Zełenski w Londynie: apel do Starmera i spór o rurociąg Przyjaźń

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski odwiedził Londyn 17–18 marca 2026 roku, gdzie rozmawiał z premierem Keirem Starmerem. W trakcie wizyty nazwał Rosję i Iran „braćmi w nienawiści” oraz zabiegał o bezpośrednie spotkanie Starmera z prezydentem USA Donaldem Trumpem, aby poszukać wspólnego podejścia do zakończenia wojny w Ukrainie. Wizyta przypadła na moment, w którym Zełenski równolegle starał się uspokoić Unię Europejską w sprawie stabilności rurociągu Przyjaźń, podczas gdy rząd Węgier premiera Viktora Orbána odrzucił unijną misję inspekcyjną jako działanie polityczne. Londyński etap podróży był częścią szerszej ofensywy dyplomatycznej, której celem było utrzymanie uwagi Zachodu na Ukrainie w chwili, gdy trwająca operacja militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi przesunęła uwagę międzynarodową gdzie indziej. Ukraina i Wielka Brytania ogłosiły też plany zacieśnienia współpracy dwustronnej podczas tej wizyty, podała Europa Press.

Starmer zapewnia, że Iran nie zepchnie Ukrainy na dalszy plan Starmer powiedział Zełenskiemu, że uwaga międzynarodowa musi pozostać skupiona na Ukrainie mimo wojny w Iranie, podała France 24. Ta deklaracja odzwierciedlała obawy w Kijowie, że konflikt rozpoczęty przez Stany Zjednoczone i Izrael przeciwko Iranowi 28 lutego 2026 roku, określany jako Operation Epic Fury, może odciągnąć zasoby dyplomatyczne i wojskowe od trwającej od niemal czterech lat wojny w Ukrainie. Zełenski wyraźnie opowiedział się za spotkaniem twarzą w twarz Starmera i Trumpa, argumentując, że bezpośrednia rozmowa obu przywódców mogłaby pomóc zmniejszyć różnice dotyczące sposobu dojścia do ewentualnego rozwiązania konfliktu z Rosją. BBC podała, że Zełenski przedstawiał proponowane spotkanie Starmera z Trumpem jako sposób na znalezienie wspólnej płaszczyzny, co wpisuje się w stałe wysiłki Kijowa na rzecz utrzymania jedności zachodniej koalicji. Określenie przez Zełenskiego Rosji i Iranu jako „braci w nienawiści” przytoczył grecki nadawca SKAI. Był to element próby retorycznego połączenia obu konfliktów i przedstawienia ich jako części wspólnego autorytarnego wyzwania dla porządku międzynarodowego kierowanego przez Zachód. Ukraina i Wielka Brytania zapowiedziały pogłębienie współpracy, choć źródłowe materiały nie zawierały od razu szczegółów dotyczących ram tej współpracy.

Węgry nazywają unijną misję ws. rurociągu przedstawieniem Zełenski przekazywał Unii Europejskiej zapewnienia dotyczące bezpieczeństwa i dalszego funkcjonowania rurociągu Przyjaźń, podały ANSA i La Repubblica. Rurociąg pozostaje ważnym korytarzem energetycznym dla kilku państw Europy Środkowej i Wschodniej, a w związku z przedłużającym się konfliktem rosły obawy o jego status. W odpowiedzi UE wysłała delegację, by oceniła stan rurociągu. Rząd Węgier pod kierownictwem Viktora Orbána odrzucił jednak ten ruch jako „teatr polityczny”, wynika z relacji Correio da Manhã i Notícias ao Minuto. Orbán, który konsekwentnie utrzymuje bardziej ugodowe stanowisko wobec Moskwy niż większość jego partnerów z UE, nie zmienił swojego stanowiska mimo zapewnień Zełenskiego, podała ANSA. Odrzucenie unijnej delegacji przez rząd w Budapeszcie wpisuje się w szerszy wzór napięć między Budapesztem a Brukselą w polityce wobec Ukrainy i Rosji. Wyniki wyszukiwania w sieci wskazywały także, że Węgry zbliżają się do okresu wyborczego, a Orbán utrzymuje Zełenskiego jako jeden z głównych celów przekazu krajowego. Spór o rurociąg dokłada kolejną warstwę napięć do już trudnych relacji między Węgrami a resztą Unii Europejskiej w sprawie wojny w Ukrainie.

Londyńska wizyta wpisuje się w szerszy model wojennej dyplomacji Zełenskiego Rosja rozpoczęła pełnowymiarową inwazję na Ukrainę w lutym 2022 roku, wywołując największy konflikt zbrojny w Europie od czasu II wojny światowej. Od tego czasu Ukraina w dużym stopniu opiera się na wsparciu wojskowym i finansowym partnerów zachodnich, w tym Wielkiej Brytanii, która była wśród pierwszych państw dostarczających Kijowowi zaawansowane systemy uzbrojenia. Rurociąg Przyjaźń wielokrotnie stawał się przedmiotem sporów w czasie konfliktu, ponieważ europejska zależność od infrastruktury energetycznej przebiegającej przez terytorium Ukrainy komplikowała próby nałożenia pełnych sankcji na Rosję. Wyniki wyszukiwania w sieci wskazują, że Kreml zaprosił Zełenskiego do wizyty w Moskwie na rozmowy pokojowe jeszcze 29 stycznia 2026 roku, jednak do żadnego potwierdzonego spotkania nie doszło. Wizyta Zełenskiego w Londynie była kolejnym elementem intensywnej dyplomacji wahadłowej, która charakteryzuje jego prezydenturę w czasie wojny. Ukraiński przywódca regularnie podróżuje do stolic państw sojuszniczych, by utrzymywać wsparcie polityczne i materialne. Ogłoszenie zacieśnienia współpracy Ukrainy i Wielkiej Brytanii, o którym informowała Europa Press, pokazuje, że Londyn pozostaje jednym z najbardziej zaangażowanych partnerów Kijowa, mimo zmian w otoczeniu geopolitycznym wywołanych konfliktem z Iranem. Przedstawienie przez Zełenskiego Rosji i Iranu jako ideologicznie zbieżnych przeciwników miało służyć argumentowi, że zachodnie wsparcie dla Ukrainy i zachodnie działania wobec Iranu wzajemnie się uzupełniają, a nie konkurują ze sobą o priorytet. Wizyta pokazała też obawy Kijowa, że uwaga administracji Trumpa, którą i tak trudno było skupić na Ukrainie na warunkach korzystnych dla Kijowa, może jeszcze bardziej przesunąć się w stronę Bliskiego Wschodu. Publiczna deklaracja Starmera, że Ukraina pozostanie w centrum międzynarodowej agendy, przyniosła Zełenskiemu polityczny sygnał poparcia, choć trudniejsze kwestie dotyczące poziomu pomocy wojskowej i ewentualnych ram przyszłego pokoju pozostały nierozstrzygnięte. Szerszy obraz dyplomatyczny pod koniec marca 2026 roku pokazywał Ukrainę, która stara się utrzymać koalicję wsparcia w warunkach rosnącego globalnego rozproszenia uwagi.