Izraelska policja zatrzymała kardynała Pizzaballę przed Bazyliką Grobu Pańskiego

Izraelska policja nie wpuściła kardynała Pierbattisty Pizzaballi, łacińskiego patriarchy Jerozolimy, do Bazyliki Grobu Pańskiego w Niedzielę Palmową, 29 marca 2026 roku, powołując się na względy bezpieczeństwa związane z trwającą wojną z Iranem. Patriarchat poinformował, że był to pierwszy taki przypadek od stuleci, gdy łaciński patriarcha został powstrzymany przed obchodami Niedzieli Palmowej w tym miejscu. Pizzaballa chciał wejść do świątyni razem z kustoszem Ziemi Świętej, ojcem Francesco Ielpo, na niewielkie, prywatne nabożeństwo. Łaciński Patriarchat potępił ten krok w oświadczeniu jako „oczywiście nierozsądny i nieproporcjonalny”, określając go jako „skrajne naruszenie podstawowych zasad rozsądku, wolności kultu i poszanowania status quo”. Incydent wywołał natychmiastowe i szerokie potępienie na świecie, a Włochy stanęły na czele reakcji dyplomatycznej.

Włochy wzywają ambasadora, a Meloni nazywa zakaz zniewagą Premier Włoch Giorgia Meloni określiła zdarzenie jako „zniewagę nie tylko dla wierzących, lecz dla każdej wspólnoty, która uznaje wolność religijną”, i osobiście zadzwoniła do kardynała Pizzaballi, aby wyrazić swoje poparcie oraz poparcie rządu włoskiego. Wicepremier i minister spraw zagranicznych Antonio Tajani wezwał do włoskiego MSZ izraelskiego ambasadora w Italii Jonathana Peleda, by przekazać dezaprobatę Rzymu, nazywając zakaz „nie do przyjęcia”. Minister obrony Włoch Guido Crosetto określił ten dzień jako „niepokojący i bezprecedensowy epizod”. Również prezydent Francji Emmanuel Macron potępił decyzję izraelskiej policji. CEI wyraziła „oburzenie” i wezwała wszystkich przywódców do przestrzegania wielkanocnego rozejmu. Ambasador Peled, odpowiadając na protesty włoskiego rządu, powiedział, że Izrael „wolałby inną reakcję”, ale zaznaczył, że dialog między oboma krajami pozostanie „otwarty i szczery”. Z Pizzaballą solidaryzowała się także Elly Schlein, sekretarz Partii Demokratycznej we Włoszech.

Netanyahu zmienia decyzję i przyznaje Pizzaballi pełny dostęp Premier Izraela Benjamin Netanyahu ogłosił późnym wieczorem 29 marca na X, że polecił właściwym władzom zapewnić kardynałowi Pizzaballi „pełny i natychmiastowy dostęp” do Bazyliki Grobu Pańskiego. Netanyahu uzasadnił pierwotne ograniczenia bezpieczeństwa, stwierdzając, że Iran „wielokrotnie atakował pociskami balistycznymi święte miejsca wszystkich trzech religii monoteistycznych w Jerozolimie”, dodając, że podczas jednego z ataków „odłamki pocisków spadły kilka metrów od Bazyliki Grobu Pańskiego”. Jego biuro wcześniej informowało, że działania policji „nie miały żadnych złych intencji, a jedynie wynikały z troski o jego bezpieczeństwo i bezpieczeństwo jego otoczenia”, oraz zapowiedziało, że służby przygotowują plan umożliwiający przywódcom religijnym odprawienie nabożeństw w tym świętym miejscu w najbliższych dniach. Prezydent Izraela Isaac Herzog zadzwonił osobno do kardynała Pizzaballi, aby wyrazić „głęboki smutek z powodu niefortunnego zdarzenia”, i powtórzył „niewzruszone zaangażowanie Izraela w wolność religii dla wszystkich wyznań oraz w zachowanie status quo w świętych miejscach Jerozolimy”. Herzog przypisał incydent „względom bezpieczeństwa, wynikającym z trwającego zagrożenia atakami rakietowymi ze strony irańskiego reżimu terrorystycznego przeciwko ludności cywilnej w Izraelu”.

„Poleciłem właściwym władzom, aby zapewniły kardynałowi Pierbattiscie Pizzaballi, łacińskiemu patriarsze, pełny i natychmiastowy dostęp do Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie.” — Benjamin Netanyahu via ANSA

„Właśnie zadzwoniłem do łacińskiego patriarchy Jerozolimy, kardynała Pierbattisty Pizzaballi, aby wyrazić głęboki smutek z powodu niefortunnego zdarzenia, do którego doszło dziś rano.” — Isaac Herzog via ANSA

Papież Leon XIV mówi o bliskości z chrześcijanami Bliskiego Wschodu Papież Leon XIV, urodzony jako Robert Francis Prevost, odniósł się do incydentu podczas modlitwy Anioł Pański, wyrażając „bliskość” wobec chrześcijan na Bliskim Wschodzie, którzy „cierpią skutki okrutnego konfliktu i w wielu przypadkach nie mogą w pełni przeżywać obrzędów tych świętych dni”. Całe zdarzenie rozegrało się na tle szerokich ograniczeń bezpieczeństwa, które izraelskie władze wprowadziły w Jerozolimie i w całym kraju po wybuchu wojny z Iranem 28 lutego 2026 roku. Od tego dnia izraelskie władze zakazały dużych zgromadzeń w miejscach kultu, w tym w meczetach, synagogach i kościołach, ograniczając liczbę uczestników do około 50 osób, a święte miejsca na Starym Mieście zostały zamknięte dla wszystkich wyznań. Rząd przedstawiał te środki jako ochronne i argumentował, że mają one zabezpieczyć wiernych przed groźbą irańskich ataków rakietami balistycznymi. Patriarchat utrzymywał jednak, że wizyta Pizzaballi miała charakter prywatny i dlatego nie naruszała już obowiązujących w Jerozolimie surowych zasad bezpieczeństwa. Zmiana decyzji przez Netanyahu, po skoordynowanej presji ze strony Włoch, Francji i Watykanu, zamknęła bezpośredni spór dyplomatyczny, choć szersza kwestia dostępu do miejsc świętych w czasie konfliktu z Iranem pozostała nierozstrzygnięta.

Bazylika Grobu Pańskiego w Jerozolimie jest tradycyjnie uznawana za najświętsze miejsce chrześcijaństwa i została wzniesiona nad miejscem, gdzie według wiary Jezus został ukrzyżowany, pochowany i zmartwychwstał. Łaciński Patriarchat Jerozolimy, przywrócony w nowoczesnej formie w 1847 roku, odgrywa centralną rolę w życiu katolickim regionu. Zasada „status quo”, którą Patriarchat przywołał w proteście, to długo obowiązujące porozumienie regulujące prawa i obowiązki różnych wyznań chrześcijańskich w dzielonych miejscach świętych w Jerozolimie, sięgające porozumień z czasów osmańskich. Włochy i Izrael utrzymują bliskie, choć momentami napięte stosunki dyplomatyczne, a Rzym wcześniej zgłaszał zastrzeżenia wobec izraelskich operacji wojskowych w Libanie oraz sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy.

Incydent w Bazylice Grobu Pańskiego w Niedzielę Palmową — 29 marca 2026 roku: — ; — ; — ; — ; — ; —