Afrika Bambaataa nie żyje. Pionier hip-hopu i twórca Planet Rock miał 68 lat

Afrika Bambaataa, amerykański DJ, raper i producent muzyczny, powszechnie uważany za jednego z ojców założycieli hip-hopu, zmarł 9 kwietnia 2026 roku w Pensylwanii w wieku 68 lat. Jak poinformował jego prawnik, przyczyną śmierci była choroba nowotworowa prostaty. O odejściu artysty pierwszy doniósł serwis TMZ, powołując się na anonimowe źródła, co zostało później potwierdzone przez historyczną wytwórnię Tommy Boy Records, prawnika muzyka oraz jego przyjaciela i współpracownika Mickeya Bentsona. Urodzony jako Lance Taylor 17 kwietnia 1957 roku w południowym Bronxie w Nowym Jorku, wywodził się z rodziny o korzeniach jamajsko-barbadoskich. Dorastał w osiedlach socjalnych w okresie głębokiego kryzysu gospodarczego i dominacji gangów. Bambaataa, który sam należał niegdyś do wpływowego gangu Black Spades, stał się postacią zmieniającą oblicze kultury, przekierowując energię młodzieży z przemocy na muzykę i kreatywność. Agencja Naf Management Entertainment w oświadczeniu po jego śmierci podsumowała nastroje panujące w świecie muzyki. „„Hip-hop nigdy nie będzie taki sam bez niego – ale wszystko, czym hip-hop jest dzisiaj, zawdzięcza uśnie jemu”” — Naf Management Entertainment via Die Welt Planet Rock i narodziny globalnego ruchuNajtrwalszym wkładem muzycznym Bambaaty był wydany w 1982 roku przez Tommy Boy Records singiel „Planet Rock”. Utwór ten połączył hip-hop z muzyką elektroniczną dzięki wykorzystaniu sampli niemieckich pionierów z grupy Kraftwerk, a konkretnie ich kompozycji „Trans-Europe Express” i „Numbers”. Nagranie uważane jest za kamień milowy w historii obu gatunków, kładący fundamenty pod Miami bass, electro-funk, house czy techno. Obok DJ-a Kool Herca i Grandmaster Flasha, Bambaataa jest uznawany za jednego z trzech pionierów, którzy kształtowali kulturę DJ-ską podczas imprez szkolnych i ulicznych na Bronxie. Jego kolekcja płyt była wyjątkowo szeroka; na tzw. block parties mieszał funk, soul, salsę i wczesną elektronikę, budując most między amerykańską kulturą uliczną a europejską muzyką elektroniczną. W trakcie kariery współpracował z takimi artystami jak James Brown czy John Lydon, angażując się także w projekty polityczne, m.in. w antyapartheidowy utwór „Sun City” z 1985 roku. Jak zauważa dziennik NRC, jego wpływ sięgał daleko poza USA – w Holandii podbił listy przebojów w 1988 roku wspólnie z brytyjską grupą reggae UB40 utworem „Reckless”. Hip-hop narodził się jako ruch kulturowy w południowym Bronxie we wczesnych latach 70. XX wieku, w dzielnicy dotkniętej zaniedbaniami gospodarczymi, segregacją i przemocą gangów. Według La Vanguardii, właściciele kamienic w latach 70. i 80. celowo podpalali budynki mieszkalne dla odszkodowań, zamiast inwestować w remonty, co pozbawiało ubogie rodziny czarnoskóre i portorykańskie perspektyw społecznych. Bambaataa, zainspirowany działalnością DJ-a Kool Herca, zaczął organizować zabawy w lokalnych centrach społecznościowych wczesnych lat 70., traktując muzykę jako narzędzie jednoczenia wspólnoty. Cztery filary kultury hip-hopowej – DJ-ing, rap, graffiti i breakdancing – stanowiły centrum ruchu, który Bambaataa pomógł zdefiniować i rozpowszechnić na całym świecie. Universal Zulu Nation zastąpiło gangi duchem wspólnotyW 1973 roku Bambaataa założył Universal Zulu Nation, przekształcając swój dawny gang Black Spades w kolektyw hip-hopowy promujący współpracę sąsiedzką. Organizacja prezentowała cztery elementy hip-hopu jako alternatywę dla przemocy, a jej filozofię oparto na pokoju, jedności, miłości i wiedzy. Ekspert hip-hopowy Michael Holman, cytowany przez NRC za „The New York Times”, w prosty sposób opisał przemianę artysty. „„Zdał sobie sprawę, że nadszedł czas, by przestać walczyć i zacząć się bawić”” — Michael Holman via NRCHip Hop Alliance, którym kieruje Kurtis Blow Walker – znany jako Kurtis Blow – uhonorował rolę Bambaaty w oświadczeniu na Instagramie. Organizacja podkreśliła, że jego wizja „przekształciła Bronx w miejsce narodzin kultury docierającej dziś do każdego zakątka świata”. Afrocentryczne podejście Bambaaty poprzez Universal Zulu Nation wpłynęło również na grupy tworzące hip-hop zaangażowany społecznie, takie jak Jungle Brothers, A Tribe Called Quest czy Public Enemy. Zarzuty o nadużycia cieniem na ostatnich latach życiaDziedzictwo Bambaaty zostało poważnie obciążone oskarżeniami o wykorzystywanie seksualne nieletnich, które zaczęły publicznie pojawiać się w 2016 roku. Artysta konsekwentnie im zaprzeczał, nazywając je „bezzasadnymi” i określając jako „tchórzliwą próbę zniszczenia reputacji”. W związku z zarzutami dotyczącymi zdarzeń z lat 80. i 90. ustąpił w 2016 roku z funkcji lidera Universal Zulu Nation. Źródła podają sprzeczne informacje na temat późniejszych postępowań prawnych: agencja ANSA poinformowała, że pozew cywilny przeciwko niemu został oddalony w 2025 roku z powodu niestawiennictwa stron, natomiast BBC za dziennikiem „The Guardian” podało, że Bambaataa przegrał w 2025 roku proces cywilny o nadużycia i handel ludźmi, ponieważ nie stawił się w sądzie. Hiszpański portal 20 Minutos donosił z kolei, że w 2021 roku uznano go za winnego zaocznie w sprawie o wykorzystywanie 12-latka, choć według agencji ANSA nigdy nie usłyszał wyroku karnego. Hip Hop Alliance w swoim oświadczeniu przyznało, że sprawa ta „była przedmiotem poważnych dyskusji w społeczności”. „„Jako organizacja oddana prawdzie, odpowiedzialności i zachowaniu kultury hip-hopowej, uważamy za ważne tworzenie przestrzeni dla wszystkich głosów, jednocześnie promując to, co wzmacnia i chroni ludzi”” — Hip Hop Alliance via 20 Minuten 68 (lat) — wiek Afriki Bambaaty w chwili śmierci Afrika Bambaataa: Kluczowe momenty: — ; — ; — ; — ; —