Kanclerz Merz i prezydent Lula zacieśniają strategiczne relacje w Hanowerze

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz oraz prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva przeprowadzili w poniedziałek w Hanowerze trzecią rundę konsultacji międzyrządowych, deklarując pogłębienie strategicznego partnerstwa w handlu, sektorze surowcowym, ochronie klimatu, sztucznej inteligencji i zbrojeniach. W pałacu Herrenhausen, pod hasłem „Wspólnie na rzecz inkluzywnego wzrostu, zatrudnienia, pokoju i bezpieczeństwa”, liderzy podpisali szereg listów intencyjnych. Merz określił relacje obu krajów jako „silne” i „dynamiczne”, zaznaczając, że ich bliskość jest „bardziej potrzebna niż kiedykolwiek w czasach fundamentalnych zmian porządku światowego”. Wydarzenie towarzyszyło inauguracji targów przemysłowych Hannover Messe, których Brazylia jest tegorocznym partnerem. Merz zapowiedział dążenie do podwojenia wolumenu wymiany handlowej w najbliższych latach, a obie strony zgodziły się na wznowienie negocjacji w sprawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Umowa UE-Mercosur fundamentem wzrostu handlu Kluczowym punktem agendy gospodarczej było planowane tymczasowe wejście w życie umowy o wolnym handlu UE-Mercosur z dniem 1 maja 2026 roku. Merz uznał to za „wspólny sukces”, podkreślając dążenie do wielostronnego ładu gospodarczego opartego na zasadach i minimalizacji barier celnych. Prezydent Lula przedstawił Brazylię jako wiarygodnego dostawcę surowców krytycznych. Wskazał, że choć jedynie około 30 (%) — zmapowanego potencjału mineralnego Brazylii zostało dotychczas zbadane, kraj ten już teraz posiada największe na świecie zasoby niobu, drugie co do wielkości złoża grafitu i metali ziem rzadkich oraz trzecie złoża niklu. „„Surowce te muszą służyć jako napęd rozwoju gospodarczego i społecznego”” — Luiz Inácio Lula da Silva via Reuters. Lula opowiedział się za transferem technologii i tworzeniem mocy przetwórczych wewnątrz Brazylii. Obie strony zadeklarowały również zacieśnienie współpracy w dziedzinie etanolu. Merz, wskazując na pionierską rolę Brazylii w paliwach syntetycznych, zapowiedział lobbowanie w UE na rzecz złagodzenia restrykcji dotyczących silników spalinowych. Niemcy podziękowały również Brazylii za wsparcie kandydatury na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Krytyka polityki Donalda Trumpa i postulaty reform ONZ Lula wykorzystał forum w Hanowerze do ostrej krytyki polityki zagranicznej prezydenta USA Donalda Trumpa. Potępił decyzję o wykluczeniu RPA z nadchodzącego szczytu G20 na Florydzie, informując, że doradzał prezydentowi Cyrilowi Ramaphosie udział w wydarzeniu mimo braku zaproszenia. „„Jeśli dziś wyrzucicie RPA, jutro wyrzucone zostaną Niemcy i Brazylia”” — Luiz Inácio Lula da Silva via Der Tagesspiegel. Donald Trump argumentował swoją decyzję o nieobecności RPA na szczycie w Miami rzekomym ludobójstwem białych farmerów – oskarżenia te rząd RPA i eksperci kategorycznie odrzucają. Dzień wcześniej Lula nazwał trwającą wojnę z udziałem USA i Izraela przeciwko Iranowi „szaleństwem”. Merz i Lula wspólnie wezwali do reformy ONZ, domagając się stałych miejsc w Radzie Bezpieczeństwa dla swoich krajów, co od dekad jest blokowane przez obecnych stałych członków posiadających prawo weta.

Niemcy i Brazylia od lat prowadzą konsultacje międzyrządowe jako stały format dyplomatyczny; poniedziałkowe spotkanie było trzecią taką rundą. Negocjacje umowy handlowej UE-Mercosur trwały ponad 20 lat. Skład stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ – USA, Chiny, Rosja, Wielka Brytania i Francja – pozostaje niezmienny od zakończenia II wojny światowej, a dotychczasowe próby reformy kończyły się niepowodzeniem. Brazylia od dawna aspiruje do roli lidera Globalnego Południa.

Kulisy wizyty: brazylijska kiełbasa i protokół na targach Konsultacje zakończyły się akcentem kulinarnym. Prezydent Lula wyraził żal, że nie udało mu się spróbować tradycyjnej niemieckiej kiełbasy z ulicznej budki, co czynił podczas wizyt u Angeli Merkel. Kanclerz Merz zareagował na to życzenie, zlecając przygotowanie wyboru specjałów w pałacu Herrenhausen, w tym wołowej currywurst oraz wieprzowej bratwurst. „„Żałuję jedynie, że nie przejeżdżałem obok żadnego stanowiska z bratwurstami”” — Luiz Inácio Lula da Silva via ZEIT ONLINE. Podczas konferencji Lula zasugerował Merzowi, by ten przywiózł mu porcję kiełbasy podczas planowanej wizyty w Brazylii. Do drobnego zamieszania doszło podczas zwiedzania Hannover Messe, gdy obaj liderzy niespodziewanie rozdzielili się w trakcie tradycyjnego obchodu stoisk. Choć przedstawiciele targów uznali to za bezprecedensowe odejście od protokołu, strona rządowa wyjaśniła, że była to obopólna decyzja mająca na celu nadrobienie opóźnień w grafiku. Merz podsumował nadzieje na przyszłość relacji, nawiązując do faktu, że pierwszy zakład Volkswagena poza Niemcami powstał właśnie w Brazylii. „„Życzę naszemu partnerstwu takiej niezawodności, z jaką przez dekady Garbus poruszał się po drogach”” — Friedrich Merz via Handelsblatt.