USA i Iran zawarły dwutygodniowy rozejm dzięki mediacji Pakistanu

Stany Zjednoczone i Iran zgodziły się na dwutygodniowy rozejm wynegocjowany przez Pakistan, przerywając tym samym sześciotygodniową wojnę, która pochłonęła tysiące ofiar, zakłóciła światowe dostawy energii i wywołała destabilizację na Bliskim Wschodzie. Prezydent Donald Trump ogłosił porozumienie we wtorek wieczorem, zaledwie dwie godziny przed wyznaczonym przez siebie terminem, w którym Iran miał odblokować Cieśninę Ormuz pod groźbą zniszczenia „całej cywilizacji”. Premier Pakistanu Shehbaz Sharif, który brał udział w mediacjach, poinformował o zaproszeniu delegacji irańskiej i amerykańskiej na piątkowe spotkanie w Islamabadzie, co potwierdził już prezydent Iranu. Administracja Trumpa zapowiedziała, że amerykańskiemu zespołowi negocjacyjnemu będzie przewodzić wiceprezydent JD Vance, któremu towarzyszyć będą specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz Jared Kushner, zięć Trumpa. Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt potwierdziła, że pierwsza runda oficjalnych rozmów odbędzie się w sobotę. Zawieszenie broni następuje po sześciu tygodniach walk, które rozpoczęły się 28 lutego 2026 roku od wspólnych uderzeń USA i Izraela na Iran.

Konflikt wybuchł 28 lutego 2026 roku, gdy Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły wspólne ataki na Iran w ramach operacji o kryptonimie Epic Fury. Poprzedzające te wydarzenia rozmowy nuklearne w Genewie pod koniec lutego 2026 roku zakończyły się pewnym postępem, ale bez przełomu; miały zostać wznowione w Wiedniu w kolejnym tygodniu. Wojna, według raportów Reutersa, spowodowała śmierć tysięcy osób i doprowadziła do bezprecedensowych zakłóceń na globalnych rynkach energetycznych. Cieśnina Ormuz, przez którą przed wybuchem walk transportowano do 20% światowej ropy i gazu, pozostawała de facto zablokowana podczas działań zbrojnych.

Rozejm już pierwszego dnia wykazał oznaki nietrwałości. Co najmniej pięć arabskich państw Zatoki Perskiej zgłosiło w środę ataki irańskich rakiet i dronów, mimo ogłoszonego wstrzymania walk. Iran z kolei podał, że zaatakowano jego rafinerię na wyspie Lavan. Izrael kontynuował uderzenia w Libanie, utrzymując – podobnie jak Trump – że działania te nie wchodzą w zakres porozumienia o zawieszeniu broni. Premier Shehbaz Sharif przekazał w mediach społecznościowych, że w kilku miejscach doszło do naruszeń, które „podważają ducha” procesu pokojowego. „„Szczerze wzywam wszystkie strony do zachowania powściągliwości i respektowania uzgodnionego dwutygodniowego rozejmu, tak aby dyplomacja mogła odegrać główną rolę w kierunku pokojowego zakończenia konfliktu”” — Shehbaz Sharif via The New York Times Generał Dan Caine, przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, stwierdził, że cele wojskowe USA w Iranie zostały osiągnięte, ale określił rozejm jedynie jako pauzę, podkreślając gotowość sił do wznowienia walk.

Vance mówi o kruchym zawieszeniu broni i ostrzega Iran Podczas wizyty na Węgrzech, Vance określił sytuację w Budapeszcie jako „kruchy rozejm” i dodał, że Trump jest „niecierpliwy”, by zakończyć wojnę. Według wiceprezydenta porozumienie jest możliwe, jeśli Iran będzie negocjował szczerze, jednak zauważył, że nie wszystkie ośrodki władzy w Teheranie wykazują konstruktywne podejście. „„Prezydent jest niecierpliwy. Zależy mu na postępie. Polecił nam negocjować w dobrej wierze i sądzę, że jeśli druga strona zrobi to samo, znajdziemy rozwiązanie. To jednak duży znak zapytania; ostatecznie sposób prowadzenia negocjacji zależy od Irańczyków”” — JD Vance via Reuters Sekretarz obrony Pete Hegseth ogłosił z kolei „decydowane zwycięstwo militarne” nad Iranem, twierdząc, że program rakietowy Teheranu został trwale sparaliżowany. Generał Caine podał, że amerykańskie bomby uderzyły w „ponad 450 magazynów rakiet balistycznych” oraz 80 procent irańskich zakładów produkcyjnych, choć New York Times zaznaczył, że dane te są niepełne, biorąc pod uwagę irańskie ataki rakietowe odnotowane pierwszego dnia rozejmu. Ambasador Iranu przy ONZ w Genewie, Ali Bahreini, zapowiedział ostrożność Teheranu w obliczu dużego deficytu zaufania. „„Nie pokładamy żadnej ufności w drugiej stronie. Nasze siły zbrojne utrzymują gotowość... niemniej weźmiemy udział w rozmowach, by sprawdzić intencje przeciwnika”” — Ali Bahreini via Reuters

Ceny ropy spadają o 16% po ogłoszeniu rozejmu Światowe rynki zareagowały gwałtownie na doniesienia o zawieszeniu broni. Kontrakty terminowe na ropę Brent spadły w środę o 16%, osiągając poziom 91,70 USD za baryłkę podczas sesji w Azji, wobec 109,27 USD na wtorkowym zamknięciu. Wyprzedaż wynikała z chwilowego oddalenia groźby eskalacji oraz nadziei na odblokowanie Cieśniny Ormuz. Analitycy ostrzegają jednak, że rynki fizyczne w Azji będą odczuwać skutki konfliktu jeszcze przez miesiące. Saudi Aramco podniosło oficjalną cenę sprzedaży ropy Arab Light dla odbiorców azjatyckich na maj o 19,50 USD powyżej średniej Oman/Dubaj, co stanowi wzrost o 17 USD w porównaniu z kwietniową premią wynoszącą 2,50 USD. Specjalny wysłannik Sekretarza Generalnego ONZ, Jean Arnault, przybył do Iranu w ramach misji mającej na celu wsparcie trwałego rozwiązania konfliktu. Bahreini zasygnalizował jednocześnie, że wojna wpłynie na przyszły status prawny Cieśniny Ormuz, dodając, że „nawet obecne ustalenia dotyczące cieśniny mają charakter tymczasowy”.

Zmiana cen ropy Brent po ogłoszeniu rozejmu: Cena ropy Brent (before: 109,27 USD za baryłkę (zamknięcie we wtorek), after: 91,70 USD za baryłkę (minimum w środę, -16%)); Premia Saudi Aramco Arab Light dla Azji (before: 2,50 USD powyżej Oman/Dubaj (kwiecień), after: 19,50 USD powyżej Oman/Dubaj (maj))