Coś dziwnego dzieje się z tą gigantyczną gwiazdą. Właśnie włączyła autodestrukcję

Astronomowie są świadkami niezwykle rzadkiego i przyspieszonego spektaklu kosmicznego – końcowych chwil życia jednej z największych znanych gwiazd, WOH G64. Obiekt znajdujący się w sąsiedniej galaktyce Wielkiego Obłoku Magellana przechodzi dramatyczną przemianę ewolucyjną z fazy czerwonego nadolbrzyma w stadium żółtego hiperolbrzyma. Kluczowe jest tempo tej zmiany – proces, który według standardowych modeli ewolucji gwiazd powinien trwać tysiące lat, tutaj rozgrywa się w zaledwie kilka lat. Obserwacje, szczególnie wyraźne od około 2014 roku, pokazują szybkie ogrzewanie się gwiazdy i gwałtowne odrzucanie jej zewnętrznych warstw w przestrzeń kosmiczną. Zespół naukowców kierowany przez Gonzalo Muñoz-Sancheza z Narodowego Obserwatorium w Atenach przedstawił wyniki badań w prestiżowym czasopiśmie „Nature Astronomy”. Zdaniem badaczy zaobserwowana transformacja jest jednoznacznym sygnałem, że masywna gwiazda przygotowuje się do finalnego aktu swojego istnienia. Dla obiektu o parametrach WOH G64 oznacza to najprawdopodobniej wybuch supernowej o niewyobrażalnej skali energii. Nie można jednak wykluczyć alternatywnego scenariusza, w którym gwiazda zapadnie się bez spektakularnej eksplozji, bezpośrednio tworząc czarną dziurę. Bez względu na finał, wydarzenie to będzie miało miejsce w naszym kosmicznym sąsiedztwie. Badanie końcowych etapów życia masywnych gwiazd stanowi fundament współczesnej astrofizyki. Teoria przewiduje, że gwiazdy znacznie masywniejsze od Słońca kończą żywot w spektakularnych eksplozjach supernowych, które rozsiewają w kosmosie ciężkie pierwiastki, niezbędne do powstania planet i życia. Bezpośrednie obserwacje tych procesów są jednak niezwykle rzadkie ze względu na ich kosmiczną skalę czasową. WOH G64 dostarcza więc wyjątkowej okazji do weryfikacji modeli teoretycznych. Fenomen jest tym cenniejszy, że dotyczy gwiazdy o niemal rekordowych parametrach. Jej promień, przekraczający 1500 promieni Słońca, czyni ją jednym z największych znanych ciał niebieskich. Paradoksalnie, ten kosmiczny kolos jest z perspektywy ewolucyjnej niemowlęciem – szacuje się, że zapłonął zaledwie około pięciu milionów lat temu. Dla porównania, Słońce istnieje od około 4,6 miliarda lat i znajduje się dopiero w połowie swojego życia. Obserwacje WOH G64 są prowadzone przez sieć teleskopów na całym świecie, co pozwala na ciągłe monitorowanie jej stanu. Kolejne miesiące i lata mogą przynieść decydujące momenty w jej ewolucji, oferując astronomom bezprecedensowy wgląd w mechanizmy rządzące śmiercią największych gwiazd. „„It's like watching a slow-motion countdown to an explosion. Changes we usually think of as static over millennia are happening right before our eyes.”” (To tak, jakbyśmy obserwowali w zwolnionym tempie odliczanie do eksplozji. Zmiany, które zwykle postrzegamy jako statyczne na przestrzeni tysiącleci, tutaj dzieją się na naszych oczach.) — Gonzalo Muñoz-Sanchez Wydarzenie to nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla Ziemi, ale jego obserwacja będzie miała fundamentalne znaczenie dla nauki. Wybuch supernowej w naszej galaktycznej okolicy byłby widoczny gołym okiem na niebie przez wiele miesięcy, a nawet lat, stając się jednym z najjaśniejszych punktów nocnego firmamentu.