Koniec zawieszenia broni USA i Iranu. Przejęcie statku w cieśninie Ormuz

Wygasający we wtorek 21 kwietnia 2026 roku rozejm staje pod znakiem zapytania po tym, jak amerykańska marynarka wojenna przejęła jednostkę Touska, która miała naruszyć linię blokady. W poniedziałek wieczorem wiceprezydent USA J.D. Vance udał się do Islamabadu w Pakistanie na ewentualne rozmowy pokojowe, mimo że rząd w Teheranie nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji o udziale w kolejnej turze negocjacji. Informator agencji Reuters w irańskim rządzie określił nastawienie do rozmów jako „pozytywne”, choć oficjalnie nie wyznaczono terminu spotkania. Zajęcie Touski, należącej do państwowego armatora Islamic Republic of Iran Shipping Lines, zbiegło się w czasie z sygnałami prezydenta Donalda Trumpa o gotowości do dialogu, co wywołało krytykę Teheranu i zaniepokojenie pośredniczącego w rozmowach Pakistanu.

Desant marines na pokład Touski po sześciogodzinnym impasie Operacja przejęcia jednostki trwała sześć godzin i rozpoczęła się, gdy kapitan statku zignorował wezwania US Navy do zatrzymania się. Według źródeł wojskowych statek płynął z Malezji do irańskiego portu Bandar Abbas, regularnie kursując wcześniej między Chinami a Iranem. Po przekroczeniu linii blokady, niszczyciel rakietowy USS Spruance oddał strzały w stronę maszynowni, aby unieruchomić jednostkę, uprzednio wzywając załogę do opuszczenia tego sektora. Dowództwo Centralne USA opublikowało nagrania z noktowizora, na których widać żołnierzy piechoty morskiej zjeżdżających na linach ze śmigłowców startujących z okrętu desantowego USS Tripoli na pokład Touski. Irańskie media państwowe określiły te działania mianem „zbrojnego piractwa”, a rzecznik tamtejszych sił zbrojnych stwierdził, że rozważano siłowe odbicie statku, lecz zrezygnowano z tego ze względu na bezpieczeństwo rodzin załogi. Chiny, będące głównym odbiorcą irańskiej ropy, wyraziły zaniepokojenie incydentem. Według agencji Xinhua przewodniczący Xi Jinping wezwał do przywrócenia normalnej żeglugi w cieśninie Ormuz.

Kluczowe wydarzenia wokół wygaśnięcia zawieszenia broni: — ; — ; — ; — ; —

Szef armii Pakistanu: Blokada przeszkodą w rozmowach Rola Pakistanu jako mediatora została wystawiona na próbę. Jak informuje Frankfurter Allgemeine Zeitung, dowódca pakistańskiej armii, feldmarszałek Asim Munir, przekazał Trumpowi w rozmowie telefonicznej, że amerykańska blokada irańskich portów stanowi barierę dla negocjacji. Iran domaga się zniesienia blokady jako warunku powrotu do stołu rozmów. Donald Trump, pytany w weekend o przedłużenie rozejmu, odparł: „„Nie wiem. Może nie. Może go nie przedłużę. Ale blokada pozostanie”.” — Donald Trump via Handelsblatt Rzecznik MSZ Iranu ocenił, że przejęcie Touski podaje w wątpliwość „poważne podejście” USA do dyplomacji, lecz nie wykluczył dalszych kontaktów. Z kolei Gwardia Rewolucyjna zagroziła odwetem, jednocześnie sygnalizując brak chęci do dalszej eskalacji. Danny Citrinowicz, były szef sekcji irańskiej izraelskiego wywiadu wojskowego, ocenił dla Neue Zürcher Zeitung, że porozumienie nie będzie możliwe bez zniesienia blokady morskiej, dodając: „Po 40 dniach wojny stanowisko Iranu nie uległo zasadniczej zmianie.” — Danny Citrinowicz via Neue Zürcher Zeitung

Amerykańsko-izraelska kampania wojskowa przeciwko Iranowi, znana jako operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. W pierwszych uderzeniach zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei, a jego następcą został 9 marca syn, Modżtaba Chamenei. Ogłoszony 7 kwietnia rozejm był pierwszą znaczącą przerwą w walkach. Cieśnina Ormuz, przez którą transportowana jest jedna piąta światowych zasobów ropy i gazu LNG, pozostaje głównym punktem nacisku Teheranu w tym konflikcie.

Niemieccy armatorzy ostrzegają przed paraliżem 2000 jednostek Według Wirtschaftswoche niemal całkowity paraliż cieśniny Ormuz uwięził w regionie około 2000 statków handlowych i 20 000 marynarzy. Niemiecki Związek Armatorów (VDR) oświadczył, że obecna sytuacja nie pozwala na bezpieczne planowanie rejsów. VDR ostrzegł również, że irańska propozycja wprowadzenia opłaty tranzytowej w wysokości 2 (mln USD za statek) — Irańska propozycja opłaty za tranzyt przez cieśninę Ormuz jest niezgodna z prawem międzynarodowym, a płacenie sankcjonowanym podmiotom naraża armatorów na konsekwencje prawne. W poniedziałek przez cieśninę przeszły tylko trzy jednostki. Na rynkach finansowych widać oznaki nerwowości. Maximilian Wienke, analityk eToro, stwierdził, że rynki nie wpadają w panikę, a większych zmian cen można spodziewać się dopiero po oficjalnym wygaśnięciu rozejmu. Według Handelsblatt eksperci wciąż zakładają, że do rozmów między USA a Iranem dojdzie jeszcze w tym tygodniu, choć incydent z Touską znacząco utrudnił proces dyplomatyczny.