Prezes INEM krytykuje strajk z 2024 roku i zapowiada modernizację pogotowia

Luís Cabral, prezes portugalskiego Krajowego Instytutu Ratownictwa Medycznego (INEM), oświadczył 31 marca 2026 r. przed parlamentarną komisją śledczą, że strajk techników ratownictwa medycznego z 2024 r. stanowił „poważne uchybienie etyczne”. Jednocześnie ogłosił szeroko zakrojony plan modernizacji, który obejmuje potrojenie liczby karetek pogotowia w Lizbonie oraz wyposażenie całej floty w tablety z funkcją geolokalizacji. Cabral, który objął stanowisko prezesa INEM w listopadzie 2025 r., składał wyjaśnienia przez blisko pięć godzin przed CPI, powołaną do zbadania działań instytutu podczas strajku pod koniec 2024 r. oraz jego relacji z nadzorem rządowym od 2019 r. Przesłuchanie odbyło się w dniu rozpoczęcia nowego, bezterminowego strajku tych samych pracowników, tym razem dotyczącego prac administracyjnych. Cabral określił ten protest jako „niesprawiedliwy i bezzasadny”, co zwiastuje konfrontację między kierownictwem INEM a związkiem zawodowym reprezentującym dwie trzecie personelu instytutu. Trzy zgony powiązane z opóźnieniami podczas strajku w 2024 rokuCabral poinformował posłów, że podczas strajku trwającego od 30 października do 4 listopada 2024 r. INEM „po prostu przestał odbierać połączenia”, a instytut „zawiódł, nie będąc w stanie przyjmować zgłoszeń i wysyłać jednostek ratunkowych”. Według ustaleń Generalnego Inspektoratu Działań w Służbie Zdrowia (IGAS), w okresie strajku odnotowano 12 zgonów, z których trzy powiązano z opóźnieniami w udzieleniu pomocy. Cabral zaznaczył, że jego potępienie działań techników jest osobistą oceną jako lekarza i menedżera — w czasie strajku pracował na Azorach — a nie oficjalnym stanowiskiem instytucjonalnym INEM. „W tamtym dniu przekroczono granice, wykazując wyraźny brak etyki” — Luís Cabral via Observador Argumentował, że pracownicy służby zdrowia mają szczególne zobowiązania, niezależnie od słuszności swoich postulatów płacowych. „Przedstawiciele zawodów medycznych wiedzą, że bez względu na to, jak sprawiedliwe są ich żądania, istnieją granice, których nie wolno przekraczać pod rygorem wyrządzenia szkody tym, którzy potrzebują pomocy i nie mają alternatywy” — Luís Cabral via Observador Cabral dodał, że gdyby identyczny strajk wybuchł obecnie, „nie przyniósłby takich samych skutków” dzięki wyznaczeniu zakresu usług minimalnych, co polecił zrobić natychmiast po otrzymaniu zawiadomienia o obecnym proteście.Kluczowe wydarzenia w kryzysie INEM: — ; — ; — ; — Liczba karetek w Lizbonie wzrośnie trzykrotnie, tablety w każdym pojeździeW dniu przesłuchania INEM ogłosił uruchomienie o północy 12 nowych Punktów Ratownictwa Medycznego (PEM) w Lizbonie. Do końca kwietnia 2026 r. ich liczba ma wzrosnąć do 18, wobec dotychczasowych sześciu, co oznacza trzykrotne zwiększenie potencjału. Cabral przyznał przed komisją, że z powodu braków kadrowych w Lizbonie zdarzały się momenty, gdy dyżurowały tylko cztery karetki zamiast planowanych 14. Zdecydowano, że instytut nie będzie czekać na zakończenie rekrutacji techników i podpisze umowy bezpośrednio ze strażą pożarną. Cabral zapowiedział zakup 1600 tabletów dla wszystkich jednostek ratunkowych; przetarg na oprogramowanie kończy się w najbliższy piątek, a pierwsze pojazdy z systemem geolokalizacji wyjadą na ulice przed końcem kwietnia 2026 r. Przyznał, że obecnie INEM nie posiada aktywnego, ciągłego systemu śledzenia floty — lokalizacja jest możliwa tylko przez sieć awaryjną SIRESP, a dokumentacja operacyjna zależy od ręcznego wprowadzania danych przez operatorów. Instytut podał również, że w centrach koordynacji CODU, po zmianach kadrowych, średni czas oczekiwania na połączenie spadł z dwóch minut do 14 sekund. Centralna Administracja Systemu Zdrowia przekazała INEM w 2026 r. 10 mln euro, które trafiły już do jednostek straży pożarnej wspierających system, choć Cabral ostrzegł, że instytut nadal boryka się z „chronicznym deficytem”.Wydolność ratownictwa medycznego w Lizbonie: Aktywne Punkty Ratownictwa Medycznego (PEM) (before: 6 punktów (przed 31 marca 2026), after: 18 punktów planowanych do końca kwietnia 2026); Średni czas oczekiwania w CODU (before: 2 minuty, after: 14 sekund) Start nowego strajku przy fiasku rekrutacjiNowy, bezterminowy strajk ogłoszony przez Związek Techników Ratownictwa Przedszpitalnego (STEPH) 31 marca 2026 r. dotyczy prac administracyjnych. Według prezesa związku, Rui Lázaro, frekwencja jest niemal stuprocentowa. Lázaro wyjaśnił agencji Lusa, że protest ma na celu dezorganizację pracy zarządu INEM — np. uniemożliwienie zbierania danych statystycznych — bez wpływu na pomoc udzielaną obywatelom. Postulaty związku dotyczą braku wdrożenia trzech protokołów farmakologicznych (w zakresie leczenia bólu, zatruć i zatrzymania krążenia) oraz ograniczania kompetencji techników. Lázaro stwierdził, że minister zdrowia Ana Paula Martins skontaktowała się ze związkiem po zapowiedzi strajku, obiecując kontakt ze strony Cabrala, jednak przez trzy tygodnie prezes INEM nie podjął rozmów. „Minęły trzy tygodnie i wciąż nie mamy kontaktu ze strony pana prezesa INEM, co pozwala nam przypuszczać, że będziemy musieli podjąć kolejne działania protestacyjne” — Rui Lázaro via Correio da Manhã Sytuację kadrową komplikuje fakt, że w konkursie na 200 nowych techników dla Regionu Lizbony, Doliny Tagu i Alentejo na placu boju pozostało jedynie 68 kandydatów, a część z nich może jeszcze odpaść podczas szkolenia. Cabral zapowiedział, że nie będzie czekał na rozstrzygnięcie tego procesu i oprze rozbudowę sieci w Lizbonie na współpracy ze strażakami.Portugalskie ratownictwo przedszpitalne powstało w 1964 r. Nowoczesny system w kontynentalnej części kraju działa jako SIEM (Zintegrowany System Ratownictwa Medycznego), zarządzany przez INEM wspólnie ze strażą pożarną i Czerwonym Krzyżem. Parlamentarna komisja śledcza została powołana w lipcu 2025 r. z inicjatywy partii Liberalna Inicjatywa (IL). Tworzy ją 24 posłów badających kwestie finansowe i techniczne instytutu, ze szczególnym uwzględnieniem strajku z 2024 r. i nadzoru rządowego od 2019 r.