USA i Iran ogłaszają dwutygodniowe zawieszenie broni po mediacji Pakistanu

Stany Zjednoczone i Iran porozumiały się 8 kwietnia 2026 roku w sprawie dwutygodniowego, warunkowego zawieszenia broni. Mediację w tej sprawie prowadził Pakistan, kończąc tym samym pięciotygodniowy okres działań wojennych, które wywołały kryzys na rynkach energetycznych i spotkały się z szerokim potępieniem międzynarodowym. Premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosił, że rozejm wchodzi w życie w trybie natychmiastowym. Głównym warunkiem porozumienia jest tymczasowe odblokowanie Cieśniny Ormuz, przez którą przepływa około jedna piąta światowych dostaw ropy i LNG. Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi zadeklarował, że bezpieczny przelot przez cieśninę będzie możliwy przez dwa tygodnie w koordynacji z irańskim wojskiem, z uwzględnieniem ograniczeń technicznych. Dodał również, że irańskie siły zbrojne przerwą operacje obronne, jeśli ataki na kraj zostaną wstrzymane. Ogłoszenie rozejmu nastąpiło około 90 minut przed upływem ultimatum postawionego przez prezydenta USA Donalda Trumpa, który groził zmasowanymi bombardowaniami cywilnej infrastruktury Iranu. Delegacje obu krajów spotkają się 10 kwietnia 2026 roku w Islamabadzie na bezpośrednich rozmowach.

Kontrowersje wokół wypowiedzi Trumpa o „końcu cywilizacji” Na kilka godzin przed ogłoszeniem zawieszenia broni Donald Trump opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym stwierdził, że „cała cywilizacja zginie dziś wieczorem i nigdy nie zostanie przywrócona”, ostrzegając Iran przed skutkami niespełnienia jego żądań. Wypowiedź ta wywołała natychmiastową reakcję demokratów w Kongresie USA, którzy określili prezydenta jako osobę „całkowicie nieobliczalną”, oraz ambasadora Iranu przy ONZ, który uznał te groźby za „głęboko nieodpowiedzialne”. Papież Leon XIV (Robert Francis Prevost), pierwszy papież pochodzący z USA, oświadczył, że groźby wymierzone w ludność Iranu są „nieakceptowalne”. Zaniepokojenie eskalacją wyraziła również była kongresmenka Marjorie Taylor Greene, niegdyś bliska sojuszniczka Trumpa, która zrezygnował z mandatu w 2026 roku. Dwaj anonimowi urzędnicy Białego Domu przekazali agencji Reuters, że agresywny język był jedynie taktyką negocjacyjną mającą na celu „budowanie przewagi poprzez nieprzewidywalność”, a nie realnym planem zniszczenia Iranu. Z kolei Republikanie w Senacie bronili postawy prezydenta, twierdząc, że nadszedł czas na lidera gotowego chronić Amerykanów. Po ogłoszeniu rozejmu Trump stwierdził, że „niemal wszystkie kwestie sporne” między krajami zostały rozwiązane.

„„Cała cywilizacja zginie dziś wieczorem i nigdy nie zostanie przywrócona. Nie chcę, żeby do tego doszło, ale prawdopodobnie tak się stanie”.” — Donald Trump via Reuters

„„Nie ufamy drugiej stronie. Nasze siły zbrojne pozostają w gotowości... niemniej jednak przystąpimy do negocjacji, aby sprawdzić, jak poważne są intencje przeciwnika”.” — Ali Bahreini via Reuters

Hegseth ogłasza zwycięstwo przy wciąż zablokowanej cieśninie Sekretarz obrony USA Pete Hegseth określił zawieszenie broni jako „historyczne i przytłaczające” zwycięstwo, twierdząc, że cele militarne USA – w tym zniszczenie irańskiego potencjału rakietowego, floty oraz bazy przemysłu obronnego – zostały osiągnięte. Jednak według raportów Bloomberg, blisko dobę po ogłoszeniu rozejmu setki statków nadal oczekiwały na wejście do Cieśniny Ormuz, a dowody na jej realne otwarcie były znikome. Z regionu Zatoki Perskiej docierały informacje o kontynuowaniu sporadycznych walk, a Pakistan ostrzegał, że naruszenia mogą zaprzepaścić szanse na dyplomację. Teheran zasygnalizował, że może wycofać się z rozejmu, jeśli ataki na Liban nie ustaną. Mimo niepewności, informacja o zawieszeniu broni wywołała optymizm na giełdach towarowych i finansowych. Analitycy, m.in. na łamach „The Guardian”, oceniają wynik konfliktu inaczej niż Pentagon, wskazując na wysokie koszty dla wiarygodności USA i fakt, że struktury władzy w Iranie pozostały nienaruszone, a wojna doprowadziła jedynie do dojścia do głosu bardziej radykalnych liderów.

Kampania militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi, znana jako operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku po zamknięciu Cieśniny Ormuz przez Iran. Konflikt został poprzedzony nieudanymi negocjacjami nuklearnymi prowadzonymi od kwietnia 2025 roku przez drugą administrację Trumpa przy mediacji Omanu. Cieśnina Ormuz od dekad stanowi punkt zapalny w relacjach obu państw ze względu na jej znaczenie dla transportu 20% światowej ropy i LNG. Nieufność Iranu pogłębiła się po wycofaniu się Trumpa z porozumienia nuklearnego w 2018 roku.

20% (światowych dostaw ropy i LNG) — udział światowej energii transportowanej przez Cieśninę Ormuz

Izrael kontynuuje działania w Libanie mimo rozejmu Choć Izrael zgodził się zawiesić operacje bezpośrednio przeciwko Iranowi, zadeklarował kontynuowanie uderzeń na Hezbollah w Libanie. Po ogłoszeniu rozejmu trwały naloty na Bejrut, co podważyło spójność porozumienia. Premier Pakistanu sugerował, że zawieszenie broni obejmie także Liban, jednak Izrael, według relacji BBC i „The Guardian”, odrzucił taką interpretację. Iran ostrzegł, że kwestia libańska może doprowadzić do całkowitego zerwania rozejmu. Premier Benjamin Netanjahu spotkał się z krytyką w kraju za poparcie układu, który według oponentów pozostawia reżim w Teheranie nienaruszonym. Eksperci wskazują, że nadchodzące rozmowy w Islamabadzie muszą objąć program nuklearny Iranu oraz uwzględnić interesy państw Zatoki, które ucierpiały podczas konfliktu. Sanam Vakil na łamach „The Guardian” oceniła, że zawieszenie broni to jedynie „pauza” wynikająca z wyczerpania obu stron, a nie trwałe rozwiązanie problemu.

Wojna USA i Iranu – kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; —