Donald Trump grozi Iranowi „powrotem do epoki kamienia” w orędziu z Białego Domu

Prezydent USA Donald Trump wygłosił 1 kwietnia 2026 roku z Białego Domu 19-minutowe orędzie, broniąc trwającej wojny amerykańsko-izraelskiej przeciwko Iranowi. Zagroził „bardzo silnym” uderzeniem w ten kraj w ciągu najbliższych dwóch do trzech tygodni w przypadku braku porozumienia dyplomatycznego. Trump oświadczył, że marynarka wojenna Iranu została zniszczona, lotnictwo jest w ruinie, a większość liderów reżimu zginęła. Jednocześnie zapewnił, że siły USA są bliskie osiągnięcia celów militarnych. Przemówienie, wygłoszone w obliczu wysokich cen ropy i spadających sondaży, nie zawierało konkretnego harmonogramu zakończenia walk. Trump zasygnalizował otwartość na negocjacje, ponawiając jednocześnie groźby eskalacji, co analitycy ocenili jako sprzeczne sygnały wysyłane zarówno do sojuszników, jak i przeciwników.

Groźba powrotu do epoki kamienia i ultimatum dla elektrowniNajostrzejsze ostrzeżenie padło w końcowej części wystąpienia, w której Trump zagroził atakowaniem irańskiej infrastruktury w razie fiaska rozmów.

„„Uderzymy w nich niezwykle mocno w ciągu najbliższych dwóch, trzech tygodni. Odeślemy ich z powrotem do epoki kamienia, tam gdzie ich miejsce”.” — Donald Trump via Neue Zürcher Zeitung

Prezydent ostrzegł konkretnie, że jeśli w tym terminie nie zostanie zawarta ugoda, Stany Zjednoczone uderzą w irańskie elektrownie.

„„Jeśli w tym czasie nie będzie porozumienia, uderzymy bardzo mocno w każdą ich elektrownię, prawdopodobnie jednocześnie”.” — Donald Trump via Neue Zürcher Zeitung

Według dziennika „Die Welt”, wcześniej w tym tygodniu Trump groził również atakami na zakłady odsalania wody pitnej, jednak nie powtórzył tej groźby w środowym orędziu. Gazeta zauważyła, że pierwotnie Trump szacował czas trwania wojny na cztery do sześciu tygodni, co oznacza, że obecny termin przesunąłby konflikt poza te ramy. Odnotowano także, że prezydent już wcześniej wyznaczał dwutygodniowe terminy w innych konfliktach, w tym w procesie pokojowym między Rosją a Ukrainą, których później nie dotrzymywał. Trump określił obecne kierownictwo Iranu jako „mniej radykalną i znacznie rozsądniejszą grupę”, sugerując, że eliminacja poprzednich liderów zmieniła warunki negocjacyjne, choć rząd USA nie sprecyzował, kto obecnie stoi na czele państwa.

Lekceważenie blokady Ormuz i apel do sojusznikówTrump odniósł się do zamknięcia cieśniny Ormuz, twierdząc, że USA nie są już zależne od tej trasy dzięki niezależności energetycznej wzmocnionej współpracą z Wenezuelą. Wezwał kraje europejskie i azjatyckie, korzystające z ropy z Zatoki, by same zadbały o bezpieczeństwo tego szlaku.

„„Nie importujemy ropy przez cieśninę Ormuz, nie potrzebujemy jej. Kraje, które ją stamtąd odbierają, powinny same tam płynąć i ją sobie wziąć”.” — Donald Trump via ANSA

Irańska Straż Rewolucyjna odrzuciła te twierdzenia w oświadczeniu wyemitowanym przez państwową telewizję, deklarując pełną kontrolę nad cieśniną.

„„Sytuacja w cieśninie Ormuz jest pewnie i w pełni kontrolowana przez nasze siły morskie”.” — Irańska Straż Rewolucyjna via ANSA

Analitycy cytowani przez agencję Reuters ostrzegają, że Iran zachowuje silną kartę przetargową, dopóki kontroluje szlak transportujący 20% światowej ropy. „Neue Zürcher Zeitung” zauważa, że sojusznicy USA w Europie i Azji prawdopodobnie nie posiadają zdolności militarnych do samodzielnego przejęcia kontroli nad cieśniną, ponieważ marynarka Straży Rewolucyjnej dysponuje pociskami dalekiego zasięgu i dronami. Zachodni sojusznicy, z którymi nie konsultowano rozpoczęcia wojny, dotychczas opierają się przed dołączeniem do konfliktu.

Neutralizacja zagrożenia nuklearnego i misja Artemis IITrump rozpoczął orędzie od gratulacji dla NASA z okazji wystrzelenia misji Artemis II, co miało miejsce tego samego dnia. Przechodząc do kwestii Iranu, ogłosił, że zagrożenie atomowe zostało zneutralizowane.

„„Obiekty nuklearne zniszczone przez bombowce B-2 zostały trafione tak mocno, że zbliżenie się do pyłu radioaktywnego zajmie miesiące”.” — Donald Trump via Neue Zürcher Zeitung

Dodał, że USA prowadzą stały nadzór satelitarny nad tymi miejscami. Prezydent wspomniał także o obecności wojskowej USA w Wenezueli, co jego zdaniem zagwarantowało niezależność energetyczną, określając oba kraje jako „partnerów biznesowych” w wydobyciu surowców. Europejskie media zareagowały sceptycznie: portal Watson.ch ocenił, że Trump powtarza argumenty znane od początku wojny (28 lutego), natomiast „Die Welt” wskazał na wewnętrzne sprzeczności w orędziu – prezydent uznał Iran za kraj „w zasadzie niegroźny”, jednocześnie zapowiadając najcięższe w historii bombardowania. Reuters donosi, że przemówienie raczej nie uspokoi rynków finansowych, zauważając, że konflikt to największa operacja USA od czasu inwazji na Irak w 2003 roku, ciesząca się ograniczonym poparciem społecznym w kraju.

Operacja Epic Fury, kampania militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Najwyższy Przywódca Ali Chamenei, pełniący funkcję od 1989 roku, zginął w pierwszych atakach. 9 marca 2026 roku na to stanowisko powołano jego syna, Modżtabę Chameneiego. Konflikt jest największym zaangażowaniem zbrojnym USA od inwazji na Irak w 2003 roku. Zamknięcie cieśniny Ormuz przez Iran wywołało najpoważniejszy szok energetyczny w historii światowej gospodarki.

Kluczowe wydarzenia: Operacja Epic Fury: — ; — ; — ; —