Prezydent zawetował ustawę SAFE. Reakcje Fitch, rządu i Solidarności

Prezydent zawetował ustawę SAFE, co wywołało natychmiastowe reakcje agencji ratingowej Fitch, ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego oraz związku zawodowego Solidarność. Jednocześnie oddzielne spory prawne dotyczące immunitetu sędziowskiego i obsady Trybunału Konstytucyjnego nadal wpływały na krajową debatę publiczną.

Fitch zabrał głos, a Domański liczy koszty

Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański wskazał na koszty gospodarcze wynikające z prezydenckiego weta wobec ustawy SAFE – podał portal wnp.pl. Decyzję prezydenta skomentowała także agencja ratingowa Fitch, nadając sprawie wymiar międzynarodowy, choć wcześniej spór miał przede wszystkim charakter krajowy. Weto spotkało się z ostrą krytyką komentatorów sprzyjających rządowi. Jak podała „Gazeta Polska”, jedno ze źródeł oceniło tę decyzję jako cios dla sojuszu Polski ze Stanami Zjednoczonymi. Spór o SAFE przeniósł się także do studiów telewizyjnych. W programie Agnieszki Gozdyry „Debata” na antenie Polsat News doszło do ostrej wymiany zdań. Według Polsat News dyskusja stała się na tyle napięta, że jeden z uczestników powiedział: „Ja będę krzyczał i będziemy bohaterami mediów społecznościowych”, co oddawało atmosferę programu. Inny uczestnik odpowiedział, że może mówić jeszcze głośniej, co pokazało skalę zaostrzenia sporu podczas tej rozmowy.

Solidarność żąda ujawnienia listy spółek

Niezależny związek zawodowy Solidarność zażądał ujawnienia listy firm powiązanych z ustawą SAFE, krytykując niejawny – jak to określono – charakter kluczowych informacji dotyczących tych przepisów. Poinformował o tym portal wpolityce.pl. Żądanie przejrzystości ze strony związku wprowadziło do sporu wymiar społeczny, który wcześniej był zdominowany przez przedstawicieli rządu i analityków finansowych. Kwestia tajności wokół spółek uczestniczących w przedsięwzięciu stała się jednym z głównych punktów spornych. Solidarność przedstawiała brak ujawnienia tych danych jako problem demokratyczny. W efekcie prezydenckie weto połączyło krytyków, którzy na co dzień rzadko występują po tej samej stronie – od związków zawodowych domagających się jawności po instytucje finansowe oceniające ryzyko gospodarcze. Cała sytuacja pokazała, że ustawa SAFE stała się punktem zapalnym, łączącym kwestie polityki gospodarczej, relacji sojuszniczych i przejrzystości działania instytucji.

Sąd Najwyższy odracza decyzję o immunitecie z powodu wątpliwości wobec prokuratora

Sąd Najwyższy odroczył posiedzenie w sprawie uchylenia immunitetu sędziemu Michałowi Lasocie, wskazując na wątpliwości dotyczące umocowania prokuratora prowadzącego tę sprawę – podał portal Niezalezna.pl. Z publicznego wpisu w rejestrze wynika, że Lasota pełnił funkcję zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych od 18 czerwca 2018 roku do 31 lipca 2025 roku. Proceduralne opóźnienie wywołało pytania o podstawę prawną, na której oparto postępowanie. Wątpliwości sądu koncentrowały się na tym, czy oskarżyciel miał właściwe upoważnienie do działania. Odroczenie wpisuje się w szerszy obraz niepewności prawnej wokół polskiego sądownictwa, gdzie spory o legalność powołań i zakres uprawnień prokuratury powracają regularnie. Sprawa Lasoty przyciąga uwagę także dlatego, że wcześniej był on związany z systemem dyscyplinarnym wobec sędziów, który w ostatnich latach sam pozostawał przedmiotem sporu politycznego.

Spór o ślubowanie w Trybunale Konstytucyjnym zaciera granicę między prawem a polityką

Osobny spór nadal dotyczył zaprzysiężania sędziów do Trybunału Konstytucyjnego. Komentatorzy i analitycy prawni debatowali, czy procedura nadal odbywa się zgodnie z utrwalonym prawem, czy ma już wyłącznie polityczny charakter – informowały Antymatrix i oko.press. Spór o tryb składania ślubowania odzwierciedla głębsze, nierozstrzygnięte napięcia dotyczące tego, którzy sędziowie zajmują w Trybunale miejsca legalnie i które nominacje obecny rząd uznaje. Oko.press opublikował materiał wyjaśniający, przedstawiający konkurencyjne argumenty prawne dotyczące procesu zaprzysiężania, co wskazuje, że sprawa pozostaje rzeczywiście sporna, a nie definitywnie rozstrzygnięta. Trwające tarcia wokół składu Trybunału utrzymują się przez kolejne rządy i nie widać oznak, by mogły zostać rozwiązane zwykłymi środkami prawnymi. Trybunał Konstytucyjny w Polsce pozostaje w centrum sporu o praworządność od 2015 roku, gdy ówczesna partia rządząca dokonała nominacji kwestionowanych przez opozycję, a później także przez Komisję Europejską jako niezgodnych z konstytucją. Kolejne rządy zajmowały sprzeczne stanowiska co do tego, którzy sędziowie zasiadają legalnie, co doprowadziło do sytuacji, w której orzeczenia Trybunału są wybiórczo uznawane albo odrzucane w zależności od stanowiska politycznego danej instytucji. Spór o ślubowania sędziowskie jest jednym z kilku proceduralnych punktów zapalnych, które wynikły z tego szerszego konstytucyjnego impasu.