USA i Iran porozumiały się w sprawie przerwania ognia i otwarcia Hornuz

Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły 8 kwietnia 2026 roku porozumienie w sprawie dwutygodniowego zawieszenia broni, co przerywa trwające ponad pięć tygodni walki. Umowa gwarantuje otwarcie cieśniny Ormuz dla żeglugi międzynarodowej. Premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosił porozumienie we wczesnych godzinach porannych, opisując je jako „natychmiastowe” zawieszenie broni w całym regionie. Prezydent USA Donald Trump potwierdził umowę na platformie Truth Social, deklarując gotowość do wstrzymania nalotów na Iran na 14 dni pod warunkiem „całkowitego, natychmiastowego i bezpiecznego otwarcia” cieśniny Ormuz. Trump określił wynik negocjacji jako „całkowite zwycięstwo” Stanów Zjednoczonych. Rozejm wszedł w życie tuż przed upływem terminu wyznaczonego przez Trumpa na godzinę 2:00, po którym prezydent groził zmasowanymi atakami na irańską infrastrukturę cywilną. Według serwisu Axios, przełom umożliwiła zgoda Najwyższego Przywódcy Iranu, Mojtaby Chameneiego, który objął stanowisko po śmierci swojego ojca Alego Chameneiego w pierwszych dniach konfliktu. Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi potwierdził wstrzymanie operacji obronnych pod warunkiem zaprzestania wszelkich ataków amerykańsko-izraelskich na terytorium Iranu. Konflikt, znany pod kryptonimem Operacja Epic Fury, rozpoczął się 28 lutego 2026 roku od amerykańsko-izraelskich uderzeń, w których zginął ówczesny przywódca Iranu Ali Chamenei. 9 marca 2026 roku jego następcą został Mojtaba Chamenei, postrzegany przez analityków jako radykalny polityk kontynuujący linię ojca. Cieśnina Ormuz była głównym punktem spornym, a jej zamknięcie zakłóciło globalne dostawy ropy, nawozów i helu. Pakistan, graniczący z Iranem i utrzymujący kontakty z obie stronami, odegrał rolę głównego mediatora.Pakistan mediatorem, rozmowy w Islamabadzie ruszą w piątekRola Pakistanu okazała się kluczowa dla porozumienia. Premier Shehbaz Sharif zapowiedział, że formalne negocjacje mające na celu rozwiązanie „wszystkich sporów” rozpoczną się w stolicy Pakistanu, Islamabadzie, w piątek 10 kwietnia 2026 roku. Jak podaje Axios, pod koniec rozmów nie doszło do bezpośrednich spotkań przedstawicieli USA i Iranu; mediacje prowadzili wysłannicy Pakistanu. Pojawiły się również doniesienia o naciskach Chin na Teheran w celu przyjęcia układu, choć zakres zaangażowania Pekinu pozostaje niejasny. Sharif wyraził nadzieję na trwały pokój. „„Mamy szczerą nadzieję, że w ramach »rozmów w Islamabadzie« uda się osiągnąć trwały pokój”” — Shehbaz Sharif via N-tv Trump określił dziesięciopunktowy plan Teheranu jako „dobrą bazę do pracy”, natomiast Iran uznał za podstawę negocjacji piętnastopunktowy plan USA, którego szczegóły nie są publicznie znane. Według CNN amerykański plan zawiera żądanie rezygnacji Iranu z broni jądrowej i przekazania zapasów wysoko wzbogaconego uranu, które według Neue Zürcher Zeitung wynoszą obecnie 400 kilogramów. Izrael popiera rozejm z wyłączeniem LibanuIzrael poparł zawieszenie broni między USA a Iranem, zastrzegł jednak, że porozumienie nie obejmuje operacji wojskowych w Libanie przeciwko organizacji Hezbollah. Kancelaria premiera Benjamina Netanjahu oświadczyła, że rozejm nie ma zastosowania w Libanie, co stoi w sprzeczności z wcześniejszą wypowiedzią premiera Pakistanu. Ta rozbieżność wprowadziła niepewność co do geograficznego zasięgu deeskalacji. Ponowne otwarcie cieśniny Ormuz ma jednak przywrócić transport surowców kluczowych dla światowych rynków. 14 (dni) — czas trwania uzgodnionego zawieszenia broni między USA a Iranem Analitycy podzieleni w ocenie porozumieniaKomentarze międzynarodowe są podzielone w kwestii tego, czy którakolwiek ze stron osiągnęła swoje cele. „The New York Times” ocenił wynik jako „taktyczne zwycięstwo w ostatniej chwili” dla Iranu, zauważając, że choć rozejm stabilizuje żeglugę, pozostawia bez odpowiedzi fundamentalne przyczyny wojny. Brytyjski „The Times” wskazał, że choć Trump ogłosił zmianę reżimu, nowe władze w Teheranie wydają się jeszcze bardziej radykalne niż poprzednie. „Neue Zürcher Zeitung” powątpiewa, by Trump osiągnął przy stole negocjacyjnym to, czego nie zdołał uzyskać militarnie, wskazując na przetrwanie reżimu i zachowanie zapasów uranu. W samym Iranie panują mieszane nastroje. Cytowany przez „Focus” nauczyciel z Teheranu, Hadi, obawia się, że władze wykorzystają narrację o porażce USA do zaostrzenia kursu wewnętrznego. „„To mieszkańcy Iranu muszą płacić koszty tej wojny”” — Hadi via Focus Analityk Klemens Fischer sugeruje, że rozejm wynika z uświadomienia sobie przez Waszyngton, że presja militarna nie wystarczy do obalenia rządu w Teheranie.