Sąd w Hongkongu skazał troje organizatorów czuwań na placu Tiananmen na kary do siedmiu lat więzienia

Wyroki dla liderów sojuszu

Sąd w Hongkongu skazał w piątek troje działaczy prodemokratycznych na kary od pięciu do siedmiu lat więzienia po uznaniu ich winnymi podżegania do wywrotu. Lee Cheuk-yan (69 lat) otrzymał wyrok siedmiu lat pozbawienia wolności, natomiast Chow Hang-tung (41 lat) została skazana na siedem lat i trzy miesiące. Albert Ho, 74-letni były ustawodawca, który w styczniu 2026 r. przyznał się do winy, otrzymał karę pięciu lat i dwóch miesięcy. Cała trójka pełniła funkcje kluczowych liderów Hong Kong Alliance, organizacji obywatelskiej, która organizowała coroczne czuwania przy świecach upamiętniające stłumienie protestów w Pekinie w 1989 r. Wyroki kończą jeden z ostatnich głośnych procesów dotyczących bezpieczeństwa narodowego, prowadzonych w Hongkongu na mocy przepisów wprowadzonych przez Pekin w 2020 r.

Orzeczenie w sprawie haseł politycznych

Proces karny koncentrował się na haśle politycznym używanym przez Hong Kong Alliance przez ponad trzy dekady: „koniec jednopartyjnej dyktatury”. 21 sierpnia 2026 r. trzyosobowy skład sędziowski wydał wyrok skazujący wobec Chow i Lee, uznając, że hasło to w praktyce wzywało do obalenia przywództwa Komunistycznej Partii Chin. Sąd uznał, że oskarżeni zamierzali doprowadzić do utraty zaufania opinii publicznej do partii poprzez wzbudzanie wrogości i wywoływanie podziałów w społeczeństwie. Sędziowie orzekli, że aktywiści podżegali inne osoby do organizowania, planowania, popełniania lub uczestniczenia w działaniach za pomocą nielegalnych środków w celu wywrotu władzy państwowej, co jest przestępstwem zagrożonym karą do dziesięciu lat więzienia. Obrona utrzymywała przez cały czas trwania procesu, że sojusz jedynie korzystał z chronionych praw do wolności słowa. Chow, prawniczka wykształcona w Wielkiej Brytanii, reprezentowała się w sądzie samodzielnie, rezygnując z pomocy adwokata.

Rozwiązanie Hong Kong Alliance

Organizacja Hong Kong Alliance została rozwiązana w 2021 r. w obliczu rosnącej presji prawnej i dochodzeń policyjnych po wprowadzeniu ustawy o bezpieczeństwie narodowym. Przez ponad trzydzieści lat organizacja przygotowywała coroczne czuwania przy świecach 4 czerwca w Victoria Park, gdzie tłumy wypełniały sześć boisk piłkarskich, aby wspomnieć ofiary stłumienia protestów z 1989 r. Wiosną 1989 r. ogólnokrajowe demonstracje w Chinach kontynentalnych zakończyły się strajkami głodowymi studentów na placu Tiananmen, zanim Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza wystąpiła przeciwko nieuzbrojonym cywilom. Hongkong i Makau były historycznie jedynymi miejscami na chińskiej ziemi, gdzie publiczne upamiętnienia stłumienia protestów na placu Tiananmen mogły odbywać się otwarcie. Coroczne zgromadzenia ustały po tym, jak władze zakazały tych wydarzeń, a troje liderów sojuszu pozostaje w areszcie od momentu pierwszych aresztowań w 2021 r.

Reakcja publiczna i międzynarodowa

Obecność publiczności w sądzie przyciągnęła mieszkańców, którzy ustawiali się w kolejkach przez kilka dni, aby zapewnić sobie dostęp do galerii publicznej, a niektórzy przynosili żywność, zapasy i parasole, aby spędzić noc przed budynkiem. Podczas wieloletniego aresztu Chow często pisała listy, które były następnie publikowane w jej kanałach w mediach społecznościowych. W sierpniu 2026 r. Chow skierowała notatkę do brytyjskiego premiera Andy'ego Burnhama, wzywając rząd brytyjski do zajęcia bardziej stanowczego stanowiska wobec Pekinu. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Wielkiej Brytanii wydało oświadczenie potępiające zastosowanie ustawy o bezpieczeństwie narodowym w celu skazania i osadzenia aktywistów.