy drogę do negocjacji.

Ceny paliw w Polsce

Biuro maklerskie Reflex prognozuje, że średnia cena benzyny Pb95 wzrośnie w tym tygodniu do około 7,30 zł za litr, co oznacza podwyżkę o 20 groszy, natomiast Pb98 osiągnie 8,20 zł za litr. Powrót konfliktu na pełną skalę na Bliskim Wschodzie oraz blokada Ormuz spowodowały gwałtowny wzrost cen ropy i paliw na rynkach światowych, podał Reflex.