Prezydent Karol Nawrocki podpisał reformę PIP i skierował ją do Trybunału

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 2 kwietnia 2026 roku siedem aktów ustawodawczych, w tym przełomową reformę Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Jednocześnie prezydent skierował dwie z podpisanych ustaw do Trybunału Konstytucyjnego w celu ich późniejszego zbadania. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował o tych decyzjach na platformie X. Reforma PIP, którą Nawrocki określił jako trudną decyzję dotykającą fundamentów relacji państwo-pracownik-pracodawca, jest uznawana za jedną z najważniejszych zmian na rynku pracy od lat. W tym samym trybie podpisano i skierowano do Trybunału ustawę o publicznym transporcie zbiorowym. Nawrocki bronił swojej dotychczasowej działalności jako wyważonego arbitra, wskazując, że podpisał znacznie więcej ustaw, niż zablokował.

„W debacie publicznej, w mediach, słychać często tylko jedno słowo: weto. Prawda jest jednak zupełnie inna. Podpisałem ponad sześciokrotnie więcej ustaw, niż zawetowałem: 184 ustawy podpisane, 29 wet. To są fakty, a nie polityczna narracja.” — Karol Nawrocki via Do Rzeczy

184 (podpisanych ustaw) — Całkowita liczba ustaw podpisanych przez Nawrockiego od początku kadencji

Bilans legislacyjny Nawrockiego: Ustawy podpisane (before: —, after: 184); Ustawy zawetowane (before: —, after: 29)

Reforma PIP daje inspektorom szerokie uprawnienia w zakresie umów Reforma PIP, uchwalona przez parlament w marcu 2026 roku i przyjęta przez Senat 12 marca 2026 roku bez poprawek, daje Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej. Jeśli inspektor pracy stwierdzi nieprawidłowości, wyda pracodawcy i pracownikowi polecenie zawarcia umowy o pracę lub odpowiedniego dostosowania stosunku prawnego. W przypadku niewykonania polecenia okręgowy inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję ustalającą istnienie stosunku pracy lub wnieść powództwo w tej sprawie, także z mocą wsteczną. Pracodawcy zachowują prawo do odwołania się od decyzji inspektora do sądu pracy, a decyzja staje się wykonalna po upływie terminu na odwołanie lub po prawomocnym wyroku sądu. Reforma wprowadza także wymianę danych między inspekcją, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową na potrzeby kontroli i analizy ryzyka oraz umożliwia przeprowadzanie kontroli zdalnych. Zgodnie ze źródłami, ustawa stanowi jeden z tzw. kamieni milowych, których realizacja jest warunkiem wypłaty środków z Krajowego Planu Odbudowy.

„To była trudna decyzja, ponieważ dotyka samych fundamentów, relacji między państwem, pracownikiem a pracodawcą. Umożliwia ona odblokowanie środków z Krajowego Planu Odbudowy, uderza w patologie rynku pracy, w praktyki, które wszyscy znamy: wymuszone umowy śmieciowe, fikcyjne samozatrudnienie.” — Karol Nawrocki via Business Insider

Prezydent wskazuje na brak dialogu społecznego Mimo podpisania ustawy o PIP, Nawrocki stwierdził, że miał co do niej wątpliwości od samego początku prac parlamentarnych. Jego główne zastrzeżenia dotyczyły braku właściwego dialogu społecznego podczas przygotowywania przepisów przez rząd. Zaznaczył, że przed podjęciem decyzji przeprowadził szerokie konsultacje zarówno ze związkami zawodowymi, jak i organizacjami pracodawców. Związek zawodowy NSZZ Solidarność ostatecznie zarekomendował podpisanie ustawy pod jednym kluczowym warunkiem: zachowania drogi odwoławczej do sądu. Nawrocki podkreślił, że w państwie prawa ostatnie słowo powinien mieć niezawisły sąd, a nie urzędnik. Wyraził również szersze obawy co do zakresu uprawnień przyznanych inspekcji wobec przedsiębiorców, ostrzegając przed nadmierną ingerencją państwa. Prezydent ocenił propracownicze zapisy reformy jako mające wymiar demograficzny, argumentując, że stabilne zatrudnienie z prawem do urlopu i bezpieczeństwem finansowym tworzy realne warunki dla młodych ludzi do zakładania rodzin.

„Nadal mam poważne wątpliwości co do niektórych przepisów — zwłaszcza tych, które przyznają Państwowej Inspekcji Pracy bardzo szerokie kompetencje względem przedsiębiorców. Państwo musi być silne, ale nie może być nadmiernie ingerujące.” — Karol Nawrocki via pb.pl

Podpisano pięć innych ustaw dotyczących energii, edukacji i zabytków Oprócz reformy PIP i ustawy o transporcie zbiorowym, Nawrocki podpisał tego samego dnia pięć dodatkowych aktów prawnych. Wśród nich znalazły się nowelizacja Prawa oświatowego, nowelizacja Prawa energetycznego mająca na celu wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego poprzez przepisy o obrocie mocami przyłączeniowymi i usprawnienie inwestycji w nowe źródła wytwórcze, a także nowelizacja dotycząca obrotu zagranicznego towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa. Prezydent podpisał również nowelizację ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wraz z przepisami o Krajowej Administracji Skarbowej oraz zmianę ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Nawrocki określił ustawę o towarach strategicznych jako cyfryzującą dany obszar i wprowadzającą istotne regulacje techniczne. W szerszym oświadczeniu prezydent podkreślił, że odpowiedzialność w sprawowaniu urzędu oznacza działanie w interesie obywateli bez względu na kalkulacje polityczne.

„Odpowiedzialność nie polega na podpisywaniu wszystkiego, ani na blokowaniu wszystkiego, co się da. Odpowiedzialność to działanie w imię interesu obywateli, niezależnie od tego, czy jest to politycznie opłacalne, czy nie.” — Karol Nawrocki via Do Rzeczy