Hiszpański Sąd Najwyższy uwzględnił pierwszą zbiorową skargę przeciwko kartom Carrefour Pass

Hiszpańskie sądownictwo dokonało przełomu w dziedzinie ochrony konsumentów, stawiając tamę nieuczciwym praktykom na rynku kredytów detalicznych. Sąd Najwyższy w Madrycie, w wyroku z 17 lutego 2026 roku, po raz pierwszy w historii uwzględnił zbiorową skargę (demanda colectiva) przeciwko praktykom stosowanym przy sprzedaży kart kredytowych typu revolving. Pozwanymi w tej precedensowej sprawie są francuski gigant handlowy Carrefour oraz jego spółka finansowa, odpowiedzialna za emisję karty Carrefour Pass. Skargę wniosło Stowarzyszenie Użytkowników Finansowych (ASUFIN), organizacja konsumencka od lat krytykująca warunki tych produktów. Sednem sprawy, którą rozstrzygnął Sąd Najwyższy, był sposób oferowania i sprzedaży kart Carrefour Pass. Sędziowie uznali, że praktyka proponowania klientom karty bezpośrednio przy kasach supermarketów, często w ramach programu lojalnościowego lub jako szybkiego sposobu na uzyskanie rabatu, mogła wprowadzać konsumentów w błąd co do natury zaciąganego zobowiązania. Taki kontekst sprzedaży – w miejscu i czasie zakupów codziennych – mógł przesłaniać fakt, że klient nabywa produkt kredytowy o wysokim koszcie, a nie jedynie kartę rabatową. Sąd podtrzymał wcześniejszą linię orzeczniczą, kwestionującą konkretne, nadużyteczne klauzule umowne typowe dla kart revolving, dotyczące m.in. sposobu naliczania odsetek i warunków wcześniejszej spłaty. Karty kredytowe typu revolving, zwane również obrotowymi, stanowią specyficzny produkt finansowy, który upowszechnił się pod koniec XX wieku. W przeciwieństwie do kart klasycznych, wymagających spłaty całości zadłużenia w cyklu rozliczeniowym, oferują one stałą, odnawialną linię kredytową. Spłata następuje w ratach, które często pokrywają głównie odsetki, co przy wysokim rzeczywistym rocznym oprocentowaniu (RRSO) może skutkować długotrwałym zadłużeniem i efektem tzw. spirali kredytowej. W wielu krajach europejskich, w tym w Polsce, urzędy ochrony konkurencji i konsumentów (UOKiK) wielokrotnie interweniowały wobec praktyk związanych z tymi produktami. „Estas cantidades (intereses) dependerán de lo que cada uno de los clientes hayan contraído en crédito, que puede llegar a multiplicar por dos o tres el capital dispuesto” (Te kwoty (odsetki) będą zależeć od tego, ile każdy z klientów zaciągnął kredytu, co może sprawić, że odsetki będą dwu- lub trzykrotnie wyższe od wykorzystanego kapitału.) — ASUFIN Wyrok jest ostateczny, gdyż Sąd Najwyższy nie dopuścił kasacji ze strony Carrefour, co zamyka drogę odwoławczą i utrwala stanowisko sądu. Decyzja ta ma bezpośrednie i daleko idące konsekwencje praktyczne. Przede wszystkim otwiera ona formalną drogę do masowych roszczeń. ASUFIN zapowiedziało rozpoczęcie kampanii informacyjnej i procesu zbierania danych od wszystkich poszkodowanych posiadaczy kart Carrefour Pass. Celem jest wystąpienie, w imieniu zgłaszających się konsumentów, z roszczeniami o zwrot odsetek naliczonych na podstawie uznanych za nieuczciwe klauzul. Skala potencjalnych roszczeń jest ogromna. Według szacunków samej organizacji, w szczytowym momencie, około 2019 roku, w obiegu mogło znajdować się nawet 1,5 miliona kart Carrefour Pass, a łączna wartość udzielonych za ich pomocą kredytów sięgała 3 miliardów euro. 1,5 mln — kart Carrefour Pass w obiegu w szczytowym momencie Precedensowy charakter wyroku wykracza jednak poza sprawę konkretnej firmy. Stanowi on wyraźny sygnał dla całego hiszpańskiego sektora finansowego, w którym karty revolving od lat funkcjonują, często krytykowane za niejasne warunki i wysokie koszta. Decyzja Sądu Najwyższego wzmacnia argumenty konsumentów i ich pełnomocników w podobnych, toczących się lub przyszłych sporach z innymi bankami i instytucjami pożyczkowymi. Może także przyspieszyć działania regulatora rynku finansowego oraz skłonić firmy do dobrowolnej rewizji własnych praktyk i klauzul umownych, aby uniknąć kosztownych procesów zbiorowych. W szerszej perspektywie, sprawa hiszpańska może stać się punktem odniesienia dla organizacji konsumenckich w innych krajach Unii Europejskiej, gdzie problem nadużyć w przypadku kart revolving również jest obecny.

Perspektywy mediów: Media liberalne i konsumenckie podkreślają historyczne zwycięstwo „małego” konsumenta nad korporacyjnym gigantem i widzą w wyroku kamień milowy w walce z nieuczciwymi praktykami finansowymi. Media konserwatywne lub związane z biznesem mogą kwestionować skalę „nadużycia”, wskazując na odpowiedzialność konsumentów za czytanie umów, oraz ostrzegać przed falą roszczeń, która obciąży sektor bankowy.