UE i Australia sfinalizowały umowę handlową po ośmiu latach rozmów

Unia Europejska i Australia zakończyły negocjacje kompleksowej umowy o wolnym handlu 24 marca 2026 roku. Informację ogłosili wspólnie w Canberze przewodnicząca Komisji UE Ursula von der Leyen oraz premier Australii Anthony Albanese. Zawarcie porozumienia zajęło około ośmiu lat negocjacji. Umowa obniży cła i bariery handlowe w szerokim zakresie towarów i usług. Komisja Europejska szacuje, że europejskie firmy zaoszczędzą dzięki temu 1 mld euro rocznie na cłach. Porozumienie ułatwia firmom z UE dostęp do australijskiego rynku usług profesjonalnych, transportu morskiego i usług biznesowych. Australia uzyska natomiast szersze prawa eksportowe dla wina, owoców morza i produktów rolnych, w tym wołowiny. Równolegle z umową handlową ogłoszono nowe partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obrony, obejmujące ryzyka cybernetyczne, zagrożenia hybrydowe i zagraniczną manipulację informacją. Von der Leyen przedstawiła porozumienie jako bezpośrednią odpowiedź na zmieniające się globalne otoczenie handlowe, kształtowane przez kampanię celną prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa oraz rosnącą asertywność Chin.

„Wysyłamy do reszty świata wyraźny sygnał, że w czasach turbulencji najważniejsze są przyjaźń i współpraca” — Ursula von der Leyen via SRF News

Negocjacje handlowe między UE a Australią rozpoczęły się około 2018 roku, jednak w kolejnych latach wielokrotnie wyhamowywały i załamywały się, jak wynika z rezultatów wyszukiwania w internecie. Według korespondenta SRF News Ursa Wälterlina polityczna niestabilność wywołana polityką celną Trumpa wyraźnie przyspieszyła ich finał. Porozumienie z Australią jest drugą dużą umową handlową, którą Komisja Europejska domknęła w 2026 roku, po wcześniejszym porozumieniu z Indiami. Umowa UE–Mercosur, obejmująca Brazylię, Argentynę, Paragwaj i Urugwaj, ma wejść tymczasowo w życie 1 maja 2026 roku. Porozumienie CETA z Kanadą, które weszło w życie w 2017 roku, zwiększyło dwustronny handel o 25 proc. i przynosi 590 mln euro rocznych oszczędności celnych, podała stacja N-tv.

Australijskie surowce dają UE alternatywę wobec Chin Strategiczny wymiar porozumienia wykracza daleko poza standardowy dostęp do rynku. W kalkulacjach UE centralne miejsce zajmuje Australia jako dostawca surowców krytycznych. Jak podał „Frankfurter Allgemeine”, Australia wydobywa niemal połowę światowego litu i jest znaczącym producentem metali ziem rzadkich. Kraj ten może dostarczyć Unii dwie trzecie surowców, które UE sklasyfikowała jako strategiczne i krytyczne. Umowa nie tylko zabezpiecza dostęp UE do australijskich złóż, lecz także ustanawia współpracę przy dalszym przetwarzaniu tych surowców. Ten segment pozostaje obecnie niemal całkowicie zdominowany przez Chiny. Australia jest już największym dostawcą litu do UE. Ten metal ma podstawowe znaczenie dla produkcji baterii w przemyśle motoryzacyjnym i sektorach związanych z transformacją energetyczną. Porozumienie pozwala więc UE jednocześnie ograniczać zależność od dwóch trudnych partnerów: od Stanów Zjednoczonych w handlu i od Chin w przetwarzaniu surowców. Wśród branż, które według Komisji Europejskiej mają skorzystać na umowie, są przemysł maszynowy, chemiczny, motoryzacyjny i rolnictwo.

Dane o skali znoszenia ceł różnią się w zależności od źródła Skala liberalizacji celnej w ramach porozumienia jest przedstawiana odmiennie w różnych źródłach i obie liczby wymagają uwagi. Według rezultatów wyszukiwania w internecie, powołujących się na Reutersa, umowa zniesie ponad 99 proc. ceł na eksport unijnych towarów do Australii. Z kolei N-tv przywołuje przykład CETA, aby pokazać, jak może wyglądać wzrost handlu, nie odnosząc wskaźnika 99 proc. bezpośrednio do umowy z Australią. To właśnie N-tv cytowała szacunek Komisji Europejskiej mówiący o 1 mld euro rocznych oszczędności celnych dla europejskich eksporterów. Australia, licząca około 27 mln mieszkańców, zajmuje obecnie 20. miejsce wśród najważniejszych partnerów handlowych UE, podał „Frankfurter Allgemeine”. To czyni z niej partnera umiarkowanie ważnego gospodarczo, ale istotnego symbolicznie. Umowa nadal wymaga ratyfikacji przez Parlament Europejski. Ten etap niesie ryzyko polityczne, ponieważ europosłowie Zielonych wcześniej opóźniali ratyfikację umowy Mercosur.

CETA (Kanada): 590,000,000, UE–Australia (prognoza): 1,000,000,000

UE przyspiesza budowę nowej sieci partnerów handlowych Umowa z Australią wpisuje się w szerszą i przyspieszającą strategię UE, której celem jest dywersyfikacja relacji handlowych w odpowiedzi na kampanię celną Trumpa wobec partnerów na świecie. „Frankfurter Allgemeine” napisał, że pod dużą presją toczą się negocjacje z Tajlandią, Malezją, Filipinami i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Komisja już teraz określa 2026 rok jako udany dla polityki handlowej, niezależnie od wyniku tych rozmów. N-tv zestawiła to z wystąpieniem premiera Kanady Marka Carneya na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos. Carney apelował tam, aby średnie gospodarki, w tym Kanada, Niemcy i Australia, pogłębiały w obecnej epoce więzi handlowe i współpracę. Porozumienie spotkało się w samej Australii z krytyką prawicowej opozycji. Jej przedstawiciele argumentowali, że australijscy rolnicy otrzymali mniej korzystne warunki eksportu wołowiny, niż zabiegali – 30 tys. ton rocznie zamiast oczekiwanych 50 tys. ton – podczas gdy chronione zostały europejskie prawa do produkcji Prosecco. Europejskie organizacje rolnicze również mają analizować przepisy zwiększające import mięsa. Mimo tych napięć „Süddeutsche Zeitung” ocenił, że możliwości tworzone przez umowę przeważają nad ryzykiem, a rozbudowa sieci handlowej UE jest właściwym kierunkiem strategicznym dla Wspólnoty.

Kamienie milowe unijnych umów handlowych w latach 2025–2026: — ; — ; —