35 lat od odkrycia Ötziego: 5300-letnia mumia z Alp wciąż fascynuje badaczy

Odkrycie na przełęczy Tisenjoch

19 września 1991 roku niemieccy turyści Helmut i Erika Simon z Norymbergi schodzili ze szlaku w rejonie granicy austriacko-włoskiej. W zagłębieniu na przełęczy Tisenjoch w Alpach Ötztalskich, na wysokości około 3200 metrów, zauważyli ludzkie zwłoki wystające z lodu lodowcowego. Ratownicy i lokalne władze początkowo podejrzewali, że ciało należy do współczesnego pustelnika lub zaginionego żołnierza z czasów wojny. Szczątki wydobyto z lodu przy użyciu narzędzi, w tym czekana. Wczesne szacunki na miejscu sugerowały, że ciało spoczywało tam od kilku dekad lub stuleci, jednak późniejsze badania szybko zweryfikowały tę tezę.

Człowiek ten starzał się z godziny na godzinę.

Wstępne badania i przechowywanie w Innsbrucku

Analiza laboratoryjna zwłok oraz wyposażenia, w tym miedzianego topora, niedokończonego łuku i sztyletu, wykazała, że ciało ma około 5300 lat i pochodzi z okresu neolitu. Publiczne ogłoszenie tego faktu wywołało natychmiastowe zainteresowanie mediów na całym świecie, co przytłoczyło odkrywców w ich domu w Niemczech.

Było tak źle, że przestaliśmy odbierać telefon.

Ekstremalny wiek znaleziska rozstrzygnął również kwestie prawne. Sędzia Günther Böhler zdecydował, że nie zarządzi tradycyjnej sekcji zwłok ani nie wszcznie formalnego śledztwa.

Było jasne, że nie ma sprawcy, którego można by jeszcze ścigać.

Przez prawie siedem lat ważące 13,3 kilograma ciało przechowywano w Instytucie Anatomii w Innsbrucku w warunkach imitujących lodowiec, w temperaturze minus 6 stopni Celsjusza przy bardzo wysokiej wilgotności, badając je krótko raz w miesiącu.

Ustalenie granicy i wystawa w Bolzano

Innsbruck służył jako tymczasowa baza badawcza do czasu, aż oficjalne pomiary geodezyjne rozstrzygnęły kwestię jurysdykcji. Geodeci ustalili, że miejsce odkrycia znajduje się około 92 metry na południe od granicy austriackiej, na terytorium Włoch, w prowincji Południowy Tyrol. W styczniu 1998 roku władze przeniosły mumię z Innsbrucka do Bolzano przy zachowaniu ścisłych środków bezpieczeństwa. Ciało umieszczono w specjalnie zbudowanej komorze chłodniczej w Muzeum Archeologicznym Południowego Tyrolu. Wystawy publiczne rozpoczęły się w marcu 1998 roku, umożliwiając zwiedzającym oglądanie zwłok za szybą ochronną w przyciemnionym świetle.

Wyniki badań sądowych i naturalna konserwacja

Kolejne badania medyczne i kryminalistyczne dostarczyły szczegółów na temat ostatnich dni życia mężczyzny. Patolog sądowy Oliver Peschel i profiler Alexander Horn przeanalizowali głęboką ranę między kciukiem a palcem wskazującym Ötziego, identyfikując ją jako obrażenie obronne odniesione około dwa dni przed śmiercią. Myśliwy prawdopodobnie przeżył to starcie, ponieważ jego łuk pozostał nieuzbrojony, a tylko dwie strzały miały groty, gdy został śmiertelnie postrzelony w ramię i wykrwawił się. Glacjolog Georg Kaser wyjaśnił, że ciało upadło na grubą warstwę śniegu i osiadło na dużym głazie na skraju lodowca, unikając niszczycielskich strumieni lodu. Tkanka stała się woskowa po 1500 latach naprzemiennej ekspozycji na lód, wodę i słońce, a następnie 3800 latach w szczelnej kapsule lodowej. Naukowcy zidentyfikowali w jego żołądku DNA koziorożca i pyłek chmielograbu, rekonstruując postać rolnika cierpiącego na reumatyzm i kamicę żółciową, który nosił buty ze skóry niedźwiedzia i posiadał hubę do rozniecania ognia.