Prezydent Karol Nawrocki zaprosił na zaprzysiężenie tylko dwoje z sześciu sędziów TK

Prezydent Karol Nawrocki zaprosił tylko dwoje z sześciu nowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego do złożenia ślubowania w Pałacu Prezydenckim w środę, 1 kwietnia 2026 roku. Pozostała czwórka nie otrzymała zaproszeń. Zaproszeni sędziowie to Magdalena Bentkowska, rekomendowana przez Polskie Stronnictwo Ludowe (termin na 11:00), oraz Dariusz Szostek, zgłoszony przez Polskę 2050 (termin na 11:30). O decyzji poinformowała najpierw dziennikarka „Faktów” TVN24 Katarzyna Kolenda-Zaleska, a następnie potwierdzili ją sami sędziowie w wypowiedziach dla mediów. Czworo sędziów, którzy nie dostali zaproszeń – Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda (rekomendowani przez Koalicję Obywatelską) oraz Anna Korwin-Piotrowska (rekomendowana przez Lewicę) – zostało wybranych przez Sejm w tej samej procedurze 13 marca 2026 roku. Kancelaria Prezydenta do wtorkowego wieczoru nie wydała oficjalnego komunikatu w tej sprawie.

Kancelaria krytykuje tryb wyboru sędziów Kancelaria Prezydenta wcześniej zgłaszała zastrzeżenia procesowe co do wyboru całej szóstki. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz wskazywał na zbyt szybki przebieg procedury. „Pewnie wszyscy się zgodzą, że sędziów najważniejszego Trybunału nie wybiera się w 48 godzin. Jeżeli Marszałek Sejmu ogłasza konkurs na sędziów TK w poniedziałek w południe, wyznacza termin do środy, po czym następuje błyskawiczne głosowanie na tych kandydatów, których wskazała koalicja rządząca – gdzie nie ma ani jednego konstytucjonalisty – to sprawie trzeba się przyjrzeć” — Rafał Leśkiewicz via Niezalezna.pl. Doradca prezydenta Sławomir Mazurek określił ruch Nawrockiego jako początek procesu uzupełniania wakatów w Trybunale, co ma przywrócić sprawność instytucji. „Działania obecnego rządu doprowadziły do paraliżu, a w zasadzie do bezpośredniego łamania konstytucji poprzez te działania związane z paraliżowaniem prac Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał musi w końcu zacząć funkcjonować. Potrzebujemy praworządności właśnie w tym obszarze” — Sławomir Mazurek via wpolityce.pl. Mazurek odmówił komentarza na temat sytuacji sędziów, którzy nie zostali zaproszeni. Przewodnicząca Polski 2050 i minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zarzuciła prezydentowi próbę skłócenia koalicji poprzez selektywne traktowanie sędziów.

Tusk zapowiada, że wszyscy sędziowie podejmą pracę Premier Donald Tusk, pytany o decyzję prezydenta podczas konferencji z premierem Irlandii Michealem Martinem, zareagował krótko, zapowiadając znalezienie rozwiązania. „O, jakie zaskoczenie. Nie, nie jestem zaskoczony. Tak jak już mówiłem, znajdziemy sposób na to, aby ci sędziowie mogli podjąć pracę” — Donald Tusk via Fakt24.pl. Tusk podkreślił, że rząd stoi na stanowisku, iż prezydentowi nie przysługuje w tej kwestii uznaniowość, a odebranie ślubowania jest obowiązkiem konstytucyjnym. „To nie jest kwestia widzimisię prezydenta. Zostali wybrani i są sędziami. Tak czy inaczej ślubowanie złożą” — Donald Tusk via Fakt24.pl. Koalicja rządząca ogłosiła plan awaryjny – jedną z opcji ma być zaprzysiężenie brakującej czwórki przed Zgromadzeniem Narodowym. Poseł KO Michał Szczerba ocenił postawę prezydenta jako „uzurpację kompetencji”, argumentując, że wybrani kandydaci są sędziami od momentu głosowania w Sejmie.

Sędzia Szostek: Odmowa ślubowania to rezygnacja Dariusz Szostek potwierdził w rozmowie z Onetem obecność na uroczystości. „Oczywiście wybieram się do Pałacu Prezydenckiego. Nie wyobrażam sobie innej decyzji. Odmowa złożenia ślubowania przed prezydentem jest równoznaczna z rezygnacją z bycia sędzią Trybunału Konstytucyjnego” — Dariusz Szostek via Do Rzeczy. Szostek nie chciał oceniać politycznego aspektu decyzji prezydenta, uznając to za niewłaściwe dla sędziego, wyraził jednak przypuszczenie, że prezydent Nawrocki ostatecznie zaprzysięży całą szóstkę. Mecenas Magdalena Bentkowska również potwierdziła obecność. Eksperci cytowani przez „Rzeczpospolitą” wskazują na dominujący w nauce pogląd, że status sędziego uzyskuje się z chwilą wyboru przez Sejm, a ślubowanie jest warunkiem dopuszczenia do orzekania. Blokowanie sędziów może narażać prezydenta na zarzut niedopełnienia obowiązków konstytucyjnych i odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu. W TK zasiada obecnie dziewięciu sędziów, a dodatkowe dwie osoby przybliżyłyby skład do kworum dziesięciu sędziów wymaganego do zwołania Zgromadzenia Ogólnego.

Spór o Trybunał Konstytucyjny trwa od 2015 roku, kiedy to zmiany wprowadzane przez Prawo i Sprawiedliwość zostały uznane przez krytyków za naruszające niezależność sądu. Obecna koalicja rządowa pod wodzą Donalda Tuska od grudnia 2023 r. dąży do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. 13 marca 2026 r. Sejm wybrał sześciu nowych sędziów, co spotkało się z krytyką opozycji i Pałacu Prezydenckiego ze względu na tempo prac. Według „Rzeczpospolitej” w TK orzeka obecnie tylko dziewięciu sędziów na piętnaście miejsc. W historii dochodziło już do zwłoki w zaprzysiężeniu – w 2007 roku prezydent Lech Kaczyński odebrał ślubowanie od sędzi Lidii Bagińskiej po kilkudziesięciu dniach oczekiwania.

Kluczowe wydarzenia w sporze o sędziów TK: — ; — ; —