Hiszpania upamiętnia 90. rocznicę egzekucji Federica Garcíi Lorki poprzez uroczystości i nowe archiwalia

Wydarzenia upamiętniające w Grenadzie i Madrycie

Obchody w całej Hiszpanii upamiętniły 90. rocznicę egzekucji poety i dramaturga Federica Garcíi Lorki, zamordowanego przez siły nacjonalistyczne w sierpniu 1936 roku w wieku 38 lat. W Alfacar, w pobliżu wąwozu między Víznar a Alfacar, gdzie rozstrzelano poetę, około 500 osób zebrało się przy monumencie, aby złożyć kwiaty. Uroczystość uświetnił występ śpiewaczki flamenco Alby Moliny. Wydarzenie, któremu przewodziły władze prowincji i stowarzyszenia pamięci, zbiegło się z alternatywnym marszem śladami drogi z kolonii karnej w Víznar do Alfacar. Przewodniczący Rady Prowincji Grenada, Francis Rodríguez, podkreślił w swoim przemówieniu znaczenie pojednania kulturowego i wspólnej pamięci o ofiarach wojny domowej.

Dziś, w jego pamięci, wspominamy jego oraz wszystkich, którzy zostali zamordowani. Po 90 latach to właśnie Federico w tym miejscu nas łączy. Ta jedność jest najlepszym hołdem, jaki możemy mu oddać, potępiając podziały i nienawiść.

W Madrycie ponad 200 uczestników wzięło udział w nocnej procesji kulturalnej Saca Nocturna przez park Retiro. Aktorzy w wielobarwnych strojach wynieśli rzeźbę Lorki z wystawy Fernanda Sáncheza Castillo w Palacio de Velázquez, niosąc ją przez miasto przy akompaniamencie poezji i muzyki.

Odkrycia archiwalne i wznowienia książek

Rocznica zbiegła się z udostępnieniem materiałów archiwalnych oraz wznowieniem fundamentalnych badań nad śmiercią pisarza. Wydawnictwo Almuzara opublikowało ponownie pracę Eduardo Moliny Fajardo z 1983 roku pt. Los últimos días de García Lorca w opracowaniu jego syna, Fernanda Moliny Gonzáleza, zawierającą transkrypcje zeznań świadków z Grenady. Jednocześnie La Esfera de los Libros wznowiła pracę badawczą Miguela Caballero z 2011 roku pt. Las trece últimas horas en la vida de García Lorca, która wskazuje urzędnika rządu cywilnego Nicolása Velasco Simarro jako osobę wydającą nakaz aresztowania i analizuje lokalne spory o ziemię w Vega de Granada. W sferze kulturalnej badacze zidentyfikowali niedawno wczesną partyturę pt. Canción de Invierno, skomponowaną przez Lorkę w wieku 17 lat i odnalezioną w Bostonie przez hispanistę Christophera Maurera. Reżyser Manuel Menchón zlokalizował również nieme nagranie wideo z około 1932 roku, przedstawiające Lorkę podróżującego samochodem ze swoją trupą teatralną, które pojawi się w dokumencie La voz quebrada. Muzeum Domu Narodzin Lorki w Fuente Vaqueros włączyło do swojej kolekcji publicznej około 10 000 dokumentów z archiwum Juana de Loxa.

Rekonstrukcja ostatnich tygodni poety

Historycy Andrés Soria Olmedo i Miguel Caballero udokumentowali chronologię wydarzeń prowadzących do śmierci Lorki po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej. Lorca przybył do rodzinnego domu, Huerta de San Vicente w Grenadzie, 14 lipca 1936 roku, sześć dni przed przejęciem kontroli nad miastem przez rebeliantów wojskowych. Oddziały nacjonalistyczne aresztowały jego szwagra, Manuela Fernándeza Montesinosa, socjalistycznego burmistrza Grenady, podczas przeszukań domów na początku sierpnia. Przerażony nalotami, Lorca szukał schronienia 11 sierpnia w domu poety Luisa Rosalesa, którego bracia byli prominentnymi działaczami falangistycznymi. Montesinos został stracony rano 16 sierpnia 1936 roku, tego samego dnia, w którym bojownik falangistyczny Ramón Ruiz Alonso aresztował Lorkę w rezydencji Rosalesów, podczas gdy bracia Rosales przebywali na froncie.

Lorca wyrządził więcej szkód swoim piórem niż inni karabinem.

Debata o szczegółach egzekucji i pamięci historycznej

Historycy nadal badają dokładny przebieg wydarzeń podczas uwięzienia i egzekucji Lorki między Víznar a Alfacar, które źródła datują na świt 17 lub 18 sierpnia 1936 roku. Pośmiertna relacja szofera rodziny, Francisca Murillo, ujawniła, że ojciec Lorki przekazał 17 sierpnia 2000 peset członkowi uzbrojonego oddziału o pseudonimie el Panaero, próbując zapewnić synowi uwolnienie, nieświadomy, że poeta już nie żyje. Grupy pamięci wskazują, że Lorca pozostaje jedną z szacowanych 115 000 ofiar represji frankistowskich, które wciąż spoczywają w nieoznaczonych masowych grobach w całej Hiszpanii. Rocznica stała się również okazją do oddania hołdu innym osobom straconym w połowie sierpnia 1936 roku, w tym bibliotekarce Juanie Capdevielle, galicyjskiemu politykowi Alexandre Bóvedzie oraz działaczce związkowej Carmen Pesqueirze Domínguez.