Włochy zawieszają współpracę obronną z Izraelem. Nagła zmiana kursu rządu Meloni

Włoska premier Giorgia Meloni ogłosiła we wtorek, że jej rząd zdecydował o zawieszeniu automatycznego odnowienia umowy o współpracy obronnej z Izraelem, powołując się na „obecną sytuację” na Bliskim Wschodzie. Meloni przekazała tę informację w kuluarach targów wina Vinitaly w Weronie, co stanowi istotny zwrot dla rządu uznawanego dotąd za jednego z najbliższych sojuszników Izraela w Europie. Minister obrony Guido Crosetto sformalizował tę decyzję, wysyłając oficjalny list do swojego izraelskiego odpowiednika, Israela Katza. Według agencji Reuters, powołującej się na anonimowe źródło w ministerstwie obrony, ruch ten został podjęty wspólnie przez Meloni, ministra spraw zagranicznych Antonia Tajaniego, Crosetto oraz wicepremiera Mattea Salviniego. Memorandum o porozumieniu zostało ratyfikowane w 2005 roku, weszło w życie 13 kwietnia 2016 roku i miało zostać automatycznie odnowione w tym miesiącu. Dekadowy pakt obejmujący broń, badania i szkoleniaZawieszona umowa tworzyła ramy dla współpracy obronnej między Włochami a Izraelem w kilku obszarach, w tym w zakresie wymiany sprzętu wojskowego, badań technologicznych w siłach zbrojnych oraz wspólnych szkoleń wojskowych. Źródło w ministerstwie obrony przekazało agencji Reuters, że bezpośrednią konsekwencją zawieszenia jest zaprzestanie przez Włochy współpracy z Izraelem przy szkoleniach wojskowych. Dziennik „The New York Times” poinformował, że porozumienie obejmowało również przemysł obronny i politykę zamówień, import i eksport sprzętu wojskowego oraz wymianę danych technicznych. Jedenaście artykułów umowy określało zasady współpracy, w tym spotkania ministrów obrony, wspólne ćwiczenia, wymianę informacji oraz wspieranie rodzimych przemysłów obronnych w badaniach, rozwoju i produkcji. Wicepremier Matteo Salvini oświadczył, że zgadza się z decyzją o zawieszeniu, jednak pytany o szczegóły przez dzienników „El Mundo”, przyznał, że nie zna powodów stojących za tym krokiem.Umowa obronna Włochy-Izrael: Kluczowe daty: — ; — ; — Izrael bagatelizuje ruch, Trump upomina MeloniIzraelski minister spraw zagranicznych Gidon Saar pomniejszał znaczenie zawieszenia paktu, argumentując, że umowa nigdy nie miała praktycznego znaczenia. „„Nie ma nawet żadnej umowy. Istnieje memorandum o porozumieniu, które nigdy nie zostało zrealizowane ani nie posiadało merytorycznej treści. Bezpieczeństwo Izraela nie zostanie naruszone”.” — Gideon Saar via The New York Times Rzecznik izraelskiego MSZ podobnie stwierdził w rozmowie z Deutsche Welle, że „nie mamy umowy o bezpieczeństwie z Włochami, a jedynie memorandum, które nigdy nie miało konkretnej treści”, jak podał izraelski portal ynet cytowany przez DW. Reakcja Waszyngtonu była ostrzejsza. W rozmowie z mediolańskim dziennikiem „Corriere della Sera”, prezydent USA Donald Trump wyznał, że jest „bardzo zszokowany” decyzją Meloni i skrytykował ją za „pozwalanie Ameryce na wykonywanie całej pracy” za Włochy, które według niego „pozyskują ropę z Iranu”. Gazeta „El Mundo” przytoczyła słowa Trumpa: „„Myślałem, że ma odwagę, myliłem się”.” — Donald Trump via El Mundo Krytyka ze strony Trumpa oznacza wyraźny publiczny rozłam między dwoma liderami, których wcześniej łączyły bliskie relacje polityczne. Napięcia wokół ataków w Libanie i konfrontacje dyplomatyczneZawieszenie nastąpiło na tle rosnącej frustracji Rzymu izraelskimi operacjami wojskowymi w Libanie, gdzie stacjonują włoskie wojska w ramach mandatu Organizacji Narodów Zjednoczonych. Reuters poinformował, że rząd Meloni w ostatnich tygodniach krytykował izraelskie ataki w Libanie, w tym incydenty wymierzone we włoski personel pokojowy. Minister spraw zagranicznych Tajani odwiedził w poniedziałek Liban, gdzie w mediach społecznościowych napisał, że wizyta miała na celu okazanie włoskiej „solidarności” z tym krajem „po niedopuszczalnych atakach Izraela na ludność cywilną”, jak podał „The New York Times”. Izraelskie MSZ odpowiedziało na to wezwaniem włoskiego ambasadora w Tel Awiwie, Luki Ferrariego, by zaprotestować przeciwko słowom Tajaniego. Z kolei Tajani tydzień wcześniej wezwał ambasadora Izraela we Włoszech, aby potępić bombardowania oraz incydent, w którym izraelscy żołnierze oddali strzały ostrzegawcze w kierunku włoskiego konwoju. Poseł opozycji Marco Grimaldi określił zawieszenie jako „zwycięstwo” tych, którzy protestowali przeciwko ofensywie Izraela w Gazie, dodając, że partie opozycyjne naciskały na rząd w tej sprawie od ponad roku. Włochy ratyfikowały memorandum o współpracy obronnej z Izraelem w 2005 roku, a umowa weszła w życie w kwietniu 2016 roku. Prawicowy rząd Meloni, urzędujący od października 2022 roku, był wcześniej uważany za jednego z najsilniejszych sojuszników Izraela w Europie. Podczas wizyty izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu w Rzymie w marcu 2023 roku, Meloni opisywała Izrael jako „przyjaciela i kluczowego partnera Włoch na Bliskim Wschodzie i na poziomie globalnym”.