Napięcie przed wygaśnięciem rozejmu. USA i Iran przed trudnymi rozmowami

Dwutygodniowe zawieszenie broni między Stanami Zjednoczonymi a Iranem ma wygasnąć w środę, 22 kwietnia 2026 roku. Pertraktacje w Islamabadzie znalazły się w martwym punkcie po tym, jak w niedzielę, 19 kwietnia, marynarka wojenna USA przejęła tankowiec płynący pod irańską banderą w Zatoce Omańskiej. Incydent ten wywołał oskarżenia Teheranu o piractwo oraz zapowiedź szybkiej odpowiedzi militarnej. Amerykańska delegacja, w składzie której znaleźli się wiceprezydent JD Vance, specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz Jared Kushner, miała przybyć do Islamabadu w poniedziałek wieczorem. Iran nie potwierdził jednak dotychczas wysłania własnych negocjatorów. Do przejęcia jednostki doszło po tym, jak według sił USA statek naruszył linię blokady w pobliżu cieśniny Ormuz mimo wielokrotnych ostrzeżeń. Zdarzenie to gwałtownie zaostrzyło sytuację na kilka dni przed terminem wygaśnięcia rozejmu. W reakcji na te doniesienia ceny ropy naftowej wzrosły w poniedziałek o blisko sześć procent – baryłka ropy typu Brent osiągnęła cenę 97,5 dolara, a WTI 89,6 dolara w dostawach na czerwiec.

Iran rozważa udział w rozmowach, Islamabad przygotowuje się do goszczenia delegacji Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ismail Baghai, poinformował, że Teheran nie podjął jeszcze decyzji o wysłaniu delegacji do Islamabadu, oceniając, iż Stany Zjednoczone nie wykazują poważnego podejścia do działań dyplomatycznych. Baghai zaznaczył, że szef armii Pakistanu, Asim Munir, przekazał nową propozycję USA podczas wizyty w Teheranie kilka dni wcześniej i jest ona obecnie analizowana. Minister spraw zagranicznych Iranu, Abbas Araghchi, w rozmowie telefonicznej z wicepremierem i szefem dyplomacji Pakistanu, Ishakiem Darem, stwierdził, że żądania Waszyngtonu połączone z groźbami wobec irańskich statków i portów są „jasnymi sygnałami” braku szczerości. Mimo to, jak podał Reuters powołując się na wysokiego rangą informatora, Iran ostatecznie bierze pod uwagę udział w rozmowach, co wprowadza niepewność w obrazie dyplomatycznym. Władze Pakistanu przygotowały się na przyjęcie delegacji: na punktach kontrolnych rozmieszczono wojsko, zamknięto atrakcje turystyczne, a dużym hotelom polecono odwołanie rezerwacji. Cieśnina Ormuz została na krótko otwarta w piątek po deklaracji Iranu, lecz według doniesień „Handelsblatt” szlak ten został ponownie zamknięty już w sobotę, 18 kwietnia.

Trump grozi zniszczeniem irańskiej infrastruktury w przypadku fiaska rozmów Prezydent USA Donald Trump, ogłaszając wysłanie delegacji do Islamabadu, skierował do Teheranu surowe ostrzeżenie. Zapowiedział, że „każda elektrownia i każdy most w Iranie” zostaną zniszczone, jeśli Iran nie zgodzi się na amerykańskie warunki zakończenia wojny. Reuters, powołując się na źródła w kręgach bezpieczeństwa, poinformował, że Waszyngton rozważa zniesienie blokady cieśniny Ormuz – co jest kluczowym punktem spornym – jako ewentualne ustępstwo. Dowództwo wojskowe Iranu potępiło wejście na pokład tankowca jako naruszenie zawieszenia broni i akt piractwa, zapowiadając szybki odwet, nie precyzując jednak jego formy. Rzecznik MSZ Chin, Guo Jiakun, wezwał strony do przestrzegania rozejmu i unikania eskalacji, nazywając cieśninę Ormuz międzynarodowym szlakiem wodnym. „Mamy nadzieję, że wszystkie strony będą działać odpowiedzialnie, przestrzegać porozumienia o zawieszeniu broni i unikać nasilenia konfliktów”. Mimo napięcia, uczestnicy rynków wciąż zakładają, że do rozmów dojdzie przed środą, choć przekonanie to jest słabsze niż wcześniej.

Rynki reagują z niepokojem, ale bez paniki Amerykańskie giełdy otworzyły się w poniedziałek bez większych zmian – indeksy Dow Jones, S&P 500 oraz Nasdaq wykazały minimalne wahania. Analityk rynku Maximilian Wienke z platformy eToro ocenił nastroje jako nerwowe, ale dalekie od paniki, przewidując istotne zmiany kursów dopiero po wygaśnięciu rozejmu w środę. Ceny obligacji skarbowych USA spadły, a ich rentowność wzrosła: dla papierów dwuletnich do 3,74 proc., a dziesięcioletnich do 4,28 proc. Deutsche Bank skorygował prognozy stóp procentowych – analitycy nie spodziewają się dalszych ruchów ze strony Rezerwy Federalnej w najbliższym czasie. Patrice Gautry, główny ekonomista szwajcarskiego banku UBP, ostrzegł przed ryzykiem stagflacji, szczególnie w gospodarkach importujących energię, zauważając jednocześnie, że USA, jako eksporter ropy netto, są lepiej chronione. Ekonomiści w Europie, Azji i Stanach Zjednoczonych przewidują dalszy wzrost inflacji w wyniku przedłużającego się kryzysu.

97.5 (USD za baryłkę) — Maksymalna cena ropy Brent w poniedziałek wskutek napięć z Iranem

Brent: 97.5, WTI: 89.6

Kluczowe wydarzenia przed wygaśnięciem rozejmu: — ; — ; — ; —

Kampania militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi, znana jako operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. W pierwszych atakach zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei, a jego następcą został 9 marca 2026 roku jego syn, Modżtaba Chamenei. Późniejszy rozejm ustanowił dwutygodniową przerwę w działaniach wojennych. Wcześniejsze negocjacje odbyły się na Florydzie w grudniu 2025 roku oraz w Paryżu w styczniu 2026 roku.