Irlandia notuje rekord w leczeniu uzależnień od kokainy. Wzrost o 252,6 proc.

Irlandia odnotowała historycznie wysoki poziom, ponieważ Health Research Board podała wzrost liczby przypadków leczenia związanych z kokainą o 252,6 proc. między 2017 a 2024 rokiem, a narkotyk jest dziś obecny we wszystkich klasach społecznych, grupach wiekowych i regionach wyspy. Dane pochodzą z raportu „Drug Treatment Demand in Ireland” i pokazują, że użycie kokainy w proszku wzrosło w tym czasie o 216 proc., a palnej wersji narkotyku, czyli crack cocaine, aż o 668,2 proc. Irlandia, która według raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych już w 2019 roku zajmowała czwarte miejsce na świecie pod względem liczby konsumentów kokainy — obok Stanów Zjednoczonych i Austrii, za Australią, Holandią i Hiszpanią — widzi, jak narkotyk zmienia się z niszowego zjawiska miejskiego w ogólnokrajowy problem. Zestawy do kokainy, nazywane też snuff kits, są otwarcie sprzedawane w witrynach sklepów w centrum Dublina za 18 euro i zawierają lusterko, żyletkę, rurkę do wciągania, fiolkę oraz metalową łyżeczkę. Australijska turystka Nicole Davis, spacerująca po dublińskiej dzielnicy Temple Bar, opisała tę sytuację wprost.

„Na każdym rogu wydaje się być kokaina, to dość przerażające” — Nicole Davis via Der Tagesspiegel

Problem kokainowy w Irlandii pogłębiał się stopniowo od połowy lat 2010., a po 2017 roku przyspieszył wyraźnie, gdy uruchomiono krajową strategię antynarkotykową. Położenie kraju na zachodnim krańcu Europy sprawiło, że stał się on punktem tranzytowym i docelowym dla transportów kokainy przepływających przez Atlantyk. Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków, do 2024 roku znana jako Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, od ponad dekady śledzi wzrost użycia kokainy w Europie, a Irlandia konsekwentnie należy do państw o najwyższym poziomie konsumpcji.

Apki wypierają ulicznych dealerów, a kokaina staje się produktem masowym Model dystrybucji kokainy w Irlandii przeszedł to, co dziennikarze opisują jako rewolucję marketingową, bo kupujący składają zamówienia przez komunikatory dla zwykłych użytkowników, a nie przez kontakty na ulicy. Dziennikarka Kathy Sheridan z „Irish Times” opisała tę zmianę bardzo ostro.

„Każdy, kto myśli, że nadal chodzi o znalezienie podejrzanego typa z kilkoma mało wiarygodnymi torebkami, przegapił rewolucję marketingową. „Menu” zamawiane przez Snapchat, Signal lub WhatsApp są przygotowane tak profesjonalnie i ilustrowane tak kolorowo jak reklamy supermarketów, z rabatami na pakiety i zestawy.” — Kathy Sheridan via Der Tagesspiegel

Łatwy dostęp doprowadził do tego, że konsumpcja na terenach wiejskich osiągnęła poziom porównywalny z ośrodkami miejskimi, co podważyło wcześniejsze przekonanie, że kokaina jest przede wszystkim narkotykiem miejskim. Analiza ścieków w Dublinie pokazała, że kokaina była zdecydowanie najczęściej wykrywanym narkotykiem, a najwyższe odczyty notowano w piątki i poniedziałki, powiedziała Lorraine Nolan, Irlandka, która 1 stycznia 2026 roku objęła stanowisko dyrektor wykonawczej European Union Drugs Agency. Nolan zaznaczyła, że poziom kokainy w dublińskich ściekach jest obecnie mniej więcej dziesięć razy wyższy niż poziom ketaminy, mimo że notowany jest 18-proc. spadek rok do roku. Upowszechnienie rynku wynika też ze spadku cen, który jest bezpośrednim skutkiem ilości kokainy trafiającej do kraju.

Rekordowe przejęcie za 157 mln euro pokazuje skalę szlaków przemytniczych Działania organów ścigania urosły wraz z rynkiem, choć śledczy przyznają, że nawet duże przejęcia stanowią tylko ułamek całej podaży. W połowie marca 2026 roku Gardaí rozbiła siatkę przemytniczą i przejęła kokainę wartą 5,25 mln euro — funkcjonariusze sami określili tę kwotę jako relatywnie niewielką jak na obecne standardy. Punkt odniesienia wyznaczył wrzesień 2023 roku, gdy śledczy przechwycili statek zarejestrowany w Panamie u południowo-wschodniego wybrzeża Irlandii. Na pokładzie było 2253 kilogramy kokainy wartej szacunkowo 157 mln euro, co pozostaje największym przejęciem kokainy w historii Irlandii. Po tej operacji ośmiu mężczyzn zostało skazanych na kary od 13,5 do 20 lat więzienia. Szlaki przemytu zaopatrujące Irlandię są częściowo ukształtowane przez przepisy Unii Europejskiej dotyczące rybołówstwa, które od lat ograniczają opłacalność przybrzeżnych połowów, powiedział Sjoerd Top, dyrektor zarządzający unijnej centrali analitycznej zajmującej się przemytem narkotyków do Europy, znanej jako MAOC-N. Strukturalna podatność irlandzkiego wybrzeża, połączona z atlantyckimi szlakami żeglugowymi, uczyniła z kraju stały punkt wejścia dla kokainy kierowanej na rynki europejskie.

2017: 0, 2024: 252.6

Kobiety i finansowanie publiczne pokazują, że kryzys staje się instytucjonalny Reakcja państwa irlandzkiego wyraźnie się rozszerzyła, a Ministerstwo Zdrowia i agencja zdrowia przeznaczyły 170 (mln euro) — finansowanie usług związanych z narkotykami w 2025 roku. Rzeczniczka ministerstwa powiedziała agencji Deutsche Presse-Agentur, że inwestycje prowadzone w ramach krajowej strategii antynarkotykowej poprawiły dostęp do leczenia, a lepsza komunikacja o rozszerzonych usługach wsparcia częściowo tłumaczy rekordowe dane o liczbie osób zgłaszających się po pomoc. Tylko w latach 2022–2023 ministerstwo inwestowało rocznie 1,35 mln euro w usługi wsparcia związane z kokainą, w tym w projekty skierowane do kobiet używających kokainy i cracku. Wymiar płci tego kryzysu jest wyraźny: według badania z 2023 roku mężczyźni stanowią 84 proc. irlandzkich konsumentów kokainy, ale liczba kobiet rozpoczynających leczenie z powodu jej używania wzrosła między 2017 a 2024 rokiem o 426,1 proc. — niemal dwa razy szybciej niż ogólny wzrost liczby przypadków leczenia. Rzeczniczka ministerstwa zwróciła uwagę, że od początku krajowej kampanii w 2017 roku łączna liczba przypadków wzrosła o 50 proc., co odzwierciedla zarówno rzeczywisty wzrost konsumpcji, jak i lepszą infrastrukturę raportowania.

Overall treatment cases: 252.6, Powdered cocaine use: 216, Crack cocaine use: 668.2, Women entering treatment: 426.1