Szef greckiej dyplomacji leci do Bengazi. Spotka się z Haftarem i otworzy konsulat

Grecki minister spraw zagranicznych Giorgos Gerapetritis ma w sobotę, 28 marca 2026 r., udać się do Bengazi w Libii, gdzie spotka się z marszałkiem Khalifą Haftarem, dowódcą Libijskiej Armii Narodowej. Wizyta, ogłoszona w piątek, 27 marca, oznacza ważny kontakt dyplomatyczny między Atenami a Bengazi. Gerapetritis weźmie też udział w uroczystości otwarcia nowego gmachu Konsulatu Generalnego Grecji w Bengazi podczas tej samej podróży. Podwójny cel wizyty – rozmowy wojskowe i polityczne na wysokim szczeblu oraz ceremonia konsularna – pokazuje, że Grecja chce utrzymywać aktywne kanały dyplomatyczne w podzielonym politycznie kraju. Wyjazd potwierdziły rano 27 marca dwa greckie serwisy informacyjne, Nautical and Commercial News oraz SKAI.

Wizyta w Trypolisie kilka dni później, 1 kwietnia Po wizycie w Bengazi Gerapetritis ma udać się do Trypolisu w środę, 1 kwietnia 2026 r., na spotkania z libijskimi urzędnikami. Obie wizyty – w Bengazi na wschodzie i w Trypolisie na zachodzie – odzwierciedlają podział libijskich władz, które kontrolują osobno oba miasta. W źródłowych tekstach nie podano konkretnych nazwisk urzędników z Trypolisu. Następujące po sobie wizyty w obu ośrodkach władzy sygnalizują, że Ateny chcą rozmawiać ze wszystkimi ważnymi libijskimi stronami. Grecja utrzymuje kontakty dyplomatyczne z obiema stronami libijskiego podziału politycznego, a otwarcie konsulatu w Bengazi pokazuje konkretne zaangażowanie instytucjonalne we wschodniej części kraju. Zaplanowanie wizyty w Trypolisie zaledwie cztery dni po spotkaniu w Bengazi sugeruje skoordynowaną akcję dyplomatyczną, a nie pojedyncze kontakty.

Haftar dowodzi wschodnią Libią z bazy w Tobruku Khalifa Haftar, urodzony 7 listopada 1943 r., jest libijskim oficerem i politykiem, który dowodzi Libijską Armią Narodową z bazy w Tobruku we wschodniej Libii. Jego siły kontrolują znaczną część wschodniej i południowej Libii, co czyni go jedną z najważniejszych postaci w trwającym rozbiciu politycznym kraju. Spotkanie z greckim ministrem spraw zagranicznych ma znaczenie ze względu na wpływ Haftara na bezpieczeństwo morskie w centralnej części Morza Śródziemnego, a więc w regionie bezpośrednio istotnym strategicznie dla Grecji. Libia jest podzielona między rywalizujące administracje od upadku Muammara Kaddafiego w 2011 r., z uznawanym przez społeczność międzynarodową rządem z siedzibą w Trypolisie na zachodzie i władzami związanymi z Haftarem na wschodzie. Grecja ma granice morskie i nakładające się interesy na Morzu Śródziemnym z Libią, a oba państwa kilkakrotnie spierały się o konkurencyjne roszczenia dotyczące delimitacji morskiej, zwłaszcza po memorandum z 2019 r. między Turcją a rządem w Trypolisie, które Grecja uznała za nielegalne. Greckie kontakty dyplomatyczne z obiema libijskimi frakcjami były stałym elementem polityki zagranicznej Aten w latach po rozpadzie libijskich struktur państwowych. Interes Grecji w stabilnych relacjach z Bengazi łączy się też z prawami do eksploracji złóż energii i przepływami migracyjnymi przez centralną część Morza Śródziemnego, a oba te obszary zależą od sytuacji we wschodniej Libii.

Grecja zachowuje neutralność wobec konfliktu z Iranem, mówił Gerapetritis Wizyty w Bengazi i Trypolisie wpisują się w szerszą aktywność dyplomatyczną Gerapetritisa na kilku regionalnych frontach. 16 marca 2026 r. powiedział on, że Grecja nie zamierza angażować się w amerykańsko-izraelską operację wojskową przeciwko Iranowi. Kilka dni później, 17 marca, wyraził zaniepokojenie wpływem konfliktu na żeglugę, stwierdzając, że odrębne porozumienia regulujące przepływ przez cieśninę Ormuz nie są z punktu widzenia Grecji optymalne, biorąc pod uwagę dużą skalę krajowego sektora żeglugowego. Podróż do Libii wpisuje się więc w szerszy wzorzec greckiej aktywności dyplomatycznej nastawionej na zarządzanie regionalną niestabilnością poprzez bezpośrednie kontakty. Gerapetritis jest ministrem spraw zagranicznych Grecji od czerwca 2023 r.; wcześniej pełnił funkcje ministerialne w resorcie infrastruktury oraz był ministrem stanu. Jego wizyta w Libii należy do ważniejszych dwustronnych kontaktów wysokiego rangą greckiego urzędnika z libijskimi władzami w obecnym okresie.

[{"dateISO": "2026-03-28", "date": "28 marca 2026", "event": "Spotkanie z marszałkiem Haftarem, Bengazi"}, {"dateISO": "2026-03-28", "date": "28 marca 2026", "event": "Otwarcie gmachu Konsulatu Generalnego Grecji, Bengazi"}, {"dateISO": "2026-04-01", "date": "1 kwietnia 2026", "event": "Spotkania z libijskimi urzędnikami, Trypolis"}]