Péter Magyar żąda dymisji prezydenta Sulyoka i zapowiada reformę mediów

Péter Magyar, przyszły premier Węgier, którego partia TISZA odniosła zdecydowane zwycięstwo w wyborach parlamentarnych 12 kwietnia, zażądał w środę dymisji prezydenta Tamása Sulyoka, uznając go za niegodnego sprawowanego urzędu. Zapowiedział również zawieszenie emisji serwisów informacyjnych w mediach państwowych po utworzeniu rządu. Magyar spotkał się z Sulyokiem w budapeszteńskim Pałacu Sándora 15 kwietnia, po czym prezydent obiecał powierzyć mu misję tworzenia rządu. Spotkanie odbyło się w czasie, gdy na Węgrzech rozpoczęło się formalne przekazywanie władzy po historycznym sukcesie TISZA, który zakończył 16 lat rządów Viktora Orbána. Magyar określił Sulyoka mianem marionetki reżimu Orbána i stwierdził, że prezydent nie jest w stanie pełnić roli autorytetu moralnego ani strażnika prawa. Przyszły premier opisał jednak trwającą 40 minut rozmowę jako uprzejmą, przekazując dziennikarzom, że poinformował Sulyoka, by nie traktował żądania dymisji osobiście.Viktor Orbán sprawuje funkcję premiera Węgier od 2010 roku, wcześniej piastował ten urząd w latach 1998–2002. Jego rządy systematycznie zmieniały ład konstytucyjny i instytucjonalny Węgier, obsadzając Trybunał Konstytucyjny, prokuraturę oraz media publiczne lojalistami. Tamás Sulyok, były przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego, został prezydentem w 2024 roku po rezygnacji Katalin Novák w związku ze skandalem dotyczącym ułaskawienia w sprawie o nadużycia — tym samym, który wyniósł Magyara na scenę polityczną. TISZA uzyskała większość dwóch trzecich głosów w nowym parlamencie, co daje Magyarowi konstytucyjne narzędzia do zmiany ustaw i odwoływania urzędników mianowanych za czasów Orbána.„Biorąc pod uwagę wyraźny wynik wyborów, zaproponuje on Magyara na urząd premiera podczas sesji inauguracyjnej parlamentu.” — Péter Magyar via ReutersMagyar ostrzegł, że jeśli Sulyok odmówi dobrowolnej rezygnacji, jego rząd wykorzysta większość parlamentarną do zmiany konstytucji i usunięcia go z urzędu. Wymienił Sulyoka obok Prokuratora Generalnego i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego jako urzędników będących nielegalnymi pozostałościami systemu Orbána. Kadencja Sulyoka kończy się za trzy lata, jednak Magyar argumentował, że prezydentowi brakuje legitymacji demokratycznej do jej kontynuowania. Według doniesień Neue Zürcher Zeitung, Sulyok ma rozważać ustąpienie. Prezydent zachowuje prawo do kierowania projektów ustaw do Trybunału Konstytucyjnego, składającego się wyłącznie z prawników bliskich Orbánowi, co mogłoby znacząco blokować agendę nowego rządu.Magyar nazywa media państwowe „fabryką kłamstw”Magyar pojawił się w środę w telewizji publicznej M1 oraz w Radiu Kossuth po raz pierwszy od ponad półtora roku. Wykorzystał ten czas na ogłoszenie planu zawieszenia programów informacyjnych w obu mediach po objęciu władzy. Opisał media państwowe jako „fabrykę kłamstw”, która szerzyła propagandę wojenną rządu Orbána i zastraszała społeczeństwo. Magyar zapowiedział, że po sformowaniu rządu przyjęta zostanie nowa ustawa medialna, powstanie nowy organ regulacyjny oraz stworzone zostaną warunki profesjonalne niezbędne do niezależnego funkcjonowania nadawcy publicznego. Gdy prowadzący w M1 zauważył, że zawieszenie emisji byłoby sprzeczne z obecnym prawem, Magyar odpowiedział, że to sytuacja przypominająca złodzieja wzywającego policję, argumentując, że nadawca sam od lat naruszał wymóg neutralności.„Każdy Węgier zasługuje na media publiczne przekazujące rzeczywistość, dlatego potrzebna będzie nowa ustawa medialna, nowy organ regulacyjny i stworzenie niezbędnych warunków profesjonalnych, aby media publiczne naprawdę wypełniały swoją funkcję.” — Péter Magyar via Mediafax.roMagyar przypomniał, że jego ostatni występ w mediach publicznych miał miejsce 26 września 2024 roku i stwierdził, że dopiero głosy ponad 3.3 million (wyborców, którzy poparli TISZA w wyborach z 12 kwietnia) — 3,3 miliona Węgrów pozwoliły mu ponownie pojawić się na antenie. Prezenter M1 zakwestionował tę wersję, twierdząc, że stacja kontaktowała się z nim jeszcze 26 stycznia i wysyłała zaproszenia przez siedem kolejnych dni. Magyar zbagatelizował tę wymianę zdań, mówiąc, że nie żywi urazy, mimo że kanał obrażał go i jego rodzinę. Przedstawił również szersze zobowiązania wyborcze: utrzymanie i rozszerzenie obniżek taryf za usługi komunalne, odzyskanie 17 billion (euro z funduszy unijnych zamrożonych z powodu naruszeń praworządności za rządów Orbána) — 17 miliardów euro oraz zwiększenie wydatków na obronność.Zapasy paliw poniżej norm unijnych, planowane rozmowy z MOLMagyar wskazał bezpieczeństwo paliwowe jako priorytet okresu przejściowego, zapowiadając rozmowy z kierownictwem koncernu naftowego MOL w najbliższych dniach. Strategiczne rezerwy ropy i produktów naftowych Węgier spadły gwałtownie do poziomu odpowiadającego 44 dniom importu netto pod koniec marca 2026 roku (z 91 dni pod koniec lutego), zgodnie z danymi Węgierskiego Stowarzyszenia Magazynowania Węglowodorów. W połowie kwietnia stowarzyszenie poinformowało o trwającym uzupełnianiu zapasów, które wzrosły do 53 dni — co wciąż pozostaje poniżej progu 90 dni wymaganego przez unijne przepisy.2026-02: 91, 2026-03: 44, 2026-04: 53Spadek był spowodowany wstrzymaniem dostaw przez rurociąg Drużba biegnący przez Ukrainę. Przedstawiciele MOL przekazali agencji Reuters, że dostawy są kontynuowane przez rurociąg adriatycki, a dystrybucja paliw na Węgrzech nie została zakłócona dzięki umowom z Libią, Kazachstanem, Norwegią, Arabią Saudyjską i USA. Spółka zauważyła też, że rafineria Dunaj pracuje ze zmniejszoną wydajnością po pożarze w październiku. Magyar wyraził nadzieję na wznowienie przesyłu Drużbą do końca kwietnia, lecz zastrzegł, że uzupełnianie rezerw potrwa dłużej.„Najważniejsze jest zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw w nadchodzących tygodniach pod rządami ustępującego gabinetu, a następnie w pierwszych dniach rządu TISZA.” — Péter Magyar via ReutersMagyar obarczył odpowiedzialnością za stan rezerw odchodzącą administrację Orbána, twierdząc, że ponosi ona ogromną odpowiedzialność za decyzje podejmowane w ciągu najbliższych 20–30 dni. Inauguracyjna sesja nowego parlamentu ma się odbyć 6 lub 7 maja 2026 roku. Zgodnie z konstytucją parlament musi zebrać się w ciągu 30 dni od wyborów, czyli najpóźniej do 12 maja. Podczas tej sesji prezydent formalnie zaproponuje kandydata na premiera, który zostanie następnie wybrany przez posłów.