El Constitucional se abre a estudiar si el Gobierno incumple la Carta Magna al no presentar presupuestos

Hiszpański Kongres Deputowanych podjął w poniedziałek, 24 lutego, historyczną decyzję, rozpoczynając procedowanie projektu ustawy, która ma na celu istotne ograniczenie uprawnień Trybunału Konstytucyjnego. Decyzja zapadła w głosowaniu, w którym większość uzyskała propozycja partii rządzącej. Jest to już trzeci próbny w ciągu ostatnich lat ograniczenia roli tego kluczowego organu. Projekt ustawy, który trafił pod obrady, przewiduje przede wszystkim zniesienie tzw. skargi prewencyjnej o niekonstytucyjność. Mechanizm ten umożliwiał rządowi w Madrycie kwestionowanie przed TK projektów statutów wspólnot autonomicznych, zanim te zostałyby ostatecznie uchwalone. Trybunał Konstytucyjny w Hiszpanii został powołany na mocy konstytucji z 1978 roku, która zapoczątkowała okres demokratycznej transformacji po śmierci generała Franco. Jego rola jako strażnika konstytucyjności prawa była kluczowa w procesie decentralizacji państwa i nadawania autonomii regionom, takim jak Katalonia czy Kraj Basków. Z kolei sam Trybunał Konstytucyjny podjął równoległą, bezprecedensową decyzję. Po raz pierwszy w historii rozpatrzy skargę dotyczącą domniemanego naruszenia konstytucji przez rząd z powodu niewywiązania się z obowiązku przedłożenia parlamentowi projektu ustawy budżetowej w przewidzianym terminie. „El Tribunal Constitucional ha acordado admitir a trámite un recurso por presunto incumplimiento del artículo 134.2 de la Constitución.” (Trybunał Konstytucyjny zdecydował o przyjęciu do rozpatrzenia skargi dotyczącej domniemanego naruszenia artykułu 134.2 konstytucji.) — Tribunal Constitucional Artykuł 134.2 konstytucji stanowi, że rząd musi przedłożyć projekt budżetu państwa Kongresowi Deputowanych najpóźniej trzy miesiące przed upływem budżetu roku poprzedniego. Nieprzedłożenie projektu w terminie może zostać uznane za naruszenie konstytucyjnego obowiązku. Ten drugi wątek sprawy uwidacznia głęboki kryzys instytucjonalny i wzajemne napięcia między władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą w Hiszpanii. Próby reformy TK wpisują się w długotrwały spór polityczny między lewicowym rządem premiera Pedro Sáncheza a konserwatywną opozycją skupioną wokół Partii Ludowej, która przez lata miała wpływ na obsadę sędziów trybunału. Proponowane zmiany spotkały się z ostrą krytyką opozycji i części środowisk prawniczych, które widzą w nich zagrożenie dla równowagi władz i niezależności wymiaru sprawiedliwości.

Perspektywy mediów: Media liberalne przedstawiają reformę jako niezbędne dostosowanie instytucji do współczesnych realiów i wzmocnienie autonomii regionów. Media konserwatywne ostrzegają przed „władzą absolutną” rządu i demontażem kluczowej gwarancji praworządności.