Brief wieczorny, niedziela, 15 listopada

Tekst i syntetyczny głos wygenerowane przez AI. Jak powstaje ten tekst

Wydanie z archiwum. Najnowsze wydanie

Wydanie wieczorne

Zdjęcie satelitarne: NASA

1Transport

Awaria FAA obciąża linie przed poniedziałkowym celem przepustowości

Ciąg dalszy z porannego wydania. Nowe: Liczba odwołań w sobotę sięgnęła 6692, zakłócenia trwały w niedzielę, a Duffy wyznaczył cel pełnej przepustowości na poniedziałek.

Federalna Administracja Lotnictwa w piątek wstrzymała wszystkie odloty krajowe po awarii łączności w sieci przekazującej dane kontrolerom ruchu lotniczego. Przestój trwał prawie pięć godzin, dotknął około 1,3 mln osób i sprawił, że linie lotnicze przez weekend przywracały właściwe rozmieszczenie samolotów i załóg. FlightAware naliczył w piątek 9201 krajowych odwołań, w sobotę 6692, a w niedzielę rano odnotował ponad 1500 kolejnych.

Odwołania lotów krajowych w USA po awarii FAAloty
  • Piątek9201
  • Sobota6692

Sean Duffy, sekretarz transportu, powiedział, że problemy zaczęły się podczas modernizacji, która wywołała ponad 1000 prób połączeń co kilka sekund i przeciążyła inne routery. Śledczy badają sprzęt w El Dorado w Arkansas i Amarillo w Teksasie, a wykonawca L3Harris zapewnia, że współpracuje. Duffy chce też 50 mld dolarów na modernizację kontroli ruchu lotniczego, oprócz 30 mld dolarów, o które już wnioskowano. Kongres dostaje więc i rachunek, i bałagan.

Duffy podał harmonogram w programie Face the Nation stacji CBS.

„W tej chwili mamy pewne opóźnienia w przestrzeni powietrznej, ale pod koniec dnia i jutro powinniśmy działać z pełną przepustowością.”

Sean Duffy

Donald Trump na Truth Social obwinił administrację Bidena, a Kathy Hochul, gubernator Nowego Jorku, zażądała rezygnacji Duffy’ego albo jego odwołania. Linie lotnicze muszą teraz poskładać rozkład przed poniedziałkowym szczytem, po tym, jak Delta odwołała 26 proc. sobotnich lotów, American Airlines 42 proc., a United Airlines 26 proc.

Dalej: Duffy mówi, że pełna przepustowość ma wrócić do poniedziałku.

Na podstawie relacji: Handelsblatt, The Guardian, inews.co.uk, ANSA.it, europa press, Adnkronos

2Konflikty

Gwardia Iranu ogłasza atak dronów na radar USA w Bahrajnie

Nowe

Irańscy Strażnicy Rewolucji poinformowali, że w niedzielę nad ranem zaatakowali amerykański system radarowy w bazie śmigłowcowej Ar-Rifa w Bahrajnie. Użyli sześciu dronów. W czasie komunikatu zawyły syreny, a dziennikarz AFP informował o eksplozjach około 6.30 czasu lokalnego. Strażnicy nazwali operację drugim etapem odpowiedzi na amerykański atak wojskowy, ale nie podali szczegółów zniszczeń. Ministerstwo spraw wewnętrznych Bahrajnu zaapelowało do mieszkańców, by zachowali spokój, udali się do najbliższego bezpiecznego miejsca i śledzili oficjalne kanały.

6

dronów wystrzelonych przez Iran na radar USA w Bahrajnie według IRGC

Źródło: BBC

Dowództwo Centralne USA przedstawiło zdecydowanie inną wersję. Podało, że niedzielny atak nie spowodował szkód, a dwa irańskie drony przechwycono. Wcześniej, w piątek, siły USA twierdziły, że zestrzeliły dwa drony; nie było rannych ani zniszczeń. Rozbieżność między twierdzeniem Teheranu o sześciu dronach a raportem CENTCOM o przechwyceniu dwóch sprawia, że wynik militarny pozostaje sporny. Bahrajn nie wskazał publicznie źródła zagrożenia.

Atak, do którego przyznają się Strażnicy, wpisuje się w szerszy konflikt USA z Iranem, który zaczął się 28 lutego, gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ofensywę przeciwko Iranowi. W Bahrajnie znajduje się ważna amerykańska baza morska, co czyni wyspę celem w wymianie ciosów w Zatoce. Strażnicy Rewolucji podali też, że Cieśnina Ormuz jest zamknięta, i ostrzegli, że dalsza amerykańska agresja spotka się z twardszą odpowiedzią. Waszyngton nałożył blokadę na irańskie porty, a przed wojną przez tę drogę wodną przepływała około jedna piąta światowych węglowodorów.

Na podstawie relacji: BBC, newsORF.at, 7sur7, Deutsche Welle, Notícias ao Minuto, Le Monde.fr

3Konflikty

Estonia zamyka przejścia z Rosją po planie ataku na fabrykę dronów

Nowe

Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie przejścia na granicy z Rosją po tym, jak władze poinformowały o udaremnieniu próby podpalenia Threod Systems, producenta dronów z Viimsi na północ od Tallina. Ochrona zatrzymała napastników w sobotę nad ranem, gdy próbowali wybijać okna i wlewać do środka łatwopalne płyny. Prokurator generalna Astrid Asi podała godzinę 3.06, a KAPO, estońska służba bezpieczeństwa wewnętrznego, poinformowała, że zakład nie poniósł poważnych szkód, a produkcji nie wstrzymano.

8

podejrzanych zatrzymanych po próbie podpalenia Threod Systems w Estonii

Źródło: Bayerischer Rundfunk

Zatrzymano osiem osób. Według doniesień z Polski i Rumunii wszyscy są obywatelami Łotwy. Asi powiedziała, że prokuratorzy wystąpili do sądu o areszt dla pięciu podejrzanych, a śledczy ustalają, jak zorganizowano operację i czy pomagały w niej inne osoby. Margo Palloson, dyrektor generalny KAPO, powiedział, że kontrwywiad potwierdził udział Rosji, a próbę koordynował GRU, rosyjski wywiad wojskowy.

Margus Tsahkna, minister spraw zagranicznych Estonii, ogłosił zamknięcie granicy w serwisie X i poinformował, że powiadomił szefów dyplomacji Finlandii, Łotwy i Litwy. Narwa, Luhamaa i Koidula obsługują obecnie ruch pieszy i towarowy, więc zamknięcie uderzy w legalny ruch transgraniczny, a także w to, co Tallin nazywa wrogą działalnością i obchodzeniem sankcji. Premier Kristen Michal przedstawił sprawę jako element rosyjskiej wojny hybrydowej przeciw Europie, która ma osłabić poparcie dla Ukrainy. Decyzja nie ma wyznaczonej daty końcowej, a śledztwo karne trwa.

Dalej: Wszystkie przejścia z Rosją mają zostać zamknięte 1 grudnia.

Na podstawie relacji: Bayerischer Rundfunk, EL PAÍS, Rzeczpospolita, stern.de, Deutsche Welle, NIEZALEZNA.PL

4Biznes

Petycja po rezygnacji Jensena Huanga zwiększa presję na zarząd Nvidii

Ciąg dalszy z porannego wydania. Nowe: Petycja urosła do ponad 115 000 podpisów, a Huang zgodził się na niejawne zeznania.

Pod petycją domagającą się przywrócenia Jensena Huanga na stanowisko w Nvidii zebrano ponad 115 000 podpisów. Huang zrezygnował po ujawnieniu pozamałżeńskich relacji oraz domniemanych powiązań jednej z tych osób z chińskimi służbami wywiadowczymi. Kampania Stand with Jensen twierdzi, że rada odsunęła go bez rzetelnej procedury, i domaga się niezależnego śledztwa przed ostateczną oceną. Wśród popierających petycję są Elon Musk, Amjad Masad, Tim Sweeney i Garry Tan, a według danych podanych przez samych sygnatariuszy podpisy złożyło 6800 obecnych pracowników Nvidii i 74 100 akcjonariuszy.

6800

obecnych pracowników Nvidii, którzy podpisali petycję za odwołanym CEO Jensenem Huangiem

Źródła: Adnkronos, NEWS 24/7, Neue Zürcher Zeitung

Spór w radzie dyrektorów łączy się teraz ze sprawą eksportową Megaspeed. Singapurska firma prowadząca centra danych jest podejrzewana o pomaganie chińskim spółkom w obchodzeniu amerykańskich ograniczeń dotyczących najmocniejszych chipów Nvidii. Miała występować jako nabywca z Azji Południowo-Wschodniej, a potem przekazywać technologię do Chin. Megaspeed twierdzi, że Alice Huang, była dyrektorka podejrzewana o szpiegowanie na rzecz Chin, odeszła 30 sierpnia 2025 r., nie pełni już żadnej funkcji, a spółka działa zgodnie z prawem. Singapur prowadzi śledztwo w sprawie firmy od lutego 2025 r.

Reuters podaje, że Huang wprowadził kierownictwo Nvidii w błąd w sprawie relacji z Alice Huang. „New York Times” informuje zaś, że miał także romans z pracownicą Nvidii. Według Bloomberga kongresmen John Moolenaar, przewodniczący komisji specjalnej Izby Reprezentantów, powiedział, że Huang zgodził się zeznawać za zamkniętymi drzwiami, choć terminu jeszcze nie wyznaczono. Na początku października Nvidia była warta 5,766 biliona dolarów, a NRC pisze, że po gwałtownym spadku kursu akcji wyparowała już ponad jedna trzecia tej wartości.

Dalej: Huang zgodził się na niejawne zeznania w Izbie; daty nie ustalono.

Na podstawie relacji: Adnkronos, NEWS 24/7, Neue Zürcher Zeitung, Bloomberg Business, Digi24, stern.de

5Dyplomacja

Moskwa powtarza cele wojny przed szerszymi rozmowami o Ukrainie

Nowe

Siergiej Ławrow powiedział, że Rosja oprze każde stanowisko negocjacyjne na celach, które Władimir Putin przedstawił w czerwcu 2024 roku. Zakładały one wycofanie sił ukraińskich z Doniecka, Ługańska, Zaporoża i Chersonia oraz rezygnację Kijowa z członkostwa w NATO. Dmitrij Pieskow, rzecznik Kremla, uzależnił każde porozumienie w sprawie Ukrainy od nowej architektury bezpieczeństwa w Europie. Ławrow wykpił europejskie próby dołączenia do rozmów.

161 km/h

prędkość, przy której ukraińskie drony przechwytujące tracą łączność według Zełenskiego

Źródła: Il Sole 24 ORE, Il Fatto Quotidiano, Il Messaggero

„Prawdopodobnie rozumieją, że pociąg odjeżdża, i próbują wskoczyć na stopnie ostatniego wagonu.”

Siergiej Ławrow

Wołodymyr Zełenski powiedział, że amerykańscy negocjatorzy sprawdzali w Abu Zabi możliwość zawarcia innej umowy: Ukraina wycofałaby się z Donbasu w zamian za członkostwo w NATO. Nazwał rozmowy niezwykle trudnymi ze względu na sygnały wysyłane przez Putina. Dodał, że pakiet gwarancji bezpieczeństwa potwierdzony przez państwa Zachodu można przedstawić ukraińskiemu społeczeństwu, być może w referendum. Wezwał też do przyjęcia amerykańskiego pakietu pomocy wojskowej przed styczniem, gdy pracę rozpocznie nowy Kongres z większością Demokratów.

Europa próbuje zdobyć miejsce przy stole przed następną rundą. Przywódcy w Dublinie uzgodnili, że w kolejnych etapach Europę powinny reprezentować Francja, Niemcy, Włochy, Polska i Wielka Brytania, przy wsparciu instytucji UE i z możliwym udziałem NATO. „The Telegraph” informuje też o rosyjskim dokumencie z 10 listopada. Moskwa domaga się w nim wycofania NATO z Europy Wschodniej i państw bałtyckich, wyłączenia Finlandii z sojuszu, zablokowania zachodniej broni dla Kijowa oraz ograniczenia brytyjskich gwarancji nuklearnych. Kreml potwierdził spotkanie Trumpa, Putina i Xi 19 listopada na marginesie APEC.

Dalej: Trump, Putin i Xi mają spotkać się 19 listopada na marginesie APEC.

Na podstawie relacji: Il Sole 24 ORE, Il Fatto Quotidiano, Il Messaggero, Adnkronos, ANSA.it, AGI

Co przed nami

Z tego wydania

  • 1

    Duffy mówi, że pełna przepustowość ma wrócić do poniedziałku.

  • 3

    Wszystkie przejścia z Rosją mają zostać zamknięte 1 grudnia.

  • 4

    Huang zgodził się na niejawne zeznania w Izbie; daty nie ustalono.

  • 5

    Trump, Putin i Xi mają spotkać się 19 listopada na marginesie APEC.

Wszystkie daty

To całe wydanie.

Wszystkie wydania

Pollar czytają wszyscy za darmo. Płacą za to członkowie.

Członkowie płacą za serwery w Niemczech i za modele AI, które porządkują, streszczają i tłumaczą materiały europejskich redakcji.

Dołącz

Jak powstaje Brief