Islandia przyspiesza kroki ku UE: Premier Frostadottir zapowiada referendum w Warszawie

Podczas oficjalnej wizyty w Warszawie premier Islandii Kristrun Frostadottir zadeklarowała, że rząd w Reykjaviku przygotowuje się do przeprowadzenia głosowania powszechnego w sprawie powrotu do rozmów akcesyjnych z Unią Europejską. Choć pierwotnie termin referendum planowano na 2027 rok, obecna koalicja rządząca dąży do przyspieszenia tego procesu. Premier Frostadottir zapowiedziała, że głosowanie odbędzie się w ciągu najbliższych miesięcy, choć dokładna data nie została jeszcze oficjalnie potwierdzona. Decyzja ta stanowi istotny zwrot w polityce zagranicznej wyspiarskiego państwa, które porzuciło starania o członkostwo w 2013 roku po czteroletnich negocjacjach. Głównymi katalizatorami zmiany stanowiska są rosnące koszty życia oraz drastycznie zmieniona sytuacja bezpieczeństwa w Europie po inwazji Rosji na Ukrainę. Dodatkowym czynnikiem budzącym niepokój Islandczyków jest odradzająca się w Stanach Zjednoczonych koncepcja aneksji Grenlandii, co bezpośrednio uderza w strategiczne interesy Islandii w regionie północnego Atlantyku. W trakcie rozmów dwustronnych premier Donald Tusk wyraził pełne poparcie dla proeuropejskich aspiracji Reykjaviku, podkreślając, że integracja państw wyznających podobne wartości wzmacnia stabilność całego kontynentu. Tusk i Frostadottir potwierdzili również identyczną ocenę agresji rosyjskiej, wskazując, że jedynie sprawiedliwy pokój gwarantujący suwerenność Kijowa jest akceptowalnym scenariuszem. Islandia, dysponująca unikalnym doświadczeniem w zakresie odnawialnych źródeł energii, zaoferowała Polsce współpracę przy rozwoju projektów geotermalnych. Premier Tusk wykorzystał spotkanie, aby zaapelować do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie ustawy umożliwiającej Polsce skorzystanie z unijnego programu SAFE, co ma kluczowe znaczenie dla krajowego bezpieczeństwa energetycznego. Islandia złożyła wniosek o członkostwo w UE w 2009 roku, będąc w głębokim kryzysie finansowym po upadku jej największych banków. Negocjacje zawieszono jednak w 2013 roku, głównie z powodu obaw o suwerenność w zarządzaniu bogatymi łowiskami rybnymi, które stanowią filar islandzkiej gospodarki.Interesującym akcentem kulturowym podczas szczytu był powrót do historycznej popularności polskiego wafelka Prince Polo na Islandii. Donald Tusk wręczył premier Frostadottir ten słodki upominek, przypominając o silnych więziach międzyludzkich — Polacy stanowią obecnie największą mniejszość narodową na wyspie, liczącą około 30 tysięcy osób. Premier Islandii ze wzruszeniem przyjęła prezent, wspominając, że produkt ten był nieodłącznym elementem jej dzieciństwa. Ten dyplomatyczny gest, choć przez niektóre media krytykowany jako powtarzalny, symbolizuje głębokie zakorzenienie polskiej marki w islandzkiej tożsamości społecznej, co datuje się od lat 50. XX wieku, gdy Polska była jednym z nielicznych dostawców słodyczy dla odbudowującej się gospodarki Islandii. „Over the next few months, we will be working to prepare for the referendum, a referendum on the possible reopening of accession negotiations with the European Union.” (Przez najbliższe kolejne miesiące będziemy prowadzić prace, przygotowując się do referendum w sprawie ewentualnego ponownego otwarcia negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską.) — Kristrun Frostadottir

Perspektywy mediów: Media liberalne podkreślają historyczną szansę na wzmocnienie jedności europejskiej i bezpieczeństwa w obliczu zagrożeń ze strony Rosji i USA. Media konserwatywne skupiają się na krytyce gestu z batonikiem, porównując go do wpadek wizerunkowych innych polityków partii rządzącej.