Díaz-Canel ostrzega Trumpa, a blackout pogłębia kryzys na Kubie

Prezydent Kuby Miguel Díaz-Canel skierował w środę bezpośrednie ostrzeżenie do prezydenta USA Donalda Trumpa. Oświadczył, że każdy zewnętrzny agresor napotka na wyspie „nieprzełamaną odporność”. Napięcie między Hawaną a Waszyngtonem wzrosło po ogólnokrajowym blackoucie i kolejnym zaostrzeniu sporu słownego między rządami obu państw. Wypowiedź Díaz-Canela była odpowiedzią na niedawną deklarację Trumpa, który stwierdził, że spodziewa się mieć „zaszczyt przejęcia Kuby”. Słowa te spotkały się z ostrą krytyką władz kubańskich. Spór toczy się w warunkach głębokich trudności gospodarczych na wyspie, gdzie nałożona przez USA blokada dostaw ropy odcięła paliwo od trzech miesięcy. W poniedziałek, 16 marca 2026 roku, Kuba została dotknięta całkowitą awarią zasilania, która pogrążyła kraj w ciemności. Rząd w Hawanie bezpośrednio powiązał załamanie sieci energetycznej z niedoborem paliwa wywołanym blokadą.

„Cualquier agresor externo chocará en Cuba con una resistencia inexpugnable” (Każdy zewnętrzny agresor zderzy się na Kubie z nieprzełamaną odpornością) — Miguel Díaz-Canel via El País

Kuba od dziesięcioleci pozostaje objęta embargiem gospodarczym USA, a relacje między Waszyngtonem i Hawaną zmieniały się od okresów częściowego odprężenia po nawroty wrogości. Wyspa od dawna opierała funkcjonowanie swojej energetyki i gospodarki na imporcie ropy z państw sojuszniczych, zwłaszcza z Wenezueli. Według dziennika weryfikacyjnego zgłoszone uprowadzenie prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro przez siły zbrojne USA w styczniu 2026 roku pozbawiło Kubę ważnego elementu tego zaplecza. Kubańska infrastruktura energetyczna od lat cierpi na chroniczny niedobór finansowania i przeciążenie, przez co jest szczególnie podatna na każde zakłócenie dostaw paliwa.

Blackout pogrążył wyspę w ciemności, gdy zabrakło paliwa Ogólnokrajowa awaria zasilania z 16 marca była jednym z najbardziej widocznych skutków trzymiesięcznej blokady ropy, wynika z relacji Reutersa i El País. Ponieważ paliwo nie docierało na wyspę, elektrownie nie mogły pracować z mocą wystarczającą do pokrycia zapotrzebowania w całym kraju. Blackout objął całą ludność Kuby, która według dziennika weryfikacyjnego liczy około 10 milionów osób. Na zdjęciach opublikowanych przez AFP i Reutersa widać mieszkańców Hawany zgromadzonych przed domami w czasie przerwy w dostawach prądu. Kryzys energetyczny pogłębił i tak trudną sytuację gospodarczą wyspy, gdzie od lat utrzymują się niedobory żywności, leków i podstawowych towarów. Jak podaje ANSA, rząd Kuby ogłosił też pakiet działań gospodarczych, którego częścią była decyzja o dopuszczeniu emigrantów do otwierania rachunków walutowych, co miało ograniczyć presję finansową.

Kubańczycy domagają się dialogu, choć przywódcy wymieniają groźby Mimo twardej retoryki Díaz-Canela Reuters podał we wtorek, że wielu zwykłych Kubańczyków opowiada się raczej za dialogiem z administracją Trumpa niż za konfrontacją. Sam Díaz-Canel potwierdził, według dziennika weryfikacyjnego, że odbywały się rozmowy z przedstawicielami administracji Trumpa w celu znalezienia rozwiązań kanałami dyplomatycznymi. Rozbieżność między publiczną postawą władz a preferencjami deklarowanymi przez część społeczeństwa pokazuje skalę frustracji Kubańczyków, którzy od lat żyją w warunkach niedostatku. El País przytoczył wypowiedź jednego z mieszkańców Kuby: „"¿Cómo es posible que en mi país escuchen a cualquiera, menos al pueblo?"” (Jak to możliwe, że w moim kraju słuchają kogokolwiek, tylko nie narodu?) — Cuban resident via El País Według dziennika weryfikacyjnego amerykański sekretarz stanu Marco Rubio opowiada się za zmianą władzy w Hawanie, co znacząco utrudniałoby osiągnięcie realnego postępu dyplomatycznego. Połączenie ekspansywnej retoryki Trumpa, przypisywanego Rubio stanowiska i blokady ropy pozostawia obecnie niewiele widocznej przestrzeni do wynegocjowania szybkiego obniżenia napięcia.

Słowa Trumpa o „przejęciu Kuby” zaostrzają spór Wypowiedź Trumpa, że spodziewa się mieć „zaszczyt przejęcia Kuby” – ujmując to jako możliwość wyzwolenia albo przejęcia wyspy – spotkała się z natychmiastową i zdecydowaną krytyką Hawany, wynika z relacji The Guardian i El País. Publiczna i jednoznaczna odpowiedź Díaz-Canela pokazała, że władze Kuby zamierzają przedstawiać presję ze strony USA jako akt agresji wymagający narodowego oporu. Komunistyczna Partia Kuby, której Díaz-Canel przewodzi jako pierwszy sekretarz obok funkcji prezydenta, historycznie wykorzystywała groźbę zagranicznej interwencji jako narzędzie mobilizacji wewnętrznej jedności. Blokada ropy, blackout i komentarze Trumpa stworzyły łącznie kryzys, który sprawdza zarówno zdolność rządu Kuby do opanowania niezadowolenia społecznego, jak i deklarowane cele Waszyngtonu w regionie. Nie jest jasne, czy nieformalne rozmowy potwierdzone przez Díaz-Canela przyniosą jakikolwiek konkretny rezultat, ponieważ brak potwierdzonych informacji o treści i postępie tych kontaktów.