Izrael potwierdza śmierć szefa wywiadu Iranu, Europa dystansuje się od wojny

Izrael potwierdził zabicie irańskiego ministra wywiadu Esmaeila Khatiba w nocnym nalocie z 18 marca 2026 r. Śmierć Khatiba potwierdził także prezydent Iranu Masoud Pezeshkian. To jedna z najgłośniejszych operacji wymierzonych w przedstawicieli władz Iranu od czasu, gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły 28 lutego 2026 r. Operację Epic Fury. Izraelski minister obrony oświadczył, że izraelskie wojsko „wyeliminowało” Khatiba. Następnie zabicie ministra potwierdzili także irańscy urzędnicy. Khatib kierował irańskim Ministerstwem Wywiadu od sierpnia 2021 r. i był ósmą osobą na tym stanowisku. Atak wpisuje się w utrzymujący się od początku kampanii schemat uderzeń na wysokich rangą irańskich urzędników i przedstawicieli aparatu bezpieczeństwa. Równocześnie irańskie służby ratunkowe mają trudności z prowadzeniem działań podczas tego, co Reuters określił jako nieustanne bombardowania na terenie całego kraju.

Gabbard przed Senatem: reżim w Iranie trwa, wzbogacanie nie zostało wznowione Amerykańska Dyrektor Wywiadu Narodowego Tulsi Gabbard zeznawała przed Senatem 18 marca 2026 r. Powiedziała, że irański reżim „wydaje się nienaruszony” oraz że Iran nie wznowił programu wzbogacania uranu od początku konfliktu. Gabbard oceniła, że reżim w Iranie jest osłabiony, ale stabilny. Taka ocena pozostaje w napięciu z częścią wcześniejszych wypowiedzi prezydenta Donalda Trumpa o stanie irańskich władz i ich aktywności nuklearnej. Wystąpienie przed Senatem odbyło się w momencie, gdy ustawodawcy domagali się zaktualizowanego obrazu wywiadowczego wpływu wojny na zdolność państwa irańskiego do działania. Zeznania odbiły się szerokim echem w mediach europejskich i międzynarodowych. Część redakcji przedstawiała je jako sprzeczne z bardziej agresywną publiczną oceną sytuacji Iranu formułowaną przez administrację Trumpa. Szczególne znaczenie ma stwierdzenie Gabbard, że wzbogacanie uranu nie zostało wznowione, ponieważ program nuklearny Iranu nadal budzi międzynarodowe obawy. Program nuklearny Iranu pozostaje jednym z głównych źródeł napięć międzynarodowych od ponad dwóch dekad. Porozumienie z 2015 r. – JCPOA – ograniczyło irańskie wzbogacanie uranu w zamian za złagodzenie sankcji, jednak Stany Zjednoczone wycofały się z tego układu w 2018 r. W kolejnych latach Iran zwiększał skalę wzbogacania, co wywoływało alarm w rządach państw zachodnich i w Izraelu.

Teheran: doktryna nuklearna raczej bez zmian, potrzebny nowy protokół dla Ormuzu Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi oświadczył 18 marca 2026 r., że zmiana irańskiej doktryny nuklearnej jest mało prawdopodobna. To sygnał, że Teheran nie zamierza zmieniać swojej formalnej postawy wobec broni jądrowej mimo trwającej przeciwko niemu kampanii wojskowej. Araghchi wezwał również do przyjęcia nowego protokołu regulującego Cieśninę Ormuz, czyli kluczowy szlak, przez który przechodzi znaczna część światowego handlu ropą. Wypowiedzi szefa irańskiej dyplomacji padły w czasie, gdy Iran pozostaje pod stałą presją militarną ze strony USA i Izraela. Wezwanie do ustanowienia protokołu dla Ormuzu sugeruje, że Teheran próbuje tworzyć nowe międzynarodowe ramy dotyczące cieśniny mimo trwającego konfliktu. Połączenie deklaracji o utrzymaniu dotychczasowej doktryny nuklearnej z naciskiem na rozmowy o Ormuzie wskazuje, że Iran stara się podtrzymywać kanały dyplomatyczne równolegle do działań wojennych.

Merz: Berlin odradzałby Waszyngtonowi tę wojnę Kanclerz Niemiec Friedrich Merz powiedział 18 marca 2026 r., że Niemcy „doradzałyby” Stanom Zjednoczonym, by nie rozpoczynały wojny z Iranem. To jedna z najbardziej jednoznacznych publicznych wypowiedzi pokazujących europejski niepokój wobec tej kampanii wojskowej od początku jej trwania. Słowa Merza odzwierciedlają szersze napięcie między Waszyngtonem a częścią europejskich sojuszników USA po decyzji o rozpoczęciu Operacji Epic Fury bez szerszych konsultacji wielostronnych. Niemcy, jako sygnatariusz pierwotnych ram JCPOA, historycznie opowiadały się raczej za dyplomacją wobec Teheranu niż za użyciem siły. Wypowiedź kanclerza nie jest otwartym potępieniem działań USA, ale pokazuje, że Berlin uznaje ten konflikt za kierunek, którego by nie poparł. Komentarze Merza wpisują się w ostrożne dystansowanie się części państw europejskich od kampanii USA i Izraela, choć sojusznicy z NATO nadal powstrzymują się od bezpośredniego sprzeciwu wobec działań Waszyngtonu. Zabicie Khatiba oraz trwające bombardowania, które utrudniają pracę irańskim służbom ratunkowym, prawdopodobnie zwiększą presję na rządy europejskie, by jaśniej określiły swoje stanowisko wobec dalszego przebiegu konfliktu.