Nacięcia na kościach sprzed 40 tysięcy lat mogą być najstarszym pismem ludzkości

Najnowsze badania międzynarodowego zespołu archeologów i lingwistów sugerują, że ludzie epoki lodowcowej mogli posługiwać się złożonym systemem proto-pisma już 40 tysięcy lat temu. Analiza ponad 3 tysięcy znaków na 260 artefaktach z południowych Niemiec, takich jak figurki z kości słoniowej, kości i poroża, ujawniła istnienie powtarzalnych, uporządkowanych sekwencji. Nie były to przypadkowe zdobienia, lecz celowo nanoszone symbole – kropki, kreski, krzyżyki – tworzące logiczne ciągi. Dotychczas za kolebkę pisma uznawano mezopotamskie cywilizacje z IV tysiąclecia p.n.e., gdzie powstało pismo klinowe, oraz starożytny Egipt z hieroglifami. Uważano, że potrzeba administracyjna wczesnych państw-miast zapoczątkowała systemy znaków. Tymczasem nowe odkrycie wskazuje, że korzenie symbolicznej komunikacji sięgają głęboko w paleolit, okres łowców-zbieraczy, co radykalnie zmienia obraz rozwoju ludzkiej kultury symbolicznej. Badacze, wśród nich lingwista Christian Bentz oraz archeolożka Ewa Dutkiewicz, zastosowali zaawansowane metody statystyczne. Porównali złożoność sekwencji znaków z paleolitu ze złożonością znanych systemów proto-pisma, takich jak wczesne formy pisma klinowego. Wyniki wykazały uderzające podobieństwa statystyczne, co przemawia za celowym, skodyfikowanym charakterem tych znaków. „Sie spiegelten keine Sprache wider, bildeten aber geordnete Sequenzen.” (Nie odzwierciedlały one mowy, ale tworzyły uporządkowane sekwencje.) — Christian Bentz Odkrycie nie dotyczy pisma w pełnym współczesnym sensie, które notuje dźwięki mowy, lecz jego prekursora – systemu znaków służącego do rejestrowania i przekazywania informacji. Możliwe, że służył on do oznaczania cykli księżycowych, liczenia zwierzyny czy oznaczania własności. Artefakty pochodzą z kluczowych stanowisk archeologicznych regionu, takich jak Hohle Fels oraz słynna jaskinia Lascaux, gdzie podobne symbole punktowe również występują na ścianach. Oznacza to, że praktyka ta była szeroko rozpowszechniona wśród społeczności łowieckich górnego paleolitu w Europie. Porównanie systemów komunikacji symbolicznej: Lokalizacja: Mezopotamia, Egipt → Południowe Niemcy (Europa); Datowanie: IV tys. p.n.e. (~6 tys. lat temu) → Górny paleolit (34-45 tys. lat temu); Nośnik: Glina, kamień, papirus → Kość, poroże, kość słoniowa To odkrycie ma fundamentalne znaczenie dla rozumienia ewolucji ludzkiej myśli. Przesuwa moment powstania zorganizowanej, symbolicznej komunikacji poza granice rolniczych społeczeństw, do epoki łowców-zbieraczy. Sugeruje, że potrzeba abstrakcyjnego myślenia i utrwalania informacji jest głęboko zakorzeniona w naturze człowieka. prawda: Twierdzenie o analizie ponad 3 tys. znaków na 260 artefaktach jest zgodne z doniesieniami wszystkich źródeł i oparte na opublikowanych badaniach. (Publikacja naukowa zespołu Bentza i Dutkiewicz) Kolejnym krokiem badaczy będzie próba odczytania znaczenia konkretnych sekwencji i sprawdzenie, czy podobne systemy istniały w innych regionach świata.