Od 1 marca 2026 roku w Kościele katolickim w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące kar finansowych. Sankcje za przestępstwa kanoniczne obejmą zarówno duchownych, jak i osoby świeckie pełniące funkcje kościelne. Wysokość grzywien będzie bezpośrednio powiązana z obowiązującą w kraju płacą minimalną, co oznacza, że najwyższe kary mogą sięgać ponad 96 tysięcy złotych brutto. Zmiany te są efektem reformy prawa kanonicznego zainicjowanej przez papieża Franciszka.

Powiązanie kar z płacą minimalną

Wysokość grzywien jest relatywna i zależy od minimalnego wynagrodzenia w Polsce, co zapewnia automatyczną waloryzację kar.

Szeroki zakres podmiotowy

Sankcje mogą zostać nałożone nie tylko na duchownych, ale także na świeckich pełniących urzędy i funkcje kościelne.

Gwarancja minimum socjalnego

Prawodawca zastrzegł, że kara nie może pozbawić osoby ukaranej środków do życia ani naruszać kwoty wolnej od potrąceń.

Z dniem 1 marca 2026 roku polski Kościół katolicki wdraża system kar finansowych, które będą nakładane za przestępstwa kanoniczne popełnione podczas wykonywania obowiązków służbowych. Nowe regulacje stanowią implementację zmian w Kodeksie Prawa Kanonicznego, które papież Franciszek wprowadził pod koniec 2021 roku. Konferencja Episkopatu Polski sprecyzowała wysokość tych sankcji podczas 402. Zebrania Plenarnego w Gdańsku, a stosowny dekret uzyskał już zatwierdzenie Stolicy Apostolskiej. System przewiduje kary ekspiacyjne o charakterze majątkowym, co jest powrotem do dawnej praktyki dyscyplinarnej Kościoła. Mechanizm finansowy został sztywno powiązany z minimalnym wynagrodzeniem brutto obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej. Dolna granica grzywny wynosi połowę najniższej pensji, natomiast górny pułap to dwudziestokrotność minimalnej płacy. Według wyliczeń, stawki te mieszczą się obecnie w przedziale od 2 403 zł do 96 120 zł brutto. Nowoczesny system kar pozwala nie tylko na nakładanie jednorazowych grzywien, ale również na czasowe lub stałe pozbawienie całości lub części wynagrodzenia kościelnego. Przepisy zawierają jednak istotny bezpiecznik socjalny: sankcja nie może pozbawić ukaranego środków niezbędnych do godziwego utrzymania. Kwota pozostawiona sprawcy nie może być niższa niż suma wolna od zajęcia komorniczego. W tradycji prawa kanonicznego kary finansowe istniały przez wieki, lecz zostały niemal całkowicie wyeliminowane z Kodeksu z 1983 roku. Reforma papieża Franciszka przywróciła je jako skuteczne narzędzie dyscyplinowania pracowników instytucji kościelnych w dobie profesjonalizacji zarządzania majątkiem.Ważnym aspektem nowych przepisów jest celowość wymierzanych sankcji. Organ nakładający karę, na przykład sąd kościelny lub ordynariusz, ma obowiązek wskazać konkretny cel kościelny, na który zostaną przekazane ściągnięte fundusze. Może to być działalność charytatywna, konserwacja zabytków lub wsparcie misji. Nowelizacja dotyka szerokiego kręgu osób — nie tylko księży i zakonników, ale również dyrektorów instytucji diecezjalnych czy świeckich pracowników parafii. Dokumentacja tych zmian została oficjalnie opublikowana w „Aktach Konferencji Episkopatu Polski”, co kończy proces legislacyjny wewnątrz Kościoła lokalnego.

Mentioned People

  • Franciszek — Papież, który zainicjował nowelizację Kodeksu Prawa Kanonicznego pod koniec 2021 roku.

Sources: 7 articles from 7 sources