Juries w USA uznały Meta i Google za odpowiedzialne za szkody u nieletnich

Dwie ławy przysięgłych w Stanach Zjednoczonych wydały w odstępie 24 godzin przełomowe werdykty przeciw Meta Platforms i Alphabetowi, właścicielowi Google, uznając te koncerny za odpowiedzialne za szkody u nieletnich wynikające z konstrukcji ich platform społecznościowych. Ława przysięgłych w Los Angeles w środę nakazała Meta i Google zapłatę łącznie 6 (million dollars) — łącznych odszkodowań zasądzonych w sprawie w Los Angeles na rzecz Kaley G.M., 20-letniej mieszkanki Kalifornii, która twierdziła, że rozwinęła depresję, lęk i myśli samobójcze po tym, jak od szóstego roku życia uzależniła się od Instagrama i YouTube’a. Z tej kwoty 3 mln dolarów stanowią odszkodowanie kompensacyjne, a 3 mln dolarów — odszkodowanie represyjne, przy czym Meta odpowiada za 70 proc. całej kwoty. Osobna ława przysięgłych w Nowym Meksyku we wtorek nakazała samej Meta zapłatę 375 (million dollars) — odszkodowania w sprawie w Nowym Meksyku przeciw Meta, po uznaniu, że spółka wprowadzała użytkowników w błąd co do bezpieczeństwa platform i ułatwiała wykorzystywanie seksualne dzieci na Facebooku i Instagramie. Obie firmy odrzuciły zarzuty i zapowiedziały apelacje. ByteDance, właściciel TikToka, oraz Snap Inc., właściciel Snapchata, zawarły z Kaley G.M. ugody poza sądem przed rozpoczęciem procesu w Los Angeles.

Argument o projekcie produktu osłabił ochronę z Section 230 Werdykty mają duże znaczenie prawne, ponieważ omijają Section 230 ustawy Communications Decency Act, czyli federalne prawo z 1996 roku, które przez lata chroniło platformy internetowe przed pozwami dotyczącymi treści tworzonych przez użytkowników. Powodowie w obu sprawach argumentowali, że szkoda nie wynikała z samych treści, lecz z celowych decyzji projektowych — w tym nieskończonego przewijania, rekomendacji algorytmicznych, automatycznego odtwarzania wideo i systemów powiadomień zaprojektowanych tak, by maksymalizować zaangażowanie. W obu postępowaniach Meta i Google próbowały przed procesem doprowadzić do oddalenia spraw, powołując się na immunitet z Section 230, a sędziowie odrzucili ten argument i dopuścili sprawy do rozpoznania przez ławy przysięgłych. Gregory Dickinson, zastępca profesora w University of Nebraska College of Law, który bada związek technologii i prawa, powiedział Reutersowi, że sądy coraz częściej rozróżniają zarzuty dotyczące działania platform od zarzutów, które prowadziłyby do odpowiedzialności za wypowiedzi osób trzecich. Żaden sąd apelacyjny nie rozstrzygnął jeszcze, czy wybory projektowe są chronione przez Section 230, co oznacza, że spodziewane apelacje Meta i Google mogą stworzyć wiążący precedens dla tysięcy toczących się spraw. Ponad 2400 podobnych pozwów zostało już skonsolidowanych przed jednym federalnym sędzią w Kalifornii, a kolejne tysiące połączono w sądzie stanowym w Kalifornii.

Section 230 zostało uchwalone jako część Communications Decency Act z 1996 roku i przez trzy dekady stanowiło podstawową ochronę prawną dla platform internetowych w Stanach Zjednoczonych. Proces w Los Angeles został zaplanowany jako sprawa testowa — postępowanie, którego wynik służy sędziom i prawnikom do oceny potencjalnej wartości pozostałych roszczeń oraz do prowadzenia rozmów ugodowych. Strategia prawna przyjęta przez powodów nawiązuje do działań przeciwko przemysłowi tytoniowemu w latach 90., gdy producentom zarzucano ukrywanie uzależniającego i szkodliwego charakteru ich produktów. Ta kampania zmieniła później społeczne postrzeganie papierosów i wymusiła zmiany w całej branży.

Rodziny cieszyły się przed sądem, a Meta mówi o trudnych dzieciństwach Przed budynkiem sądu w Los Angeles rodziny dzieci poszkodowanych przez platformy społecznościowe przyjęły werdykt z ulgą i wzruszeniem. Lori Schott, farmerka z Kolorado, która przyjechała na ogłoszenie wyroku z odległości ponad 1800 kilometrów, powiedziała AFP, że decyzja potwierdzała „że nasze dzieci były krzywdzone” i sprawi, że świat będzie bezpieczniejszy. Schott straciła 18-letnią córkę Annalee, która popełniła samobójstwo. Jak powiedziała, córka zostawiła notatkę, w której wyjaśniła, że czuła się brzydka po ciągłym porównywaniu się z filtrowanymi zdjęciami kobiet w mediach społecznościowych. Podczas procesu prawnicy Meta i Google przekonywali, że problemy psychiczne Kaley G.M. wynikały raczej z trudnej sytuacji rodzinnej — w tym z zaniedbującego ojca, matki z problemami i siostry, która próbowała popełnić samobójstwo — niż z korzystania z platform. Schott odrzuciła tę narrację wprost, porównując strategię obrony do zachowania drapieżnika atakującego ofiarę. Prawnicy Kaley G.M. twierdzili, że firmy społecznościowe przez lata zarabiały na targetowaniu nieletnich, jednocześnie ukrywając cechy konstrukcyjne, które czyniły ich platformy niebezpiecznymi. Ława przysięgłych w Los Angeles składała się z siedmiu kobiet i pięciu mężczyzn i, według Il Giornale, potrzebowała nacisku ze strony przewodniczącego sędziego, aby osiągnąć werdykt i uniknąć kosztownego ponownego procesu.

Los Angeles — Meta i Google łącznie: 6, Nowy Meksyk — sama Meta: 375

Włoscy senatorowie proponują ustawę zakazującą uzależniania algorytmicznego Amerykańskie werdykty wywołały reakcję ustawodawczą we Włoszech, gdzie senatorowie Partito Democratico Antonio Nicita i Lorenzo Basso przedstawili w Senacie projekt ustawy wymierzony w to, co nazwali „uzależnianiem algorytmicznym” oraz „wpływem algorytmicznym”. Proponowane przepisy miałyby zaliczać takie praktyki do zakazanego postępowania po spełnieniu określonych warunków, a także wzmacniać odpowiedzialność kierownictwa największych platform cyfrowych i systemów sztucznej inteligencji w ramach obowiązujących europejskich regulacji. Nicita i Lorenzo Basso napisali w oświadczeniu, że projektowanie algorytmów i interfejsów platform „nie jest neutralne” i może wywoływać formy uzależnienia o „konkretnych i mierzalnych skutkach dla ludzi, zwłaszcza nieletnich”. Psychoanalityk Michaël Stora, współzałożyciel Observatory of Digital Worlds in the Human Sciences, powiedział w czwartek franceinfo, że werdykt był „dość interesujący”, ale społeczeństwo powinno pójść znacznie dalej i uchwalić przepisy zapobiegające szkodzeniu zdrowiu psychicznemu nastolatków przez sieci społecznościowe. Stora zaapelował też o formalne uznanie uzależnienia od mediów społecznościowych przez World Health Organization, zaznaczając, że jedyną formą uzależnienia cyfrowego, którą WHO obecnie uznaje, jest uzależnienie od gier wideo online. „Wielkie firmy technologiczne zarabiają na naszych słabościach, na naszych podatnościach.” — Michaël Stora via Franceinfo