Napięcie na Bliskim Wschodzie: Donald Trump wyznacza Iranowi 10 dni na porozumienie

Sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie osiągnęła punkt krytyczny po czwartkowym wystąpieniu Donalda Trumpa przed nowo powołaną Radą Pokoju w Waszyngtonie. Amerykański przywódca sformułował jednoznaczne ultimatum, dając irańskim władzom od 10 do 15 dni na wypracowanie „znaczącego” porozumienia w sprawie programu nuklearnego. Trump, cytowany przez światowe agencje, zaznaczył, że brak konsensusu zmusi Stany Zjednoczone do podjęcia kroków, które określił mianem „naprawdę złych rzeczy”. Choć prezydent podkreślał, że wolałby uniknąć wojny, to jednoczesny ruch jednostek marynarki wojennej sugeruje przygotowania do scenariusza siłowego. W odpowiedzi na amerykańską presję, Iran wystosował oficjalny protest do Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ambasador Amir Saeid Iravani oświadczył, że jakakolwiek agresja ze strony USA spotka się z natychmiastową i zdecydowaną reakcją Teheranu. Irańskie władze ogłosiły, że wszystkie amerykańskie bazy wojskowe w regionie stały się „legitymowalnymi celami”. Napięcie potęgują doniesienia o wzmocnieniu sił USA o największy lotniskowiec świata, USS Gerald R. Ford, oraz o wycofywaniu części personelu przez sojuszników, w tym Niemcy, z baz w północnym Iraku. Relacje amerykańsko-irańskie pozostają napięte od rewolucji islamskiej w 1979 roku, kiedy to zerwano stosunki dyplomatyczne po zajęciu ambasady USA w Teheranie. W 2018 roku Donald Trump jednostronnie wycofał Stany Zjednoczone z porozumienia JCPOA, inicjując kampanię „maksymalnej presji” na irańską gospodarkę. Równocześnie z eskalacją konfliktu z Iranem, administracja Trumpa przedłożyła Kongresowi kontrowersyjny projekt umowy o współpracy nuklearnej z Arabią Saudyjską. Dokument ten budzi niepokój ekspertów, ponieważ rezygnuje ze standardowych zabezpieczeń, takich jak Protokół Dodatkowy IAEA, co teoretycznie mogłoby umożliwić Rijadowi wzbogacanie uranu poza ścisłą kontrolą międzynarodową. Eksperci wskazują na paradoks polityki Białego Domu, który z jednej strony dąży do całkowitego rozbrojenia Teheranu, a z drugiej poluzowuje restrykcje dla jego regionalnego rywala. „Musimy osiągnąć sensowne porozumienie, inaczej wydarzą się złe rzeczy. Przekonacie się o tym w ciągu najbliższych dziesięciu dni.” — Donald Trump 10 dni — wynosi termin wyznaczony przez Biały Dom Teheranowi Globalne rynki zareagowały na te doniesienia wzrostem cen ropy naftowej do najwyższego poziomu od sześciu miesięcy. Premier Donald Tusk zaapelował do obywateli Polski o natychmiastowe opuszczenie terytorium Iranu, co świadczy o powadze sytuacji i realnym ryzyku wybuchu otwartego konfliktu. Liczebność personelu na kluczowych okrętach w regionie: USS Abraham Lincoln: 5700, USS Gerald R. Ford: 4500