Węgry: Péter Magyar przejmuje władzę, koniec 16 lat rządów Viktora Orbána

Węgierska opozycyjna partia TISZA, kierowana przez Pétera Magyara, zdobyła większość konstytucyjną w niedzielnych wyborach parlamentarnych. Ugrupowanie uzyskało 138 ze 199 mandatów, kładąc kres 16-letnim rządom Fideszu pod wodzą Viktora Orbána. Według danych z niemal 99 procent obwodów, TISZA otrzymała 53,2 proc. głosów, podczas gdy Fidesz zdobył 55 mandatów przy poparciu na poziomie 38,3 proc. Próg wyborczy przekroczyła również prawicowa formacja Mi Hazánk, która wprowadzi do Zgromadzenia Narodowego 6 posłów (5,9 proc. głosów). Do parlamentu nie weszło żadne ugrupowanie lewicowe, zielone ani liberalne. Taki rozkład sił daje formacji Magyara większość niezbędną do nowelizacji konstytucji i modyfikacji aktów prawnych uchwalonych za rządów Orbána.

TISZA: 138, Fidesz-KDNP: 55, Mi Hazánk: 6

Viktor Orbán i Fidesz doszli do władzy na Węgrzech w 2010 roku i rządzili nieprzerwanie przez 16 lat. W tym czasie Budapeszt stał się głównym odbiorcą chińskich inwestycji w Europie, przyciągając kapitał od takich gigantów jak producent samochodów elektrycznych BYD czy producent akumulatorów CATL. Unia Europejska częściowo zamroziła fundusze dla Węgier w związku z zarzutami o naruszanie praworządności przez administrację Orbána. Péter Magyar, z wykształcenia prawnik, wywodzi się ze środowiska politycznego Fideszu, a następnie założył partię TISZA, którą poprowadził do zwycięstwa w 2026 roku.

Europejscy liderzy z zadowoleniem o końcu ery Orbána Liderzy europejscy szybko zareagowali na wyniki głosowania. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz określił rezultat jako sygnał przeciwko prawicowemu populizmowi na całym kontynencie. Podczas poniedziałkowej konferencji prasowej w Berlinie Merz wyraził ulgę i osobistą wdzięczność z powodu jednoznacznego wyniku wyborów. „Prawicowy populizm poniósł wczoraj na Węgrzech dotkliwą porażkę i nie dotyczy to tylko Węgier — z tego kraju płynie bardzo jasny sygnał przeciwko prawicowemu populizmowi na całym świecie” — Friedrich Merz dla Deutsche Welle. Kanclerz ocenił również, że wynik ten dowodzi odporności demokratycznych społeczeństw na rosyjską propagandę i zewnętrzne próby wpływania na procesy wyborcze. Premier Polski Donald Tusk, przebywający z wizytą w Korei Południowej, skomentował sukces opozycji w serwisie X. „Węgry, Polska, Europa. Znowu razem! Wielkie zwycięstwo, drodzy przyjaciele!” — Donald Tusk za pośrednictwem Do Rzeczy. Tusk zakończył wpis węgierskim hasłem „Ruszkik haza!” (Rosjanie do domu!), nawiązując do sloganów obecnych na demonstracjach opozycji w trakcie kampanii.

Warszawa liczy na odblokowanie unijnych funduszy Przedstawiciele polskiego rządu przystąpili do analizy praktycznych skutków zmiany władzy w Budapeszcie. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz stwierdził, że wynik ten oznacza „zmianę na lepsze w kontekście bezpieczeństwa Polski”. Polityk wskazał, że 2 (miliardy PLN) — oczekiwany zwrot z UE za polski sprzęt wojskowy przekazany Ukrainie zwrot z funduszy europejskich za wsparcie militarne dla Kijowa stał się obecnie „bardzo realny”. „Zwrot 2 miliardów z pieniędzy europejskich dla polskiej armii — teraz to staje się pewnie bardzo realne. Myślę, że wkrótce nastąpi zmiana tej decyzji na poziomie europejskim, jak tylko powstanie nowy rząd” — Władysław Kosiniak-Kamysz za pośrednictwem Do Rzeczy. Kosiniak-Kamysz dodał, że za rządów Orbána wektory bezpieczeństwa Węgier były „bardziej zwrócone ku Moskwie” niż ku Warszawie czy Brukseli. Szymon Midera, prezes zarządu PKO Banku Polskiego, wyraził nadzieję na bardziej przewidywalne otoczenie regulacyjne na Węgrzech, co ma znaczenie w kontekście planowanej ekspansji banku w tym kraju. Rzecznik chińskiego MSZ, Guo Jiakun, również pogratulował partii TISZA i zadeklarował chęć utrzymaia bliskich kontaktów na wysokim szczeblu, wzmocnienia zaufania politycznego oraz rozszerzenia praktycznej współpracy. Jest to istotny sygnał, biorąc pod uwagę, że pod rządami Orbána Węgry były najbliższym partnerem Pekinu w Unii Europejskiej.

PiS zapowiada kontynuację kontaktów z Fideszem Wyniki wyborów wywołały debatę wewnątrz polskiej opozycji prawicowej na temat przyszłych relacji z Fideszem. Tobiasz Bocheński, europoseł i wiceprezes PiS, przyznał na antenie TVN24, że polityka wschodnia Orbána była „absolutnie rozbieżna” z linią PiS, szczególnie w kwestii blokowania środków dla Ukrainy. Bocheński potwierdził jednak, że PiS będzie kontynuować współpracę z Fideszem jako partnerem prawicowym, argumentując, że pozostaje on „największą i najsilniejszą” siłą po tej stronie sceny politycznej na Węgrzech. Zwrócił także uwagę na korzenie polityczne Magyara, co jego zdaniem wprowadza niepewność co do przyszłego kursu rządu. Z kolei Marcin Romanowski, były wiceminister sprawiedliwości, który korzystał z azylu politycznego na Węgrzech, przyznał, że ten status prawdopodobnie zostanie mu cofnięty przez nowe władze. Program partii TISZA zakłada szerokie reformy antykorupcyjne, proeuropejską politykę zagraniczną, redukcję deficytu finansów publicznych do 3 proc. do 2030 roku oraz docelowe wejście do strefy euro. Według „Rzeczpospolitej”, powołującej się na ubiegłoroczny Eurobarometr, przyjęcie wspólnej waluty popiera ponad 70 proc. Węgrów.