Grecja: 11 posłów partii rządzącej objętych śledztwem unijnej prokuratury

Prokuratura Europejska wystąpiła o uchylenie immunitetu parlamentarnego 11 urzędującym posłom Nowej Demokracji w Grecji w ramach rozszerzającego się śledztwa w sprawie nielegalnego pozyskiwania unijnych dotacji rolniczych poprzez agencję OPEKEPE. Akta sprawy obejmują łącznie 20 obecnych i byłych polityków w czterech oddzielnych postępowaniach. Wśród 11 urzędujących posłów w najtrudniejszej sytuacji prawnej znajdują się Kostas Achillea Karamanlis — poseł z okręgu Serres i były minister infrastruktury i transportu (zrezygnował w marcu 2023 r. po katastrofie kolejowej w Tempi) — oraz Katerina Papakosta, wobec których wnioskowano o postawienie zarzutów o charakterze zbrodni. Domniemane przestępstwa dotyczą czynów z 2021 roku i koncentrują się na podżeganiu do nadużycia zaufania, przy czym jako bezpośrednich sprawców wskazano kadrę zarządzającą OPEKEPE. Według doniesień medialnych, progiem decydującym o kwalifikacji czynu jako zbrodni lub występku jest szkoda wyrządzona agencji przekraczająca 120 000 euro. W wynikach wyszukiwania pojawia się także kwota 38 euro w innym kontekście — obie liczby pochodzą z różnych źródeł i nie można ich jednoznacznie uzgodnić na podstawie dostępnych informacji. Szefowa EPPO Laura Kövesi osobiście podpisała szczegółowe wnioski o uchylenie immunitetu, a akta sprawy przekazano bezpośrednio z EPPO do Parlamentu Hellenów. Ministrowie i byli urzędnicy w czterech aktach sprawyDrugi akt sprawy, poza Karamanlisem i Papakostą, wymienia dziewięciu kolejnych posłów Nowej Demokracji: Kostasa Tsiarasa, obecnego ministra rozwoju wsi i żywności; Ioannisa Kefalogiannisa, identyfikowanego w sieci jako ministra ochrony ludności; a także Kostasa Skrekasa, Notisa Mitarakisa, Dimitrisa Vartzopoulosa, Maximosa Senetakisa, Vasileiosa Vasileiadisa, Christosa Boukorosa i Teofilosa Leontaridisa. Osobne, pierwsze postępowanie prowadzone zgodnie z ustawą o odpowiedzialności ministrów, dotyczy byłego ministra rozwoju wsi Spiliosa Livanosa oraz byłej wiceminister Fotini Arabatzi. W przypadku tych dwóch osób akta przekazano do parlamentu bez wcześniejszej oceny merytorycznej, zgodnie z wymogami konstytucji. Trzeci akt sprawy trafił już do prokuratury pierwszej instancji w Atenach i obejmuje dwóch posłów — Haralambosa Athanassiou oraz Tassosa Hadzivassiliou — pod zarzutem podżegania do niedopełnienia obowiązków przez kierownictwo OPEKEPE. Ateńska prokuratura zdecyduje, czy skierować ten wniosek do parlamentu. Wiceminister zdrowia Dimitris Vartzopoulos w rozmowie ze stacją SKAI stwierdził, że o obecności swojego nazwiska w aktach dowiedział się dzień wcześniej, a jego kontakty z OPEKEPE miały charakter rutynowej pracy poselskiej na rzecz rolników. Rząd zapowiada zgodę na uchylenie immunitetówRzecznik rządu Pavlos Marinakis oświadczył, że zasadą Nowej Demokracji jest akceptowanie wniosków o uchylenie immunitetu. „Co do zasady rząd stoi na stanowisku przychylania się do wniosków o uchylenie immunitetu, co potwierdzają dane statystyczne.” — Pavlos Marinakis via iefimerida.gr Przywołał dane, według których od 2019 roku zaakceptowano 97 takich wniosków, choć inne źródła zbliżone do rządu podają liczbę 48 zaakceptowanych i 26 odrzuconych w ciągu siedmiu lat — rozbieżność ta nie została wyjaśniona. Pytany o ewentualne dymisje ministrów lub posłów, Marinakis uznał komentarze za przedwczesne, wskazując na brak oficjalnego dostępu rządu do akt. Rozróżnił interwencje telefoniczne posłów w sprawach obywateli od czynów zabronionych. „Nie potępiajmy wszystkich, którzy mogli wykazać zainteresowanie sprawami współobywateli, ale niech ci, którzy dopuścili się działań nielegalnych, zostaną ocenieni karnie.” — Pavlos Marinakis via NEWS 24/7 Marinakis odrzucił również twierdzenia opozycji o utracie mandatu moralnego przez rząd, podkreślając, że śledztwo zainicjowały greckie organy ścigania za kadencji obecnego gabinetu. Zaakceptowane: 97, Odrzucone: 26 Likwidacja OPEKEPE i reforma strukturalnaGrecki rząd ogłosił plany rozwiązania agencji OPEKEPE i przekazania jej funkcji do AADE (Niezależnego Organu ds. Dochodów Publicznych) do drugiej połowy 2026 roku. Marinakis przedstawił tę reformę jako odpowiedź na systemowe powiązania klientelistyczne. Według rzecznika, przeniesienie kompetencji do AADE uniemożliwi polityczne ingerencje w dystrybucję dotacji. Zaznaczył, że opozycja nie poparła tej reformy. Akta sprawy mają zawierać zapisy rozmów telefonicznych, w których politycy proszą o przysługi dla konkretnych producentów rolnych. Śledczy sprawdzają, czy osoby te faktycznie otrzymały nienależne środki. Według portalu iefimerida.gr łączna liczba polityków objętych analizą we wszystkich czterech postępowaniach wynosi 20 i obejmuje wyłącznie przedstawicieli rządzącej Nowej Demokracji. OPEKEPE powstało na mocy ustawy 2637/1998 i rozpoczęło działalność 1 września 2001 r. jako organ odpowiedzialny za dystrybucję środków w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE pod nadzorem Ministerstwa Rozwoju Wsi i Żywności. Dochodzenia w sprawie nieprawidłowości w dotacjach unijnych w Grecji pojawiają się regularnie, co odzwierciedla szersze problemy z zarządzaniem funduszami WPR w państwach członkowskich. Prokuratura Europejska (EPPO), działająca od 2021 r., została utworzona właśnie w celu ścigania oszustw transgranicznych godzących w fundusze unijne.