Wojna USA i Izraela z Iranem podbija koszty energii i ceny w Europie

Kampania wojskowa Operation Epic Fury przeciwko Iranowi uruchomiła serię konsekwencji gospodarczych w Europie i na Bliskim Wschodzie. Pentagon wystąpił o dodatkowe 200 mld dolarów na finansowanie trwającego konfliktu, a rynki na świecie reagują na wzrost kosztów energii. Jak podało Radio Zet, Departament Obrony USA złożył taki wniosek, ponieważ operacja wykracza poza pierwotne założenia. Krótką ulgę przyniósł 18 marca 2026 r. spadek cen ropy o 3,3 proc. po porozumieniu między Irakiem a Regionem Kurdystanu, o czym informowała ANSA. Analitycy zastrzegają jednak, że ten efekt może okazać się nietrwały. Konflikt, który rozpoczął się 28 lutego 2026 r., zakłócił globalne łańcuchy dostaw energii i podniósł ceny paliw do poziomów niewidzianych od lat. Państwa od Rumunii po Polskę mierzą się obecnie ze skutkami wojny toczonej tysiące kilometrów od ich granic. Skala następstw gospodarczych przywołuje porównania z wcześniejszymi konfliktami na Bliskim Wschodzie, które na lata zmieniały światowe rynki energii.

Operacja Operation Epic Fury rozpoczęła się 28 lutego 2026 r., gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły uderzenia na Iran, zabijając w pierwszym ataku najwyższego przywódcę Alego Chameneiego. Następnie Iran wyznaczył 9 marca 2026 r. Mojtabę Chameneiego, syna zmarłego Alego Chameneiego, na nowego najwyższego przywódcę, co wynika z bieżących zapisów wydarzeń. Kampania była wymierzona w irańskie zdolności w zakresie pocisków balistycznych, co wynika z wyników wyszukiwania cytujących wypowiedzi dyrektor wywiadu narodowego USA Tulsi Gabbard, która określiła irański reżim jako „w dużej mierze osłabiony”. Colin Powell, były sekretarz stanu USA pełniący tę funkcję w latach 2001–2005, zmarł 18 października 2021 r. i z tego powodu nie może komentować bieżących wydarzeń, choć jego doktryna odpowiedzialności po zakończeniu konfliktu jest szeroko przywoływana w komentarzach dotyczących tej wojny.

Rumunia i Polska odczuwają najsilniejsze skutki gospodarcze Rumunia stoi wobec tego, co Adevarul określa jako „błędne koło” wysokich stóp procentowych i rekordowej inflacji, wywołanych nowym szokiem energetycznym. Kraj jest wskazywany jako pewna ofiara rosnących kosztów paliw wynikających z konfliktu w Zatoce. Połączenie wysokich kosztów kredytu i szybko rosnących cen zamknęło, według rumuńskiego medium, perspektywę obniżek stóp procentowych w najbliższym czasie. W Polsce skutki gospodarcze docierają także do rynku mieszkaniowego. Analitycy cytowani przez eGospodarka.pl stawiają pytanie, czy konflikt na Bliskim Wschodzie może zatrzymać dotychczasową dynamikę polskiego sektora mieszkań. Rzeczpospolita podała osobno, że polscy konsumenci powinni liczyć się ze wzrostem cen przed Wielkanocą, a wojna w Zatoce jest jednym z bezpośrednich czynników tego zjawiska. Dziennik zaznaczył, że skutki konfliktu są „bliżej, niż sądzimy”, przedstawiając wzrost cen energii jako bieżący problem krajowy, a nie odległą abstrakcję geopolityczną. Oba kraje, jako państwa członkowskie UE bez istotnego krajowego wydobycia ropy, są szczególnie narażone na wahania cen importu.

Reguła „Pottery Barn” wraca w sporze o strategię Trumpa Krytycy podejścia administracji Trumpa do kampanii przeciwko Iranowi przywołują przypisywaną zmarłemu Colinowi Powellowi regułę „Pottery Barn” – „jeśli coś zniszczysz, odpowiadasz za to” – jako ostrzeżenie przed brakiem jasnej strategii odbudowy po zakończeniu działań zbrojnych, podał Ziare.com. Rumuński portal ujął tę krytykę w pytaniu o to, kto ponosi odpowiedzialność za stabilizację Iranu po osiągnięciu celów wojskowych. Rzeczpospolita napisała, że Operation Epic Fury „nie przebiegła zgodnie z planem”, co sugeruje, że kampania napotkała komplikacje nieuwzględnione w jej pierwotnym projekcie. Wyniki wyszukiwania pokazują, że przedstawiciele władz USA, w tym Gabbard, publicznie oceniali, iż irański reżim „wydaje się nienaruszony, ale w dużej mierze osłabiony”. Taka ocena oznacza, że kampania nie doprowadziła do rozstrzygnięcia. Informacja Radia Zet o wniosku Pentagonu o dodatkowe 200 mld dolarów wzmacnia obraz konfliktu, który stał się droższy i bardziej długotrwały, niż wynikało z początkowych założeń. 200 (billion USD) — Dodatkowy wniosek Pentagonu o finansowanie kampanii przeciwko Iranowi

Lotnictwo i turystyka zmieniają ofertę wraz ze wzrostem kosztów paliwa Branża lotnicza notuje zmianę zachowań podróżnych wraz ze wzrostem kosztów paliwa. Rumuński portal Ziare.com informuje o rosnącym zainteresowaniu regionalnymi kierunkami turystycznymi oraz podróżami autokarowymi jako alternatywą dla transportu lotniczego. Medium cytuje przedstawicieli branży, którzy mówią o „rosnącym zainteresowaniu kierunkami dostępnymi autokarem i turystyką regionalną”, co odzwierciedla reakcję konsumentów na wyższe ceny biletów wynikające z droższego paliwa lotniczego. Mechanizm przenoszenia kosztów paliwa do cen biletów przyspieszył od wybuchu konfliktu w Zatoce, ograniczając popyt na dalsze trasy wypoczynkowe. Porozumienie Iraku z Regionem Kurdystanu, które 18 marca 2026 r. przejściowo obniżyło ceny ropy o 3,3 proc., dało tylko chwilowy sygnał możliwej stabilizacji. Strukturalne zakłócenie rynków energii wywołane kampanią przeciwko Iranowi nadal obciąża jednak ekonomię transportu w całym regionie. 3.3 (%) — Spadek cen ropy 18 marca po porozumieniu Iraku z Regionem Kurdystanu Szerszy obraz – gwałtowny wzrost kosztów energii, zmiana zachowań konsumentów, presja na budżety gospodarstw domowych i utrudnienia dla polityki pieniężnej – pokazuje, jak operacja wojskowa w Zatoce stała się w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia wydarzeniem gospodarczym odczuwanym od Bukaresztu po Warszawę.