Unijna strategia wzmocnienia granicy wschodniej: 28 miliardów euro na bezpieczeństwo i rozwój

Komisja Europejska oficjalnie zaprezentowała przełomową strategię dedykowaną regionom wschodniej flanki Unii Europejskiej, które bezpośrednio odczuwają skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wiceprzewodniczący KE Raffaele Fitto podkreślił, że wsparcie tych obszarów to nie tylko wyzwanie techniczne, ale przede wszystkim odpowiedzialność polityczna wspólnoty. Regiony te, rozciągające się od Finlandii po Bułgarię, zmagają się z drastycznym spadkiem handlu, zamarciem turystyki oraz presją demograficzną. Całkowita skala inwestycji, jak wskazał Piotr Serafin, może sięgnąć 28 miliardów euro, wykorzystując dostępne środki z funduszy spójności oraz nowe mechanizmy finansowe. Od 2014 roku, po bezprawnej aneksji Krymu przez Federację Rosyjską, bezpieczeństwo państw graniczących z Rosją stało się priorytetem strategicznym Unii Europejskiej, co doprowadziło do rewizji polityki spójności w stronę zwiększenia wydatków na obronność.Kluczowym filarem nowej strategii jest inicjatywa Eastern Flank Watch, zakładająca budowę europejskiej tarczy antydronowej oraz wzmocnienie nadzoru nad przestrzenią powietrzną. W sferze gospodarczej uruchomiona zostanie platforma EastInvest, która ułatwi dostęp do kredytów i doradztwa poprzez współpracę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym oraz narodowymi bankami rozwoju. Dla regionów takich jak województwo podlaskie oznacza to konkretne fundusze – w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego na samo bezpieczeństwo przesuniętych zostanie ponad 173 miliony euro. Zmiany te są wynikiem konsultacji społecznych i mają na celu budowę odporności lokalnych społeczności na ataki hybrydowe. 28 mld euro — wyniesie łączna wartość inwestycji we wschodnie regiony UE„Nasze bezpieczeństwo zależy od siły, odporności i stabilności naszych regionów wschodnich.” — Ursula von der LeyenStrategia zakłada również stworzenie specjalnego obserwatorium granic wschodnich oraz intensyfikację wsparcia dla sektorów takich jak technologia dronowa, turystyka zrównoważona oraz ochrona zasobów naturalnych. Jak zauważył europoseł Jacek Protas, przyjęcie tego dokumentu to dopiero początek drogi, która ma doprowadzić do trwałego wzmocnienia unijnej flanki wschodniej. Plan ten ma za zadanie nie tylko doraźną pomoc, ale stworzenie fundamentów pod rozwój w kolejnej perspektywie finansowej po 2027 roku. Głosy z Parlamentu Europejskiego wskazują, że decyzyjność w zakresie wydatkowania tych środków powinna pozostać jak najbliżej samorządów regionalnych. Alokacja środków na bezpieczeństwo (Podlaskie): Minimalna wytyczna unijna: 0% → 10%; Realna alokacja w regionie: 0% → 13,4%; Wartość kwotowa: 0 mln euro → 173,3 mln euroLiberałowie kładą nacisk na integrację europejską, rozwój inwestycji zielonych i stabilność instytucjonalną jako klucz do bezpieczeństwa regionów przygranicznych. | Konserwatyści akcentują konieczność militarnego zbrojenia granic, suwerenności narodowej w zarządzaniu funduszami oraz twardej odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe.